Giáo dục đang mất 'thiêng', vì sao?

11 Thanh Niên Online

Những vụ bạo hành, lạm dụng tình dục, gian dối thi cử liên tục diễn ra trong thời gian qua. Tiến sĩ Giáp Văn Dương, Hiệu trưởng Trường Vietschool, giải mã sự mất 'thiêng' này của giáo dục.  

Công an thực hiện lệnh khám chỗ ở của ông Nguyễn Khắc Tuấn (Sở GD-ĐT Hòa Bình), người tham gia sửa bài thi, tháng 8.2018 /// Quý Hiên Công an thực hiện lệnh khám chỗ ở của ông Nguyễn Khắc Tuấn (Sở GD-ĐT Hòa Bình), người tham gia sửa bài thi, tháng 8.2018 - Quý Hiên
Công an thực hiện lệnh khám chỗ ở của ông Nguyễn Khắc Tuấn (Sở GD-ĐT Hòa Bình), người tham gia sửa bài thi, tháng 8.2018
Quý Hiên

Thời gian vừa qua, liên tục có các vụ lùm xùm, khủng hoảng, scandal… liên quan đến giáo dục, do cả thầy và trò gây ra. Không chỉ đơn thuần là những vấn đề về bạo lực học đường, hay lỗi ứng xử của thầy trò trong nhà trường, mà đã lan xuống những vấn đề đạo đức cơ bản nhất, đến cội nguồn nhân tính, đến mức phải chất vấn: Chuyện gì đang diễn ra trong nhà trường thế này?

Giáo dục đang mất 'thiêng', vì sao? - ảnh 1
Tiến sĩ Giáp Văn Dương
NVCC

Những vụ bạo hành diễn ra trong lớp học trước sự vô cảm của những học sinh chứng kiến. Những vụ lạm dụng tình dục diễn ra ngay trong trường lớp, đến mức thầy phải ra tòa. Những gian dối thi cử được bao che và diễn ra như thách thức cả xã hội. 

Hình ảnh của giáo dục và người thầy đã không còn đẹp như xưa nữa. Nhà trường cũng không còn là nơi được mặc định là an toàn. Người thầy cũng không còn được mặc định là chỗ dựa cho học trò nữa.. Dường như, niềm tin đang đổ vỡ, giáo dục đang mất thiêng.

Vì sao nên nỗi?

Tạm gạt bỏ tất cả những câu trả lời đã có, như: đạo đức xuống cấp, quản lý giáo dục có vấn đề, xã hội có quá nhiều cám dỗ… như chúng ta vẫn thường nói. Tôi nghĩ còn một lý do quan trọng nữa, đó là: Giáo dục và người thầy đã từng phần đánh mất con người bên trong để chạy theo những thứ bên ngoài, đánh mất nguồn gốc của nhân văn và ý nghĩa để đổi lấy điểm số, thành tích ảo, các thủ tục hành chính giáo dục…

Hệ quả là giáo dục và người thầy, thay vì dẫn dắt và làm chủ, tràn đầy sức sống và ý nghĩa, đã đánh mất chính mình và trở thành phương tiện cho những thứ được sinh ra để phục vụ giáo dục.

Nhà trường và người thầy vì thế đánh mất sự tự chủ và ý nghĩa về sự tồn tại của chính mình, đánh mất sự thiêng liêng trong công việc khai mở và bồi dưỡng nhân tính của mình. Công việc của người thầy và của giáo dục không còn là nâng đỡ và phát triển con người như vốn dĩ phải thế, thì đã chuyển sang hành chính và kiểm soát.

Người thầy và nhà trường đã từng bước đánh mất sự kết nối với nguồn cội của chính mình, không còn định hình được “mình là ai?” trong công việc của chính mình. Vì thế, nhà trường và người thầy nhiều khi đã lạc lối và trở thành thứ thấp hơn bản thân mình và trở thành một hệ thống thao tác và quy trình vô cảm, tuy được kiểm soát và đúng quy trình, nhưng lại xa lạ với bản thể của mình, với sứ mệnh nâng đỡ và phát triển con người mà mình phải gánh vác.

Nói cách khác, nhà trường và người thầy đã đánh đổi ý nghĩa về sự tồn tại của mình, về công việc mà mình thực hiện, để đáp ứng những đòi hỏi có tính cách phương tiện, như điểm số, thành tích, hành chính giáo dục…

Đó là nguồn gốc sâu xa vì sao giáo dục dần mất thiêng, hình ảnh người thầy không còn cao đẹp, và những khủng hoảng giá trị liên tiếp xảy ra trong nhà trường trong thời gian vừa rồi.

Đây là thách thức có tính cách thời đại. Muốn vượt qua, người thầy và nhà trường chỉ còn một cách, là trở về với chính mình, với sứ mệnh nguyên thủy của mình, đó là nâng đỡ và phát triển con người, trong tinh thần nhân văn, sống động và ngập tràn ý nghĩa.

bài viết cùng tác giả

Bình luận 11

Gửi bình luận
Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu
  • Tối thiểu 10 chữ
  • Tiếng Việt có dấu
  • Không chứa liên kết
dang xuân diễn.ccbe749

dang xuân diễn.ccbe749

Bài viết đúng nhưng chưa đủ vì một mình ngành giáo dục không làm được mà cả xã hội phải chuyển mình. Muốn vậy phải thay đổi quy trình, quy định xử lý vi phạm của cán bộ
Duy Thịnh

Duy Thịnh

Mình thấy cháu mình đi học thêm liên tục và một lớp học thêm từ 40-50 người, mấy đứa nhóc đi học bảo cổ ra đề xong vô phòng bấm điện thoại sau đó ra giải đề là xong, một ngày giao viên dạy 2 lớp như thế. Học từ lớp 6-9, tính trung bình một tháng cũng thu nhập khoảng 50-60 triệu. Bây giờ chẳng ai bảo ngành nhà giáo thu nhập thấp cả. Chỉ có nền tảng giáo dục càng ngày càng thấp, kiến thức học sinh không vững chắc, cách nhồi nhét rất khó tiếp thu.
Jimy Nguyen

Jimy Nguyen

Xin hỏi. Có bao nhiêu môn được dạy thêm. Môn khác thì thế nào.
Lộc

Lộc

Nói như l. Bao nhiêu người được dạy thêm. Ai bảo đua nhau cho con đi học như trào lưu. Xem thử những năm gần đây có bao nhiêu học sinh phải thi lại đâu. Không biết đọc còn phải cho lên lớp mà lị.
Lành

Lành

Cám ơn tác giả. Bạn đã nói rất đúng về giáo dục hiện này.
Bản thân tôi đã từng làm trong giáo dục. Nên tôi hiểu rõ. Nhiều vấn đề giáo dục ai cũng biết mà có ai dám lên tiếng đành chấp nhận chạy theo thành tích ảo nếu muốn được yên thân.
Cám ơn tác giả
Thanhthuy

Thanhthuy

Bài viết quá chính xác.
Đỗ Xuân Hòa

Đỗ Xuân Hòa

Theo cá nhân tôi bài viết đã khái quát được nhiều hạt sạn trên bề mặt của ngành giáo dục nước nhà thời gian qua nhưng nói như vậy thì chưa đủ, vì:
- Vấn đề thứ nhất là gian lận thi cử năm học vừa qua ở một số tỉnh thành, đó chưa phải là cả toàn ngành giáo dục mà là do sự tha hóa biến chất của một số cán bộ quản lí ở cấp sở và một số trường THPT.
- Vấn đề thứ hai là nạn bạo lực học đường nếu nói sự vô trách nhiệm của thầy cô chủ nhiệm, BGH nhà trường thì chưa hẳn là đúng bởi nhà trường giờ chào cờ đầu tuần nào mà chả nhắc nhở, chả tuyên truyền về phòng chống bạo lực học đường... nhưng nếu chỉ ngành giáo dục thì không thể ngăn chặn hết vì nó thường xảy ra ngoài giờ học, ngoài trường... nên đòi hỏi phải có sự chung tay của toàn xã hội mới đẩy lùi được.
Còn nhiều vấn đề khác nữa nhưng nói chung giai đoạn này làm thầy cô quá nhiều áp lực...
Xem thêm bình luận

Có thể bạn quan tâm

VIDEO ĐANG XEM NHIỀU

Đọc thêm

Một căn tin trường học Mỹ /// USCDCP

Bữa ăn 8 USD làm nên ‘người hùng’

Một nhân viên phục vụ ở căn tin trường học đã trở thành 'người hùng' sau khi bà bị sa thải vì cấp bữa ăn miễn phí cho một học sinh không đủ tiền ăn trưa ở trường học thuộc tiểu bang New Hamsphire (Mỹ).

Giáo dục là chìa khóa để nâng cao sức cạnh tranh /// Đào Ngọc Thạch

Việt Nam sắp 'vượt mặt' Malaysia?

Mới đây, người sử dụng mạng xã hội  tại Malaysia xôn xao trước nội dung trong một infographic  của Theedgemarkets.com với câu hỏi đặt ra liệu Việt Nam  sắp 'vượt mặt' Malaysia hay không?