Lê Thanh Hòa sinh năm 1985, thuộc thế hệ các nhà thiết kế (NTK) Việt thành danh ở cả thị trường trong nước và quốc tế. Không chỉ được ưu ái gọi là "nhà thiết kế của các hoa hậu", anh còn ghi dấu qua những màn hợp tác với nhiều tên tuổi lớn của thế giới, phủ sóng nhiều cuộc thi sắc đẹp và là giám khảo, giảng viên khách mời ở nhiều trường đại học và cuộc thi thiết kế thời trang.

Anh cảm thấy thế nào khi trang phục của mình xuất hiện trên các thảm đỏ nổi tiếng như Grammy, Oscar, Cannes...?

Tôi vẫn vui và có chút hồi hộp dù chuyện đó đã diễn ra khá nhiều lần. Lý do là vì từ lúcgửi trang phục đến khi nghệ sĩ thực sự bước lên thảm đỏ là cả một quá trình dài. Do vậy, khoảnh khắc nhìn thấy thiết kế Việt xuất hiện giữa rất nhiều thương hiệu quốc tế luôn mang lại một cảm xúc đặc biệt cho tôi.

Lễ trao giải Grammy 2023 chính là dấu mốc đặc biệt, khi ca sĩ Miranda Lambert mặc trang phục của tôi bước lên thảm đỏ chương trình. Nhưng khoảnh khắc khiến tôi thực sự cảm thấy giấc mơ quốc tế trở nên rõ ràng hơn là tại Oscar 2023. Tôi vỡ òa cảm xúc khi bà Janet Yang, Chủ tịch Viện Hàn lâm khoa học và nghệ thuật điện ảnh Mỹ, mặc thiết kế của tôi. Cả hai người phụ nữ nổi tiếng này đều chọn trang phục phát triển từ bộ sưu tập (BST) Sa vũ với điểm nổi bật đến từ phom dáng mạnh mẽ, các chi tiết tua rua ánh kim hay hoa kim loại 3D đính thủ công.

Đến bây giờ, điều khiến tôi vui nhất không chỉ là một ngôi sao nào đó mặc thiết kế của mình mà là cái tên thời trang Việt Nam xuất hiện ngày càng thường xuyên hơn trên những thảm đỏ lớn của thế giới. Tôi nghĩ đó mới là hành trình dài mà mình muốn tiếp tục theo đuổi.

Anh có đặt ra mục tiêu chinh phục thảm đỏ và ngôi sao nào tiếp theo?

Tôi có mục tiêu nhưng không đặt nó thành một danh sách phải chinh phục bằng được. Lẽ tất nhiên với một NTK, được nhìn thấy thiết kế của mình xuất hiện tại những thảm đỏ lớn như Oscar, Grammy, Cannes hay Met Gala, được mặc bởi những nghệ sĩ có phong cách và sức ảnh hưởng luôn là điều đáng mơ ước.

Tuy nhiên càng làm nghề lâu, tôi càng thấy điều quan trọng hơn là xây dựng một ngôn ngữ thiết kế đủ rõ để người ta nhận ra Lê Thanh Hòa, chứ không chỉ là ai đã mặc nó. Tôi muốn khi một nghệ sĩ quốc tế lựa chọn thiết kế của mình thì lý do đó là vì trang phục thực sự phù hợp với họ và giúp họ có một khoảnh khắc đẹp.

Vì vậy, thay vì nghĩ mình phải chinh phục ngôi sao nào tiếp theo, tôi nghĩ mình cần chuẩn bị thật tốt để khi cơ hội đến thì có đủ năng lực đứng cạnh các tên tuổi lớn của thời trang thế giới. Nếu làm được điều đó một cách bền bỉ thì những thảm đỏ và những cái tên mình từng mơ tới sẽ dần trở thành kết quả của cả quá trình.

Anh đánh giá ra sao về sức ảnh hưởng và phong cách làm việc của các ngôi sao thế giới?

Điều tôi ấn tượng nhất khi làm việc với các ê kíp nước ngoài là tính chuyên nghiệp và tốc độ. Có những yêu cầu đến rất gấp nhưng tiêu chuẩn về phom dáng, chất liệu hay mức độ hoàn thiện thì không vì thế mà giảm đi. Tôi và cả ê kíp phải làm việc với nhịp độ và tiêu chuẩn tương ứng. Tuy nhiên không phải cứ gửi đi là chắc chắn được lựa chọn. Đã có nhiều chiếc váy đẹp được chuẩn bị kỳ công nhưng chưa từng được mặc. Tôi học cách xem đó là chuyện bình thường của nghề và tiếp tục làm tốt hơn ở cơ hội tiếp theo.

Theo tôi, sức ảnh hưởng của các ngôi sao không nên đo hoàn toàn bằng lượng truyền thông hay số lượt tương tác. Qua mỗi lần hợp tác thành công, thương hiệu Việt tích lũy thêm kinh nghiệm, uy tín, các mối quan hệ trong hệ thống stylist quốc tế. Tôi xem đây là một khoản đầu tư dài hạn để thời trang Việt có thêm cơ hội xuất hiện trên thị trường quốc tế chứ không phải là bài toán mỗi chiếc váy đều phải lập tức mang lại một con số tương xứng.

Anh nghĩ gì về xu hướng các NTK Việt mang bộ sưu tập đến trình diễn ở các tuần lễ thời trang quốc tế?

Đây là một tín hiệu rất tích cực. Càng nhiều thương hiệu Việt xuất hiện ở thị trường quốc tế thì thời trang Việt càng được biết đến nhiều hơn. Tuy nhiên theo trải nghiệm riêng, tôi cho rằng trình diễn quốc tế và việc được nghệ sĩ quốc tế lựa chọn trang phục là hai câu chuyện có liên quan nhưng không hoàn toàn giống nhau. 

Một show diễn có thể giúp thương hiệu tạo sự chú ý và mở rộng network, nhưng để duy trì được quan hệ với stylist, PR agency hay ê kíp nghệ sĩ thì cần cả một quá trình phía sau: sản phẩm phù hợp, phản hồi nhanh, khả năng đáp ứng deadline, logistics và đặc biệt là sự ổn định về chất lượng.

Tôi nghĩ ra quốc tế không chỉ có con đường duy nhất. Thời gian qua, tôi chọn hướng đi phù hợp với thế mạnh bằng cách đưa sản phẩm trực tiếp đến với stylist, nghệ sĩ, các đối tác và hệ thống truyền thông quốc tế. Điều này giúp thương hiệu từng bước xây dựng network và độ nhận diện theo cách tự nhiên.

Anh đánh giá thế nào về cơ hội của thời trang Việt Nam?

Thời trang Việt Nam đang có nhiều cơ hội hơn trước rất nhiều. Mạng xã hội và các nền tảng số xóa nhòa khoảng cách địa lý nên nếu sản phẩm đủ tốt và có bản sắc, cơ hội được nhìn thấy là hoàn toàn có thật. Ngoài thương hiệu Le Thanh Hoa của tôi, ngày càng có nhiều thương hiệu và NTK Việt xuất hiện trên các thảm đỏ, sự kiện lớn hay được truyền thông nước ngoài chú ý. Dù vậy cần cả một hệ thống hỗ trợ để xây dựng được vị thế bền vững. 

Tôi khá lạc quan về thời trang Việt và nghĩ rằng câu hỏi bây giờ không còn là "Thời trang Việt có thể ra quốc tế hay không", mà là "Chúng ta sẽ đi bằng bản sắc nào và làm thế nào để ở lại lâu dài?".

Làm cách nào để thời trang Việt được nhận ra trên các thảm đỏ lớn như Oscar, Cannes...?

Làm sao để được nhìn thấy giữa một thị trường có quá nhiều thương hiệu và NTK giỏi? Thử thách đầu tiên là sản phẩm trước hết phải khác biệt để stylist của nghệ sĩ quốc tế chú ý. Khi cơ hội đến, chúng ta đối mặt với thử thách lớn hơn là khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế. Khoảng cách địa lý cũng là một khó khăn. Chúng ta không ở gần những trung tâm thời trang và giải trí lớn như Los Angeles, New York, London, Milan hay Paris, nên việc xây dựng network với stylist, PR agency và các ê kíp nghệ sĩ cần nhiều thời gian và sự đầu tư hơn.

Cuối cùng là duy trì sự hiện diện. Một lần xuất hiện trên thảm đỏ có thể đến từ một cơ hội tốt, nhưng để stylist nhớ đến và tiếp tục lựa chọn ở những lần sau thì thương hiệu phải chứng minh được sự ổn định. Theo tôi, được mặc một lần là cơ hội, được lựa chọn nhiều lần mới thực sự là sự công nhận. Một lần xuất hiện có thể tạo hiệu ứng nhưng xuất hiện nhiều lần và được nhiều ê kíp khác nhau chủ động tìm đến cho thấy thương hiệu đang dần tạo được vị trí.

Đâu là cách để anh vừa giữ gìn bản sắc thương hiệu vừa đáp ứng các tiêu chí thẩm mỹ của giới giải trí quốc tế?

Tôi nghĩ bản sắc Việt không nhất thiết lúc nào cũng phải được thể hiện bằng một họa tiết hay biểu tượng Việt Nam cụ thể. Bản sắc còn nằm trong cách mình tư duy về cái đẹp, cách xử lý chất liệu, kỹ thuật thủ công và sự tinh tế trong từng chi tiết.

Tôi vẫn phải tôn trọng cá tính, hình thể và bối cảnh mà người nghệ sĩ sẽ xuất hiện nhưng không vì đáp ứng thị trường mà đánh mất ngôn ngữ thiết kế của mình. Tôi luôn muốn giữ ở Lê Thanh Hòa là sự nữ tính, sang trọng, kỹ thuật xử lý phom dáng và những chi tiết thủ công có độ tinh xảo; còn chất liệu văn hóa Việt sẽ được chuyển hóa thành một ngôn ngữ đương đại, để mọi ngôi sao và khán giả quốc tế đều có thể cảm nhận được vẻ đẹp trước khi họ cần biết nguồn gốc của nó. Mình cần hiểu thế giới đang cần gì nhưng cũng phải biết mình là ai. Sự cân bằng đó giúp một thương hiệu có thể đi xa mà vẫn giữ được bản sắc.

Cần những tố chất, điều kiện gì để thành công trong ngành thời trang?Với xu hướng quốc tế hóa và sự phát triển của mạng xã hội, liệu NTK Việt có dễ thành công hơn so với thế hệ 7X, 8X trước đây?

Tôi nghĩ để thành công trong thời trang thì tài năng hay gu thẩm mỹ thôi chưa đủ. Thời trang nhìn bên ngoài rất hào nhoáng nhưng phía sau là một ngành kinh doanh có tính cạnh tranh cao, đòi hỏi mình phải liên tục sáng tạo, quản lý đội ngũ, sản xuất, tài chính và cả truyền thông. Cơ hội rất quan trọng, nhưng khi cơ hội đến thì mình cũng phải đủ năng lực để biến nó thành kết quả.

Thế hệ NTK trẻ đang có nhiều thuận lợi hơn chúng tôi trước đây. Họ cũng có nhiều công cụ để xây dựng hình ảnh cá nhân và thương hiệu. Tuy nhiên dễ được nhìn thấy hơn không đồng nghĩa với dễ thành công hơn. Mạng xã hội có thể giúp một NTK nổi tiếng rất nhanh nhưng cũng khiến mọi thứ bị thay thế rất nhanh. Áp lực tạo ra cái mới, cạnh tranh và tốc độ của thị trường hiện nay thậm chí còn lớn hơn trước. NTK trẻ có thể đi nhanh hơn, nhưng muốn đi xa vẫn cần những điều khá truyền thống: năng lực thật, bản sắc, kỷ luật, khả năng thích nghi và sự bền bỉ.

Vì sao anh theo đuổi con đường nghiên cứu khoa học vốn ít được các NTK lựa chọn?

Sau đề tài thạc sĩ, tôi tiếp tục thực hiện nghiên cứu tiến sĩ ngành lý luận và lịch sử mỹ thuật, tập trung vào nghệ thuật điêu khắc Champa tại cụm tháp Hòa Lai và phong cách Hòa Lai. Con đường học thuật đến với tôi khá tự nhiên. Sau gần 20 năm làm nghề, tôi nhận thấy trải nghiệm thực tế cho tôi nhiều kiến thức, nghiên cứu giúp tôi hiểu sâu hơn bản chất những gì mình đang làm. Học tập và nghiên cứu khoa học khiến tôi thay đổi cách nhìn, cách đặt câu hỏi và cách tư duy về sáng tạo.

Học thuật và sáng tạo thời trang bổ trợ cho nhau như thế nào?

Tôi đã quen tư duy bằng hình ảnh, cảm xúc và trực giác nghề nghiệp nên khi bước vào nghiên cứu khoa học phải đối mặt với nhiều thử thách. Mọi nhận định đưa ra đều phải có cơ sở, có phương pháp, có hệ thống và có khả năng kiểm chứng; tôi còn phải "chia mình" cho nhiều vai trò cùng lúc. Tuy nhiên quá trình này giúp tôi khai thác văn hóa, di sản trong thời trang một cách cẩn trọng và có chiều sâu hơn.