Vì sao học sinh giỏi thành trung bình, yếu?

7 Thanh Niên
Ngoài bài kiểm tra học kỳ ở bậc học nào cũng có, thì đến THCS, theo phân phối chương trình, HS phải thực hiện các bài kiểm tra miệng, kiểm tra 15 phút và một tiết.
Học sinh lớp 5 chuẩn bị vào lớp 6 tại TP.HCM /// Ảnh: Ngọc Dương Học sinh lớp 5 chuẩn bị vào lớp 6 tại TP.HCM - Ảnh: Ngọc Dương
Học sinh lớp 5 chuẩn bị vào lớp 6 tại TP.HCM
Ảnh: Ngọc Dương
Nhiều phụ huynh cảm thấy sốc khi vào cấp học mới, con học giảm sút rõ rệt từ đó gây áp lực học hành cho con mà không biết rằng sự thay đổi môi trường học tập cùng với cách tiếp cận kiến thức, hình thức kiểm tra, đánh giá hoàn toàn khác biệt khiến không ít học sinh bỡ ngỡ.
Thay đổi môi trường mới
Những ngày đầu tiên bước vào bậc THCS, sợ sệt là tâm lý chung của học sinh (HS) lớp 6. Từ sự khác biệt đầu tiên này, ông Cao Đức Khoa, Hiệu trưởng Trường THCS Võ Trường Toản (Q.1, TP.HCM), cho rằng các trường nên tổ chức buổi sinh hoạt đầu năm cho riêng HS và phụ huynh khối 6 để các em yên tâm khi bước vào môi trường mới. Ngoài giới thiệu về trường lớp, nội quy..., học trò sẽ được chia sẻ, hướng dẫn về cách học ở bậc THCS.
Từ việc chỉ học với giáo viên chủ nhiệm hoặc tối đa thêm giáo viên mỹ thuật, thể dục ở bậc tiểu học, bắt đầu vào lớp 6 HS sẽ học với gần 10 giáo viên bộ môn. Nếu ở bậc tiểu học, chủ yếu giáo viên hướng dẫn HS tiếp cận với kiến thức cơ bản thì khi vào THCS sẽ nâng cao và đẩy mạnh tính tự học, tự nghiên cứu, chuẩn bị bài, liên hệ thực tiễn. Đồng thời, mỗi giáo viên có phương pháp, hình thức giảng dạy khác nhau, HS phải tự biết cách làm quen, thích ứng.
Ở cấp học này, lần đầu tiên tiếp cận với môn vật lý, sinh học, những bài học trừu tượng, đòi hỏi HS phải tập trung nghe giảng để nắm được bản chất của vấn đề, hiện tượng. Ở môn toán, tiếng Anh không còn là những phép tính đơn giản, mẫu câu thông thường. Đối với môn ngữ văn, dù tiếp nối kiến thức về văn miêu tả, kể chuyện, nhưng nếu trước đó, HS làm các bài kiểm tra kể chuyện đời thường thì nay từ khả năng cảm thụ, suy nghĩ, óc sáng tạo, học trò kể câu chuyện về truyền thuyết, cổ tích... Ngoài ra, giáo viên cũng không còn ra các câu hỏi theo kiểu thuộc lòng mà sẽ là các câu hỏi gắn liền với vấn đề, nội dung của tác phẩm, liên hệ thực tế...
Ngoài bài kiểm tra học kỳ ở bậc học nào cũng có, thì đến THCS, theo phân phối chương trình, HS phải thực hiện các bài kiểm tra miệng, kiểm tra 15 phút và một tiết.
Giáo viên Huỳnh Lê Ý Nhi, Trường THCS Đồng Khởi (Q.Tân Phú, TP.HCM), cho hay bài kiểm tra đầu tiên sẽ được thực hiện sau một tháng kể từ khi năm học mới bắt đầu. Thời điểm này vẫn là giai đoạn HS chưa thể bắt nhịp với hình thức học tập mới nên để đạt điểm 8 có phần trầy trật, điểm 5 hoặc 4 là chuyện bình thường. Như vậy, phụ huynh hãy chia sẻ, đồng hành, động viên con em trước sự thay đổi lớn lao này.
Tâm lý chủ quan
Học giỏi cấp THCS nhưng khi vào lớp 10 rất nhiều HS bị tụt hạng thậm chí bị trầm cảm.
Trần Gia Khang, HS Trường THPT Lê Hồng Phong (Q.5), chia sẻ: “Khi đăng ký thi lớp 10, em thấy bạn đăng ký vào THPT chuyên Lê Hồng Phong nên cũng đăng ký theo chứ hoàn toàn không có định hướng thi vào trường này trước đó. Tuy nhiên, khi thi đậu và vào học rồi, em mới thấy học ở đây có quá nhiều áp lực. Với môn chuyên, chúng em phải học tới 12 tiết/tuần tính cả tiết học thường lẫn học chuyên. Có khi trường mời các giáo sư, tiến sĩ về dạy cho đội tuyển thì chúng em cũng phải học luôn. Lúc này, thời gian học của chúng em thay đổi rất nhiều so với khi còn học THCS”.
Khang cho biết: “Không chỉ khối lượng kiến thức thay đổi mà cách chấm điểm của giáo viên bậc THPT cũng khiến chúng em gặp nhiều sự hụt hẫng. Nếu như THCS điểm 9 - 10 xuất hiện thường xuyên trong các bài kiểm tra thì lên THPT dù đã cố gắng hơn nhưng phần lớn điểm số chỉ rơi vào điểm 7 - 8. Mặt khác, trước đây khi em được giải trong các kỳ thi HS giỏi thì cảm giác là được mọi người tung hô. Còn khi lên lớp 10, đặc biệt lại học ở lớp chuyên nên giải thưởng là chuyện rất bình thường. Thậm chí, nhiều bạn còn có giải cao hơn mình khiến em buộc phải cố gắng, nỗ lực gấp đôi nhưng kết quả cũng không được như ý”.
Nguyễn Văn Dương, HS Trường THPT Marie Curie (Q.3), cũng gặp phải rất nhiều khó khăn khi vừa chuyển cấp. Dương chia sẻ: “Khi còn học THCS em luôn là HS giỏi, nhưng lên lớp 10 thì bị tụt xuống hạng trung bình. Lý do là cách học ở THCS khác rất nhiều so với THPT. Thêm vào đó, thay đổi môi trường học, bạn mới, trường mới nên chúng em chưa thể hòa nhập được ngay”. Dương nói thêm: “Nếu trước khi bước vào năm học mới chúng em được tham gia các hoạt động phong trào, được tiếp xúc làm quen bạn trong lớp và được tiếp cận trước với một số cách học, làm việc nhóm, thuyết trình... thì có thể kết quả học tập sẽ tốt hơn”.
Ông Nguyễn Hùng Khương, Phó hiệu trưởng Trường THPT Bùi Thị Xuân (Q.1), cũng nhìn nhận việc HS lớp 9 vừa chuyển vào lớp 10 sẽ không tránh khỏi những chông chênh do có khá nhiều thay đổi. Điều quan trọng là ở giai đoạn này HS phải chuẩn bị tâm lý cho những thay đổi để chủ động thích nghi. Ông Khương chia sẻ: “Khi mới vào lớp 10, không ít HS còn giữ thái độ chủ quan. Có em tự cho phép mình nghỉ ngơi thêm vài tháng vì vừa trải qua kỳ thi khá vất vả mà không chú ý cố gắng ngay từ đầu. Chính vì vậy khi nhìn lại thì mình đã bị tụt so với bạn cùng lứa. Để lấy lại kiến thức sẽ rất mất rất nhiều thời gian, thậm chí khiến các em cảm thấy áp lực và mệt mỏi”.
Cũng theo ông Khương, THPT là giai đoạn có tính phân hóa kiến thức rõ rệt. Ở giai đoạn này, HS cần có những định hướng rõ ràng về việc phân ban để chuẩn bị cho kỳ thi THPT quốc gia nên lượng kiến thức sẽ sâu và rộng hơn nhiều so với khi còn học THCS. Hơn nữa, cách trình bày, phân tích vấn đề cũng khác nhiều so với cấp học dưới. Chính vì vậy, mỗi HS cần lên kế hoạch học tập rõ ràng. HS cần làm quen với các phương pháp tự học, tự nghiên cứu và chủ động để tìm hiểu kiến thức.
Thạc sĩ tâm lý Lê Thị Lệ Chi, Trường CĐ Kinh tế kỹ thuật Lý Tự Trọng (TP.HCM), chia sẻ: “Phụ huynh nên chuẩn bị tâm thế cho con em trước khi bước vào bậc học này. Cần quan tâm đến việc học tập, tránh tối đa việc la mắng, trách cứ khi con không hoàn thành yêu cầu của thầy cô khiến trẻ tự ti. Vì tâm lý của lứa tuổi chuyển tiếp từ tuổi thơ sang tuổi trưởng thành, có ảnh hưởng rất lớn đến sự phát triển của trẻ. Phụ huynh cần định hướng, tạo áp lực nhất định để trẻ phát huy hết năng lực và học tập nghiêm túc, làm quen với việc tự giác trong học tập, thực sự hứng khởi với việc học chứ không phải là ép buộc học theo mong muốn của người lớn”.

Bình luận 7

Gửi bình luận
Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu
  • Tối thiểu 10 chữ
  • Tiếng Việt có dấu
  • Không chứa liên kết
Nguyễn Bá Thu

Nguyễn Bá Thu

Căng hết sức ra học rồi, chuyển cấp không thể nhồi nhét thêm cộng với khối lượng nhiều, sẽ tự tụt lại thôi. Tôi đã chứng kiến nhiều bạn học cấp 1, cấp 2 rất bình thường nhưng lên cấp 3 học rất giỏi.
Trần Đắc Chung

Trần Đắc Chung

Hiện tượng này trước đây không có. Còn có rất nhiều trường hợp lúc nhỏ học yếu lớn lên chăm học, học tốt và giỏi là đằng khác, lý do học cấp cao hơn chương trình có khó hơn nhưng tuổi lớn hơn trí tuệ lẽ ra phải phát triển nhiều hơn, ý thức học tập được định hướng tốt hơn. Vậy nguyên nhân do đâu: Một là học sinh bây giờ khả năng tự thân vận động chưa tốt toàn phụ thuột vào bài giải học thêm của thầy cô nhiều quá, khi lên cấp trên thì đuối sức vì nhiều môn cần tư duy khó mà không đủ thời gian để đi học thêm. Thứ hai, bệnh thành tích ở các cấp học dưới rất lớn kéo theo điểm ảo cũng lớn luôn. Có nhiều lớp cấp tiểu học và THCS số học sinh giỏi áp đảo số học sinh khá và trung bình. Đặc biệt là cấp tiểu học các trường thuộc thành phố học sinh giỏi chiếm hơn 95%. Bản thân tôi học tiểu học và THCS trước năm 1975 nên thấy rất rõ điều này.
LÊ HOÀI NAM

LÊ HOÀI NAM

Học sinh vào lớp 6, chuyển từ môi trường này sang môi trường khác nên có sự điều chỉnh môn học từ từ. Học nhiều môn, cả ngày ở trường tối về mệt mỏi lấy sức đâu mà ôn lại bài,. Bộ Giao dục nên hạn chế môn hoc, học môn nào cho thích hợp và sử dụng sau này không nên học cho đủ số môn và dàn chảy.
Nguyễn Vinh

Nguyễn Vinh

Có một nguyên nhân khiến học sinh giỏi ở cấp tiểu học nhưng vào lớp 6 lại trở thành trung bình, thậm chí yếu kém, đó là : hiện tượng "gởi cô" ở cấp tiểu học (mà nghành GD gọi là dạy thêm, học thêm). Ở cấp tiểu học các em chỉ học với 1 giáo viên nên ở địa phương mình phụ huynh thường giao khoán cho GV, sau giờ học đón các em về nhà mình, cho ăn trưa, dạy dỗ, dò bài, đến chiều mới đón về nhà. Mọi việc giao khoán cho GV, tất nhiên một khi đã nhận sự phó thác từ phụ huynh thì không thể nào để học sinh mình yếu kém được. Lên đến cấp 2 thì phải học với trên dưới 10 GV thì không thể gởi hết cho tất cả được, bởi vậy mới có một số HS tụt hạng là chuyện đương nhiên.
Nhân

Nhân

Phải đặt câu hỏi là các thế hệ trước có như vậy không hay hiện tượng kỳ thú này chỉ mới xuất hiện
Ngoài ra một số hiện tượng nhầm lẫn về chính tả nghiêm trọng mới xuất hiện gần đây là do đâu? Ví như hiện tượng nhầm lẫn giữa "tr" và "ch", "l" và "n".... Người ta nói chà nhám chứ không ai nói trà nhám, dàn trải chứ không phải dàn chảy.
Xem thêm bình luận

Có thể bạn quan tâm

VIDEO ĐANG XEM NHIỀU

Đọc thêm

Sinh viên Trường ĐH Sư phạm kỹ thuật TP.HCM trong giờ thực hành /// Bảo Trân >

Sinh viên nên vào học từ mấy giờ?

Trước quy định bắt đầu giờ học lúc 6 giờ sáng của Trường ĐH Bách khoa TP.HCM, nhiều ý kiến bày tỏ quan điểm khác nhau về giờ học phù hợp với sinh viên Việt Nam.