Đứng từ góc độ nghiên cứu, Giám đốc nghiên cứu chương trình giảng dạy kinh tế Fullright Vũ Thành Tự Anh cho rằng, kinh tế Việt Nam sẽ phục hồi sau kinh tế thế giới. Ông Tự Anh đưa ra nhiều dẫn chứng với con số cụ thể để chứng minh quan điểm này. Đó là độ mở quá lớn của nền kinh tế Việt Nam hiện nay hay nói cách khác, kinh tế Việt Nam phụ thuộc quá nhiều vào nền kinh tế thế giới. Minh chứng đầu tiên là xuất khẩu.
Tỷ lệ xuất khẩu chiếm 75% trong GDP trong khi xuất khẩu của 3 thị trường lớn nhất của Việt Nam hiện nay là Mỹ (chiếm 18,4%); EU (16%); Nhật (14%) và Asean 16% đều đang suy giảm và chưa có dấu hiệu của sự phục hồi. Thứ 2 là tăng trưởng của Việt Nam dựa vào đầu tư, trong đó đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) chiếm 20%; ODA chiếm 4%.
Trong bối cảnh suy thoái hiện nay, vốn FDI và ODA chắc chắn sẽ bị ảnh hưởng. Cụ thể, quý 1/2009 vốn FDI đã giảm 15% so với cùng kỳ năm 2008 (không tính xuất khẩu vàng và đá quý vì Việt Nam không sản xuất ra vàng và đá quý mà chỉ nhập khẩu những năm trước và nay xuất khẩu trở lại nên không tính vào tăng trưởng). ODA cũng chỉ giải ngân được 6% so với yêu cầu trong quý 1 này.
Thứ 3 là kiều hối và du lịch quốc tế giảm sản xuất góp phần quan trọng cho tài trợ thâm hụt thương mại. Đưa ra con số và những dẫn chứng cụ thể như trên, ông Tự Anh kết luận, chỉ khi kinh tế Mỹ, EU và kinh tế thế giới hồi phục, chi tiêu của người dân những nước này tăng lên thì kinh tế Việt Nam mới có thể hồi phục.
Không đồng tình với ý kiến này, đại diện một doanh nghiệp có mặt tại cuộc tọa đàm lại cho rằng, kinh tế Việt Nam có nhiều khả năng sẽ hồi phục trước kinh tế thế giới. Doanh nghiệp này lập luận rằng, trước khi kinh tế thế giới hồi phục, các doanh nghiệp nhập khẩu là bạn hàng của các doanh nghiệp Việt Nam tại các nước này sẽ được dự báo và sẽ đưa ra đơn đặt hàng để đón đầu nhu cầu tiêu dùng trong nước. Với các đơn đặt hàng này, ngành sản xuất trong nước sẽ vận hành trước và kinh tế Việt Nam vì thế sẽ phục hồi trước.
Vẫn bảo vệ quan điểm của mình, ông Tự Anh cho rằng, trong bối cảnh kinh tế thế giới như hiện nay các doanh nghiệp rất khó để dự báo trước được thời điểm phục hồi. Vì vậy, thay vì đưa ra đơn hàng trước 4 - 6 tháng như trước đây thì nay sẽ co lại khoảng 1 tháng, 2 tháng. Và trong thời gian gấp rút này, bạn hàng được chọn đầu tiên sẽ là Trung Quốc với khả năng thực hiện đơn hàng lớn, nhanh với giá hấp dẫn hơn.
Ông Phạm Linh, Tổng giám đốc Công ty chứng khoán Quốc Tế phản bác lại quan điểm này và cho rằng, các doanh nghiệp nhập khẩu ở Mỹ, EU vẫn luôn phân phối rủi ro bằng cách đặt hàng ở nhiều nơi khác nhau như Việt Nam, Bangladesh; Ấn Độ chứ không riêng gì Trung Quốc. Điều này đã được chứng minh trong thời gian dài vừa qua. Vì vậy, cơ hội phục hồi của kinh tế Việt Nam vẫn đến trước thế giới.
Kinh tế Việt Nam phục hồi trước hay sau. Câu trả lời còn ở phía trước. Nhưng rõ ràng, việc các doanh nghiệp, những người chịu tác động trực tiếp từ cuộc khủng hoảng, những người hiểu rõ vận mệnh của mình, của người lao động... đã tỏ ra lạc quan hơn. Và biết đâu, sự lạc quan của họ cộng với các chương trình hỗ trợ thiết thực từ phía Chính phủ sẽ tạo ra cơ hội đưa con tàu kinh tế Việt Nam phục hồi trước thế giới.
Nguyên Hằng
Bình luận (0)