LịchsửhìnhthànhđôthịHuếđượcđánhdấutừsựkiệnvuaChămChếMândâng2châuÔ,Rí(từQuảngBìnhvàotớiQuảngNam)chonhàTrầnđểlàmsínhlễcướicôngchúaHuyềnTrânnăm1306.Năm1307,nhàTrầnđổitênchâuÔthànhchâuThuận,châuLýthànhchâuHóa.ThừaThiên-HuếlàmộtphầnlớncủachâuHóa.Từđây,sựchungsống,hòahợpgiữahaicộngđồngngườiChămbảnđịavàngườiViệtnhậpcưkhaihoanglậplàngbắtđầutạonênnhữngbiếnđổitíchcựctrongviệcxâydựngđấtnước.
Đếnthếkỷ16,khichúaTiênNguyễnHoàng(1525-1613)vàotrấnthủđấtThuậnHóanăm1558,nơiđâybắtđầuhìnhthànhnêntrungtâmchínhtrị,kinhtế,vănhóa,xãhộicủaxứĐàngTrong.ThủphủcủachúaNguyễntrởthànhnơiphồnhoađôhộitrongsuốtthếkỷ17và18,rồitrởthànhkinhđôcủatriềuđạiTâySơn(1778-1801)vàkinhđôcủa13đờivuaNguyễn(1802-1945).
Toàn cảnh kinh thành Huế nhìn từ trên cao
TiếpsauđólàthờikỳPhápthuộckéodài61năm,bắtđầutừ1884khiPhápéptriềuđìnhHuếkýhòaướcGiáp Thânchođếnnăm1945.Thờikỳnày,tạicốđôHuếdiễnraquátrìnhđôthịhóa,quyhoạchđôthịđểhìnhthànhthànhphốHuếhômnay.
Năm1889,vuaThànhTháibandụthànhlậpthịxãHuếvớiranhgiớiđượcxáclậpxengiữakinhthànhbaogồmcácvùngphụcậnquanhkinhthànhvàdảiđấtdọctheobờnamsôngHương.
Saungày2.9.1945,ChínhphủlâmthờiViệtNamDânchủcộnghòađãkiệntoànbộmáyquảnlýnhànước,sắpxếplạicácđơnvịhànhchínhtrongcảnước.VớiSắclệnhsố77ngày21.12.1945củaChủtịchChínhphủlâmthờiViệtNam,HuếcùngvớiHàNội,HảiPhòng,NamĐịnh,Vinh,ĐàNẵng,ĐàLạt,SàiGònđềutrởthànhthànhphố.
Saunăm1945,Huếmấtdầnvịthếcủatrungtâmchínhtrị,kinhtế,vănhóađầunãocủaquốcgiađểtrởthành"thànhphốcốđô",lưugiữnhiềudisảnvănhóavậtthểvàphivậtthể.
Cố đô Huế với di sản vàng son còn lại đến hôm nay
Theothốngkê,vùngđấtcốđôHuế(ThừaThiên-Huếngàynay)lưugiữhệthốngdisảnvănhóavậtthểkháđồsộvớigần1.000ditích,địađiểmditíchlịchsử,cáchmạng,ditíchtôngiáo…
ThừaThiên-Huếlàđịaphươngcó"giatài"vănhóatiêubiểuchovănhóaViệtNam;trongđó,tiêubiểuvànổibậtnhấtlàquầnthểditíchcốđôHuế,NhãnhạccungđìnhHuếđãđượcUNESCOcôngnhậnDisảnvănhóathếgiới.Gầnđây,mộcbảntriềuNguyễn,châubảntriềuNguyễn,thơvăntrênkiếntrúccungđìnhHuếvànhữngbảnđúcnổitrênCửuđỉnhcũngđượcUNESCOcôngnhậndisảntưliệu.
Đô thị Huế hai bên bờ sông Hương hiện nay
Tronghơn2thậpkỷqua,tỉnhThừaThiên-HuếxâydựngTP.Huếlà"Thànhphốfestival"củaViệtNam,tổchứccáckỳfestivalvàocácnămchẵn(hiệnnayđãtrởthành"FestivalHuế4mùa")và"Festivalnghềtruyềnthống"diễnravàocácnămlẻ.Chuỗihoạtđộngvănhóa,lễhộiấntượng,đặcsắcđãgắnkếtvớihoạtđộnggiaolưuvănhóaquốcsôiđộng,đadạng,gópphầnnângcaovịthếvănhóaHuếtrongnướcvàquốctế.
ThừaThiên-Huếcũnglàvùngđấtcónhiềulàngnghềtruyềnthống,lànơilưugiữnhữnggiátrịnghệthuậtẩmthựcđộcđáovớitrên1.300mónăncungđìnhtaonhã,mónăndângianphongphúvàcóhơn100lễhộidângian,lễhộitruyềnthốngđượclưugiữ.
Lễ hội đường phố đa sắc màu dịp Festival Huế 2024
ThừaThiên-Huếcònbiếtđếnlàmộtvùngđấthọc,trungtâmgiáodục-đàotạolớncủakhuvựcmiềnTrungvàcảnước.NgoàiĐạihọcHuếvới9đơnvịthànhviên,trênđịabànThừaThiên-HuếcòncóTrườngđạihọcPhúXuân,HọcviệnÂmnhạcHuế,PhânviệnHọcviệnHànhchínhquốcgia,PhânhiệuTrườngđạihọcTàichính-Kếtoánvàhệthốngcáctrườngcaođẳng,trunghọcchuyênnghiệp.ThừaThiên-HuếcũngđượcxácđịnhlàtrungtâmytếchuyênsâucủamiềnTrung-Tâynguyênvàcảnước,với3đơnvịđangđượcnhànướcđầutưtriểnkhaithựchiệndựántrungtâmytếchuyênsâu:BệnhviệnTrungươngHuế,TrườngđạihọcYDượcHuế,TrungtâmKiểmnghiệmdượcphẩm,hóamỹphẩmtrungương.
Tác giả: Bùi Ngọc Long
Đón xem kỳ 2 - Gỡ nút thắt cơ chế
Bình luận (0)