Thị trường logistics đang thay đổi mạnh mẽ, đặc biệt với những kiện hàng nặng. Khi doanh nghiệp mở rộng địa bàn bán hàng, khoảng cách giữa xưởng sản xuất, kho hàng và người mua cũng xa hơn. Cùng với các đơn hàng nhỏ, nhu cầu vận chuyển những mặt hàng nặng và cồng kềnh ngày càng rõ nét. Đó là nhóm hàng như nông sản, gạo, phân bón, nội thất, điện máy, thiết bị, vật liệu và hàng tiêu dùng. Khác với hàng nhỏ, nhóm hàng này đòi hỏi phương tiện, kho bãi và quy trình trung chuyển phù hợp. Chỉ riêng việc tối ưu tuyến đường, gom hàng hay khai thác công suất xe cũng tác động trực tiếp đến chi phí vận chuyển.

J&T Cargo xác định đây là một phân khúc còn dư địa tại Việt Nam và là thị trường đầu tư dài hạn. Thay vì áp dụng rập khuôn một mô hình có sẵn, doanh nghiệp kết hợp kinh nghiệm logistics quốc tế với nguồn lực và sự am hiểu thị trường bản địa để xây dựng giải pháp vận chuyển phù hợp với đặc thù và nhu cầu thực tế tại Việt Nam. Đối với doanh nghiệp, nhu cầu không chỉ nằm ở việc vận chuyển một kiện hàng từ điểm A đến điểm B, mà ngày càng chuyển sang bài toán kết nối các vùng sản xuất, kho hàng, trung tâm phân phối với thị trường tiêu thụ.

Ông La Vỉnh Lương - Giám đốc Trung tâm Kinh doanh J&T Cargo - nhận định: "Việt Nam đang là điểm sáng kinh tế của khu vực khi GDP tăng ấn tượng 8,02% vào năm 2025 - mức cao nhất Đông Nam Á. Cùng với vị trí địa lý và nằm ở cửa ngõ giao thương quốc tế quan trọng, Việt Nam sở hữu tuyến đường xương sống quốc lộ 1A nối dài toàn quốc, tạo điều kiện thuận lợi để phát triển các mạng lưới vận chuyển đường bộ quy mô lớn".

Nhìn từ bài toán logistics, lợi thế của Việt Nam không chỉ nằm ở các tuyến giao thông Bắc - Nam mà còn ở sự hình thành ngày càng rõ của các trung tâm sản xuất, thương mại và tiêu dùng. Khi các vùng kinh tế được kết nối chặt hơn, dòng hàng giữa các khu vực cũng trở nên thường xuyên hơn. Đây là nền tảng để hình thành những mạng lưới vận chuyển có quy mô, nhưng đồng thời cũng đặt ra yêu cầu cao hơn về năng lực tổ chức. Hàng hóa phải được gom ở đâu, đưa về trung tâm nào, trung chuyển theo tuyến nào và làm sao để phương tiện được khai thác hiệu quả là những bài toán quyết định chi phí.

Với J&T Cargo, Việt Nam là thị trường tiềm năng và phát triển trong dài hạn, không chỉ ở nhu cầu chuyển phát mà còn ở bài toán lưu thông hàng hóa, thị trường đa dạng, phong phú và tiềm năng.

Tuy nhiên, có thị trường và nhu cầu mới chỉ là điều kiện cần, để vận hành hiệu quả phải có cách tiếp cận phù hợp với đặc thù địa phương. Với logistics hàng nặng, sự khác biệt nằm ngay ở những chi tiết rất cụ thể như tuyến đường, điểm tập kết, đặc điểm hàng hóa, mùa vụ, phương tiện và cách thức giao dịch của khách hàng.

J&T Cargo cho biết doanh nghiệp không áp dụng máy móc mô hình có sẵn mà điều chỉnh hoạt động dựa trên đặc điểm địa lý, nhu cầu hàng hóa, tập quán kinh doanh và yêu cầu của khách hàng Việt Nam. Trong quá trình đó, bản địa hóa nguồn nhân lực được xác định là một trong những nền tảng quan trọng.

Theo đại diện J&T Cargo, một doanh nghiệp logistics toàn cầu coi trọng việc đầu tư không chỉ nằm ở cơ sở vật chất mà là con người. Họ là những người trực tiếp hiểu thị trường, hiểu cách hàng hóa được luân chuyển và nắm bắt nhu cầu của khách hàng. Đặc biệt với hàng nặng, những hiểu biết này có thể ảnh hưởng trực tiếp đến phương án vận chuyển và chi phí. Do vậy, doanh nghiệp ưu tiên tuyển dụng, đào tạo đội ngũ người Việt có kinh nghiệm trong ngành logistics. Lực lượng này kết hợp với hệ thống quản trị, công nghệ và kinh nghiệm vận hành của Tập đoàn để xây dựng mô hình phù hợp hơn với thị trường trong nước.

Ông Vương Hạo - Giám đốc Trung tâm Nhân sự J&T Cargo - cho rằng "bản địa hóa nguồn nhân lực" là một trong những yếu tố then chốt giúp doanh nghiệp thích nghi tại Việt Nam nhanh nhất. Theo ông, khi đội ngũ trong nước hiểu rõ nhu cầu giao nhận, tuyến đường và đặc điểm khách hàng, doanh nghiệp có thể kết hợp những hiểu biết đó với quy chuẩn quản trị quốc tế để thiết kế giải pháp vận tải phù hợp. Điểm đáng chú ý là bản địa hóa ở đây không chỉ dừng ở việc tuyển người Việt. Mục tiêu rộng hơn là để đội ngũ trong nước tham gia vào quá trình điều chỉnh mô hình vận hành.

Một mạng lưới logistics có thể được thiết kế trên giấy, nhưng chỉ qua vận hành thực tế mới xác định được điểm nào cần tăng công suất, tuyến nào cần điều chỉnh, loại hàng nào cần phương án riêng hay khu vực nào có thể trở thành điểm trung chuyển.

Với cách tiếp cận này, kinh nghiệm quốc tế trở thành nền tảng, còn hiểu biết địa phương giúp mô hình được "đo ni đóng giày" cho thị trường Việt Nam. Đây cũng là cơ sở để doanh nghiệp hướng tới nhóm khách hàng vừa và nhỏ, vốn có nhu cầu mở rộng thị trường nhưng không phải lúc nào cũng đủ nguồn lực để tự đầu tư hệ thống logistics.

Trong logistics, độ phủ rộng thường được xem là lợi thế. Nhưng với hàng nặng, nhiều điểm phục vụ chưa đủ để tạo thành mạng lưới hiệu quả. Hàng nặng và hàng cồng kềnh cần diện tích kho, phương tiện phù hợp và năng lực trung chuyển. Một điểm nhận hàng chỉ phát huy hiệu quả khi có thể kết nối với những điểm khác, tạo ra dòng hàng đủ lớn để khai thác phương tiện và tối ưu chi phí.

Vì vậy, J&T Cargo khẳng định lựa chọn phát triển từng bước, lấy nhu cầu thực tế và hiệu quả vận hành làm cơ sở mở rộng. Cụ thể, các đô thị, trung tâm kinh tế và khu vực có nhu cầu lớn về vận chuyển hàng nặng được ưu tiên. Tại những địa bàn này, trung tâm phân phối hàng hóa đóng vai trò như các "hạt nhân". Khi một hạt nhân đủ năng lực và hình thành dòng hàng ổn định, mạng lưới mới được mở rộng sang những khu vực lân cận.

"Cách làm này khác với tư duy mở rộng đơn thuần theo số lượng điểm. Với hàng nặng, điều quan trọng là khả năng kết nối giữa các điểm", đại diện doanh nghiệp nhấn mạnh và cho rằng một mạng lưới hiệu quả phải giải đồng thời nhiều bài toán: gom hàng, phân loại, trung chuyển, kết nối liên vùng, tối ưu quãng đường, khai thác công suất phương tiện và kiểm soát chi phí. Nếu một mắt xích yếu, hiệu quả của toàn tuyến có thể bị ảnh hưởng.

Có thể nói, phát triển từng bước cũng giúp doanh nghiệp có thời gian kiểm nghiệm mô hình. Những vấn đề về kho bãi, tuyến đường, nhu cầu hàng hóa hay công suất phương tiện được nhận diện từ thực tế trước khi nhân rộng.

Đây là cách J&T Cargo lựa chọn để kiểm soát tốc độ phát triển của mạng lưới. Không mở rộng bằng mọi giá cũng đồng nghĩa với việc ưu tiên chất lượng của từng mắt xích, để khi mạng lưới lớn lên, các điểm không trở thành những đơn vị rời rạc mà cùng tạo ra hiệu quả cho toàn hệ thống.

Trong chiến lược phát triển tại thị trường Việt Nam thời gian tới, J&T Cargo định hướng tiếp tục hoàn thiện mạng lưới logistics theo hướng tinh gọn, thông minh và có tính kết nối trên toàn lãnh thổ Việt Nam. Trọng tâm trước mắt là củng cố các hạt nhân tại những khu vực có nhu cầu lớn, sau đó từng bước mở rộng phạm vi kết nối. Cùng với đó là phát triển giải pháp vận chuyển hàng hóa từ 5 kg trở lên, hướng tới nhóm hàng nặng và hàng cồng kềnh.

Để làm được việc trên tối ưu nhất, công nghệ sẽ được sử dụng để quản lý và kết nối mạng lưới, tối ưu tuyến đường, điều phối hàng hóa và khai thác phương tiện. Tuy nhiên, công nghệ trong mô hình này không phải đích đến, mà là công cụ để giải bài toán vận hành.

"Đích đến cuối cùng là chi phí cạnh tranh và khả năng lưu thông hàng hóa", đại diện J&T Cargo nhấn mạnh. Đặc biệt là chiến lược đồng hành với doanh nghiệp vừa và nhỏ trong việc đưa hàng hóa từ nơi sản xuất, kho hàng đến thị trường rộng lớn hơn mà không phải tự xây dựng hệ thống vận chuyển riêng. Đó là một mạng lưới logistics dùng chung, nếu được tổ chức hiệu quả, có thể giúp doanh nghiệp tiếp cận nhiều thị trường hơn, tối ưu chi phí đầu tư.

Mục tiêu của J&T Cargo trong năm 2026 là từng bước hoàn thiện mạng lưới logistics hàng nặng tinh gọn, thông minh và hiệu quả; phát triển giải pháp vận chuyển từ 5 kg trở lên, ứng dụng công nghệ vào quản lý và kết nối mạng lưới, qua đó hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam tối ưu bài toán lưu thông hàng hóa.