Thầy giáo trung học
Kaing Guek Eav (dưới thời Khmer Đỏ được gọi là Duch), sinh năm 1942 tại làng Choyaot (Kongpong Chen, tỉnh Kongpong Cham) trong một gia đình người Khmer gốc Hoa. Thời còn cắp sách đến trường, Kaing học rất giỏi, đặc biệt về môn toán. Năm 1962, Kaing tốt nghiệp trung học một cách xuất sắc, xếp hạng nhì trên toàn quốc. Năm 22 tuổi, Kaing học sư phạm toán với mong muốn sẽ đem kiến thức để truyền đạt cho con em người Khmer. Khi đó, trường sư phạm này là căn cứ của phong trào hoạt động xã hội do Son Sen lãnh đạo. Sau này, Son Sen trở thành Bộ trưởng Quốc phòng dưới thời Khmer Đỏ với người cố vấn đắc lực Kaing Guek Eav.
Tháng 8.1966, Kaing nhận bằng tốt nghiệp khoa toán trường sư phạm và được bố trí đến giảng dạy tại trường Phổ thông trung học Skoun, một thị trấn nhỏ ở tỉnh Kongpong Cham. Sau này, người ta vẫn còn nhớ mãi đến Kaing, một thầy giáo nhiệt tình, tận tâm với học trò và giảng dạy thì không chê vào đâu được. Năm 1967, Kaing gia nhập Đảng Cộng sản Campuchia (CPK). Sau khi một số học trò bị bắt, Kaing đã bỏ nghề dạy học trốn vào căn cứ của Khmer Đỏ tại Chamkar Leu. Theo Khmer Đỏ được mấy tháng thì Kaing bị cảnh sát bắt vì tham gia các hoạt động của CPK và bị tống giam không xét xử trong 3 năm sau đó. Ngày 18.3.1970, với sự ủng hộ của Quốc hội, lợi dụng lúc Hoàng thân Norodom Sihanouk thăm Trung Quốc, tướng Lon Nol đảo chính. Kaing được chế độ Lon Nol ân xá. Sau khi ra tù, Kaing gia nhập lực lượng của Khmer Đỏ tại vùng núi Cardamom, khu vực giáp biên giới Campuchia - Thái Lan.
Sau khi bị Lon Nol lật đổ, Hoàng thân Norodom Sihanouk phải sống lưu vong ở Bắc Kinh và đã tìm cách liên minh với Khmer Đỏ lúc này đang hoạt động mạnh trong nước để tìm cách lật đổ Lon Nol, quay về nước. Để chuẩn bị cho một chính quyền sau khi lật đổ được Lon Nol, các lãnh đạo Khmer Đỏ cũng lập ra những ban bệ như một chính phủ thực sự. Theo đó, Kaing được giao giữ trọng trách người chỉ huy hệ thống nhà tù, kiêm phụ trách bộ phận an ninh đặc biệt của Khmer Đỏ. Điều mà ít người ngờ được là một giáo viên như Kaing (từ đấy được gọi là Duch) tỏ ra rất có năng lực với công việc có tính "sắt đá" này. Với sự trợ giúp của một số tay chân đắc lực, Duch đã áp dụng những chiến thuật thẩm vấn hết sức tinh vi, dã man với những người bị coi là kẻ thù của Khmer Đỏ. Tù nhân của Duch thường xuyên bị bỏ đói đến sắp chết hoặc bị tra tấn tàn bạo cho đến khi buộc phải thú nhận rằng họ đã chống lại Khmer Đỏ. Một thời gian sau đó, Kaing đề xuất Pol Pot cho thành lập nhà tù đầu tiên của Khmer Đỏ tại vùng Amleang với bí số là M-13 và sau đó là nhà tù M-99 tại khu vực Aoral.
Trại trưởng Tuol Sleng
Năm 1973, tình hình bắt đầu nghiêng về phía Khmer Đỏ sau khi Quốc hội Mỹ ngưng viện trợ quân sự cho chính quyền Lon Nol. Mạng lưới các nhóm vũ trang của Khmer Đỏ phát triển rộng khắp trên đất nước Campuchia. Ngày 17.4.1975, Khmer Đỏ tổng tấn công và chiếm được Phnom Penh. Chế độ Lon Nol sụp đổ và được thay thế bởi một chế độ chưa từng có trong lịch sử loài người với những chính sách đối nội, đối ngoại tàn bạo khiến đất nước Campuchia phải đi lùi lại hàng thập kỷ. Sau chiến thắng 1975, Duch đề nghị với các lãnh đạo Khmer Đỏ được chuyển sang bộ phận công nghiệp của chính phủ. Đề nghị này đã bị từ chối và Duch vẫn phải tiếp tục phụ trách hệ thống nhà tù cho Pol Pot.
Đầu năm 1976, Pol Pot khởi xướng Kế hoạch 4 năm với ý tưởng sẽ hiện đại hóa Campuchia bằng con đường xóa bỏ giai cấp, xây dựng một xã hội không trường học, không sở hữu tư nhân, không tiền tệ, không tôn giáo. Tầng lớp trí thức và con em họ tại thành phố sẽ được đưa thẳng về nông thôn để lao động, phát triển nông nghiệp để tăng sản lượng lương thực lên gấp 3 lần (3 tấn thóc/ha). Thực hiện kế hoạch này của Pol Pot, đất nước Campuchia đã biến thành những trại lao động cưỡng bức khổng lồ, hàng vạn gia đình trí thức phải ly tán về nông thôn để trực tiếp lao động. Tại các "hợp tác xã", người ta buộc phải làm việc đến 12 giờ mỗi ngày với điều kiện ăn uống hết sức cùng cực và chung sống như thời kỳ nguyên thủy.
Trên toàn quốc, hệ thống bưu chính, viễn thông bị cấm sử dụng, hệ thống y tế không sử dụng Tây y vì cho đây là biểu hiện của chủ nghĩa tư bản. Kế hoạch 4 năm của Pol Pot nhanh chóng phá sản, đất nước Campuchia rơi vào tình trạng nguy kịch bởi mùa màng thất thu một cách thảm hại, các chỉ tiêu kinh tế không thể đạt được trong một xã hội chỉ được quản lý, điều hành bằng nhà tù, bạo lực. Đến cuối năm 1976, Pol Pot nhận ra sai lầm không thể cứu vãn được. Tuy nhiên, thay vì sửa sai, Pol Pot lại tìm cách đổ sai lầm lịch sử này cho những "kẻ thù tưởng tượng". Theo lệnh Pol Pot, các tay chân trong bộ máy chính quyền Khmer Đỏ phải tìm ra được những kẻ thù đang nằm sâu trong nội bộ CPK, vì cho rằng đây chính là những kẻ đã phá hoại Kế hoạch 4 năm. Hiệu lệnh này khiến đất nước Campuchia biến thành một biển máu với tội ác diệt chủng muôn đời không thể quên của Pol Pot và tay chân.
Thực hiện chỉ đạo của "anh cả" Pon Pot, hệ thống nhà tù do Duch chỉ huy phải được phát triển để đủ sức phục vụ chiến dịch truy tìm xử lý những "phần tử chống chế độ". Tại Phnom Penh, các nhà tù đã được xóa bỏ bớt, gom tù nhân về nhà tù Tuol Sleng (trước đây do In Lon phụ trách). Đến cuối năm 1976, toàn bộ tù nhân được coi là có vấn đề về chính trị (trong đó hàng nghìn phụ nữ, trẻ em) được đưa về Tuol Sleng (S - 21) để thẩm vấn. Lúc này, Duch đã trở thành trại trưởng khét tiếng của Tuol Sleng và điều cay đắng là trong số tù nhân được coi là kẻ thù của chế độ có cả In Lon, cựu trại trưởng một thời của Tuol Sleng. Theo số liệu thu thập được sau khi chế độ Pol Pot bị tiêu diệt, trong thời gian từ 1976 - 1979, trại tập trung Tuol Sleng nhận khoảng 16.000 tù nhân (một số ý kiến cho rằng có thể lên tới 20.000) nhưng chỉ còn 20 người sống sót khi Phnom Penh được giải phóng vào ngày 7.1.1979. (Còn tiếp)
Hiếu Lê
Bình luận (0)