Ngăn chặn lao và bệnh truyền nhiễm nguy hiểm

0
Trong nhiều năm qua, bệnh lao và một số bệnh truyền nhiễm nguy hiểm như sốt rét đã được ngành y tế thực hiện hiệu quả trong chẩn đoán điều trị.
Đại diện Báo Thanh Niên tặng hoa cảm ơn các vị khách mời tham gia giao lưu trực tuyến /// Ảnh Ngọc Thắng Đại diện Báo Thanh Niên tặng hoa cảm ơn các vị khách mời tham gia giao lưu trực tuyến - Ảnh Ngọc Thắng
Đại diện Báo Thanh Niên tặng hoa cảm ơn các vị khách mời tham gia giao lưu trực tuyến
Ảnh Ngọc Thắng
Mạng lưới phòng bệnh đã bao phủ rộng tại nhiều tỉnh thành phố giúp người dân thuận lợi trong tiếp cận dịch vụ tư vấn, thuốc điều trị miễn phí, từ đó giảm số mắc mới cũng như ngày càng nhiều người bệnh được điều trị khỏi. Tuy nhiên, thực tế các bệnh này chưa được xử lý triệt để, nhiều ca bệnh lao, sốt rét kháng thuốc gây khó khăn cho điều trị, ảnh hưởng đến cuộc sống của người bệnh.
Để thông tin được đầy đủ đến bạn đọc và cộng đồng về những tiến bộ trong chẩn đoán, điều trị cũng như những kiến thức về phòng bệnh, phát hiện sớm lao và sốt rét, Báo Thanh Niên phối hợp cùng Bộ Y tế tổ chức buổi giao lưu trực tuyến với chủ đề “Ngăn chặn bệnh lao và bệnh truyền nhiễm nguy hiểm”.
Chương trình được diễn ra vào lúc 14 giờ 00 ngày 16.11.2018 với các khách mời đến từ Bệnh viện Phổi T.Ư, Viện trưởng Viện sốt rét - Ký sinh trùng côn trùng T.Ư. Trong chương trình, các khách mời sẽ cung cấp kiến thức phòng bệnh, cập nhật tiến bộ trong phát hiện điều trị lao và sốt rét, một số bệnh truyền nhiễm khác đến bạn đọc và cộng đồng.
Mời bạn đọc quan tâm đến chương trình, vui lòng đặt câu hỏi tại box bên cạnh.

giao lưu trực tuyến

Bích Hạnh

Hà Nội
Xin chào khách mời! Xin cho biết, ngành y tế thực hiện những biện pháp nào để thực hiện được cam kết chấm dứt bệnh lao? Mục tiêu này sẽ đạt được vào thời gian nào? Do ai/tổ chức nào công nhận? Sau khi chấm dứt, chúng ta cần làm gì để duy trì kết quả đó?

PGS.TS Vũ Xuân Phú

Phó Giám đốc Bệnh viện Phổi Trung ương

Cảm ơn câu hỏi rất đầy đủ của độc giả! Tôi xin trả lời từng ý như sau:

Ngành Y tế, Chương trình Chống lao quốc gia đề xuất 8 nhóm giải pháp chiến lược để thực hiện chấm dứt bệnh lao, gồm: giải pháp chính sách, pháp luật và xã hội; giải pháp chuyên môn kỹ thuật và dịch vụ phòng chống lao; giải pháp về cung ứng thuốc và hậu cần kỹ thuật phòng, chống lao; giải pháp về bảo đảm nguồn tài chính cho công tác phòng chống lao; giải pháp về bảo đảm nguồn nhân lực cho công tác phòng chống lao; giải pháp về quản lý thực hiện chiến lược; giải pháp về bảo đảm nguồn nhân lực cho công tác phòng chống lao; giải pháp về kiểm tra giám sát.

Mục tiêu này căn cứ vào điều kiện, hoàn cảnh và tình hình dịch tễ, mô hình bệnh tật của mỗi quốc gia mà có những tuyên bố của quốc gia mình. Tại Việt Nam, ngày 17.3.2014, Chính phủ đã phê duyệt Chiến lược quốc gia phòng chống lao đến năm 2020, tầm nhìn 2030. Phó thủ tướng Vũ Đức Đam đã phát biểu tại hội nghị triển khai chiến lược vào 21.3.2014 tại Hà Nội.

Việt Nam sẽ phải tổ chức đánh giá, với sự giám sát và hỗ trợ của các tổ chức quốc tế, báo cáo kết quả, để được Tổ chức Y tế Thế giới cũng như quốc tế công nhận.

Sau khi được công nhận (giả định như vậy), chúng ta còn phải duy trì rất nhiều công việc, nhưng vẫn coi đây là nhiệm vụ thường xuyên trong công tác khám chữa bệnh cũng như chăm sóc, bảo vệ sức khoẻ nhân dân như đối với các vấn đề y tế khác; đồng thời, cần sự tiếp tục quan tâm của Đảng, Nhà nước, Chính phủ cũng như chính bản thân từng cá nhân và cộng đồng trong ý thức phòng, chống căn bệnh này.

Thủy Tiên

TP.HCM
Xin chào bác sĩ! Xin bác sĩ cho biết, ai có nguy cơ mắc bệnh lao? Biểu hiện của bệnh lao như thế nào, có thể bị nhầm với bệnh khác không? Cảm ơn bác sĩ!

PGS.TS Vũ Xuân Phú

Phó Giám đốc Bệnh viện Phổi Trung ương

Cảm ơn câu hỏi của bạn! Người dân cần quan tâm và nhận thức rằng, ai cũng có thể mắc bệnh lao, trực khuẩn lao có thể gặp ở khắp mọi nơi.

Bệnh lao không còn là tứ chứng nan y nữa, hoàn toàn có thể chữa khỏi nếu được phát hiện sớm, điều trị đúng, đủ liều, kịp thời và có theo dõi do phác đồ kéo dài; thuốc điều trị lao được cấp miễn phí.

Lao dễ trở thành kháng thuốc và tạo ra gánh nặng cho bệnh nhân, gia đình và xã hội. Với các kỹ thuật hiện đại hiện nay thì tỷ lệ người mắc lao phát hiện thấy vi khuẩn lao cao hơn trước, như dùng kỹ thuật xét nghiệm Gene-Expert.

Tuy nhiên, không phát tất cả các trường hợp bị bệnh lao đều tìm thấy vi khuẩn lao; các bác sĩ sẽ sử dụng nhiều phương pháp khác nhau cũng như hội chẩn để quyết định xem liệu bạn có bị mắc lao hay không. Với trường hợp cụ thể của bạn, như thấy bất thường ho khạc kéo dài từ 2 tuần, sốt về chiều, sút cân, ra mồ hôi trộm,… thì bạn nên gặp trực tiếp bác sĩ điều trị để được tư vấn đầy đủ.

Các bác sĩ sẽ khám, chẩn đoán loại trừ với các bệnh khác như viêm phổi,…

Mạnh Hà

Hà Nội
Xin chào bác sĩ! Theo tôi hiểu, bệnh lao thường mắc ở người có điều kiện sống hạn chế, thiếu dinh dưỡng, lao động trong môi trường ô nhiễm, đúng không? Cảm ơn bác sĩ!

PGS.TS Vũ Xuân Phú

Phó Giám đốc Bệnh viện Phổi Trung ương

Quan niệm này thực ra không hoàn toàn đúng. Đó chỉ là điều kiện thuận lợi để nhiễm và trở thành mắc bệnh. Dựa trên suy nghĩ do người nghèo sức đề kháng kém nên mới mắc bệnh lao, quan niệm này đã xa, không hoàn toàn đúng, vì thực tế ai cũng có thể bị mắc lao. Tuy nhiên, người nghèo là người có yếu tố nguy cơ mắc lao cao hơn.

Việc mắc lao trong dân gian thường hay gọi là lao lực, nhưng lao phổi là do lây truyền qua đường hô hấp từ người mắc bệnh.

Hòa Bình

Bình Dương
Tôi có băn khoăn xin được giải thích: trẻ nhỏ ở tuổi nào có nguy cơ mắc lao? Vì sao trẻ đã được tiêm chủng rồi mà vẫn mắc lao, như mới đây trên Thanh Niên có đưa tin về bệnh nhi phổi trắng xóa do mắc lao. Cảm ơn bác sĩ!

PGS.TS Vũ Xuân Phú

Phó Giám đốc Bệnh viện Phổi Trung ương

Bệnh lao hiện nay vẫn là một vấn đề lớn của toàn cầu, hậu quả của bệnh lao đối với xã hội còn rất trầm trọng, đặc biệt ở trẻ em, một số thể lao có thể gây ảnh hưởng tới sự phát triển của giống nòi nếu như không được chẩn đoán và điều trị sớm như lao màng não, lao xương khớp.

Những năm trở lại đây, công tác phát hiện, chẩn đoán và điều trị lao trẻ em đã được đặc biệt quan tâm nhưng tỷ lệ lao trẻ em được phát hiện, chẩn đoán và điều trị chưa cao, chưa phản ánh được con số thực sự so với dịch tễ lao trẻ em - đây là vấn đề trăn trở, lo ngại nhất của những cán bộ y tế làm công tác phòng chống lao nói chung.

Trẻ càng nhỏ nguy cơ mắc lao càng cao, đặc biệt là trẻ dưới 5 tuổi. Nếu những trẻ dưới 5 tuổi tiếp xúc gần gũi với người mắc lao thì mặc dù đã được tiêm phòng vắc xin rồi vẫn có thể mắc lao. Thuốc lao cho trẻ em chưa có những dạng thật sự "thân thiện" với trẻ em, đặc biệt là các em nhỏ, cho nên, việc điều trị cho các em cũng gặp không ít những trở ngại.

Thành công của Chương trình tiêm chủng mở rộng cũng đáng được ghi nhận, nhưng cũng do ý thức, điều kiện của người dân nên việc tiêm phòng lao cho trẻ khi sinh bằng vắc xin BCG còn chưa đạt hiệu quả cao nhất (đảm bảo 100% trẻ sinh ra phải được tiêm chủng đầy đủ, đúng lịch; vắc xin được bảo quản đúng, không bị ảnh hưởng chất lượng, tiêm chủng đúng kỹ thuật, vô khuẩn), điều kiện sống,… và nhiều lý do khác vẫn có thể mắc lao.

Điềm Chi

TP.HCM
Hiện nay, bệnh sốt xuất huyết đang ở giai đoạn cao điểm. Cho tôi hỏi, khả năng mắc bệnh này có cao thấp khác nhau ở các đối tượng, môi trường sống và độ tuổi không? Tôi sống ở chung cư, có xịt thuốc diệt muỗi định kỳ theo đợt, như vậy có hạn chế khả năng mắc bệnh không?

ThS. BS Trần Quang Phục

Trưởng phòng Kế hoạch tổng hợp, Viện Sốt rét - ký sinh trùng - côn trùng TƯ - Thư ký Dự án Phòng chống và Loại trừ Sốt rét
Bệnh sốt xuất huyết cũng là bệnh lây truyền do muỗi đốt. Ai cũng có thể bị mắc bệnh nếu như bị muỗi chứa vi rút sốt xuất huyết đốt.
Để phòng tránh bệnh này, chúng ta cần vệ sinh môi trường sống, đặc biệt là hạn chế các dụng cụ chứa nước đọng để muỗi sốt xuất huyết không có nơi sinh sản, phát triển; phun hóa chất diệt muỗi theo chỉ định của cán bộ chuyên môn.

Bạn đọc của Báo Thanh Niên

Xin bác sĩ tư vấn giúp, cháu mới mang thai được hơn 3 tháng, chồng cháu bị bệnh lao, nhưng làm xa nhà, mỗi tháng về 2 - 3 lần. Vậy, cháu và em bé sinh ra có nguy cơ như thế nào về sức khỏe? Có phải phòng lây bệnh không ạ?

PGS.TS Vũ Xuân Phú

Phó Giám đốc Bệnh viện Phổi Trung ương

Trong trường hợp này, nếu chồng chị không được quản lý, theo dõi, điều trị theo hướng dẫn thì có khả năng lây cho cả nhà.

Nếu chồng chị đã được chẩn đoán và điều trị theo chỉ dẫn của bác sĩ thì sau 2 tuần đầu điều trị, có khả năng sẽ không lây lan cho người khác, nhưng vẫn bắt buộc điều trị đúng, đủ theo phác đồ.

Trong hoàn cảnh này, chị nên đi khám, kiểm tra ở các bệnh viện chuyên khoa lao và bệnh phổi mà vẫn phải đảm bảo an toàn cho thai nhi. Yêu cầu phòng bệnh là đương nhiên.

Vi Hà

Bến Tre
Xin bác sĩ cho biết, vi khuẩn gây bệnh lao có ở trong môi trường hay vật nuôi nào? Những tình huống khiến bệnh lao có thể lây truyền? Trong một gia đình, vì sao chỉ một người mắc lao mà người khác lại không bị?

PGS.TS Vũ Xuân Phú

Phó Giám đốc Bệnh viện Phổi Trung ương

Vi khuẩn lao gây bệnh chắc chắn không sinh sống ở môi trường ngoài con người. Nhưng có cả chủng vi khuẩn lao chim, lao bò cũng có thể gây bệnh cho người, và gây bệnh cho chính chúng (có thể gây bệnh lao cho một số loài động vật như voi, khỉ, chim,...).

Từ nhiễm lao đến bệnh lao/mắc lao là cả một quá trình, tuỳ thuộc vào hệ thống miễn dịch và sức đề kháng của mỗi cơ thể. Do vậy, trong gia đình không phải nhiều người cùng bị lao.  

Thanh Thủy

Bình Dương
Xin bác sĩ cho biết, vì sao trước đây, khi bộ đội ở trong rừng, rất nhiều người bị sốt rét? Có phải hiện nay bệnh sốt rét không nhiều như thời ký đó? Bệnh sốt rét có phải có biến chứng là vô sinh không thưa bác sĩ? Những nguyên nhân nào dẫn đến việc mắc bệnh này?

ThS. BS Trần Quang Phục

Trưởng phòng Kế hoạch tổng hợp, Viện Sốt rét - ký sinh trùng - côn trùng TƯ - Thư ký Dự án Phòng chống và Loại trừ Sốt rét
Trước đây, do điều kiện khó khăn, thiếu thốn các trang thiết bị bảo vệ cá nhân phòng chống sốt rét, nên bộ đội dễ bị sốt rét hơn. Còn bây giờ, sau khi được Đảng, nhà nước quan tâm đầu tư và được sự hỗ trợ của các tổ chức quốc tế thực hiện Chương trình Phòng chống sốt rét, bệnh sốt rét đã giảm nhiều.
Nếu năm 1991, ở Việt Nam có tới 5.000 người chết vì sốt rét, thì đến năm 2017, cả nước chỉ có 6 ca tử vong. 
Bệnh sốt rét thường không trực tiếp gây ra vô sinh, nhưng có thể gián tiếp nếu cơ thể bị suy nhược, thiếu máu, gây khó khăn trong quá trình sinh sản. 
Nguyên nhân gây mắc bệnh sốt rét chủ yếu là do bị muỗi có ký sinh trùng sốt rét đốt truyền cho người gây bệnh.
 

Hoàng Hải

Xin chào bác sĩ! Tôi thấy nhiều năm qua các bé sinh ra đều được tiêm vắc xin phòng bệnh lao. Vậy, trẻ nhỏ tiêm vắc xin lao có thể phòng bệnh trong bao lâu? Vì sao vắc xin này không tiêm cho người lớn?

PGS.TS Vũ Xuân Phú

Phó Giám đốc Bệnh viện Phổi Trung ương

Hiệu quả bảo vệ của vắc xin tiêm phòng lao đối với trẻ em giảm dần từ 10 năm sau khi tiêm, tuy nhiên, khả năng bảo vệ đối với trẻ em chỉ làm giảm mắc các thể lao nặng như lao kê, lao màng não.

Nếu trẻ tiếp xúc gần gũi với nguồn lây (người lao phổi có vi khuẩn lao trong đờm tìm thấy bằng xét nghiệm soi trực tiếp) thì vẫn có nguy cơ cao mắc lao.

Vắc xin này chỉ tiêm cho trẻ nhỏ càng sớm càng tốt trong vòng 1 tháng sau sinh, bởi khi đã giao tiếp rộng ra môi trường bên ngoài, đặc biệt là ở những nơi có tỷ lệ mắc lao cao, thì nguy cơ nhiễm và mắc lao cao. Lúc này, tiêm phòng có thể không hiệu quả (vì có thể đã nhiễm và mắc rồi).

Bởi vậy, điều quan trọng nhất để bảo vệ trẻ em, giảm nguy cơ nhiễm và mắc lao, là tiêm phòng vắc xin cho trẻ càng sớm càng tốt (từ lúc sinh cho đến dưới 1 tháng tuổi) và phát hiện những người gần gũi trẻ, chăm sóc trẻ có dấu hiệu nghi lao (ho kéo dài, sốt về chiều, gầy sút cân, không đáp ứng với điều trị kháng sinh), đặc biệt là phụ nữ trong thời kỳ mang thai có ho kéo dài, nên đi khám bác sĩ để phát hiện bệnh lao.

Bạn đọc tại Bình Định

Xin bác sĩ cho biết, lao đa kháng thuốc là gì? Người bình thường có thể mắc bệnh này không, hay chỉ những bệnh nhân từng mắc lao mới bị lao đa kháng thuốc? Nếu đã đa kháng thì làm cách nào để điều trị khỏi? Cảm ơn bác sĩ!

PGS.TS Vũ Xuân Phú

Phó Giám đốc Bệnh viện Phổi Trung ương

Về mặt bệnh học, dịch tễ học, 90% người nhiễm lao không có biểu hiện triệu chứng, đây gọi là lao tiềm ẩn.

Vi khuẩn lao trú ngụ trong cơ thể. Điều này có nghĩa kể cả những người khỏe mạnh vẫn đang có vi khuẩn lao trong người. Tuy nhiên, không phải bất cứ ai mang vi khuẩn lao cũng mắc bệnh lao. Sẽ có 10% tiến triển và có thể hiện triệu chứng. Trong những trường hợp này, nếu không được điều trị thì có tới 50% số người bệnh sẽ tử vong.

Lao kháng thuốc, hiểu nôm na là việc bệnh “nhờn” thuốc, khiến tình trạng bệnh trở nặng và điều trị khó khăn, tốn kém hơn rất nhiều so với điều trị lao thông thường. 

Căn nguyên dẫn đến tình trạng mắc lao kháng thuốc xuất hiện do việc điều trị bằng thuốc không đúng quy định. Việc này đôi khi xuất phát từ đơn thuốc kê không đúng, thuốc lao kém chất lượng, hoặc do bệnh nhân dùng thuốc không đủ liều hàng ngày, điều trị không đủ thời gian…

Hiện nay, việc kiểm soát điều trị lao ở các cơ sở y tế tư chưa chặt chẽ, thêm vào đó, thuốc lao lưu hành trên thị trường tự do đi đôi với việc sử dụng phác đồ không phù hợp, không kiểm soát được sự tuân thủ của bệnh nhân khiến bệnh lao kháng thuốc càng có cơ sở hình thành và lây lan thêm.

Hiện nay, Chương trình Chống lao quốc gia đã đưa ra một số giải pháp nhằm hạn chế tối đa tình trạng lao kháng thuốc, như đẩy mạnh mở rộng diện tầm soát bệnh tại các địa phương; chống lây nhiễm cho chính khoa điều trị lao kháng thuốc, vì khoa điều trị rất dễ lây lan cho chính thầy thuốc, người nhà người bệnh và là nguyên nhân lây chéo giữa các bệnh nhân với nhau trong bệnh viện; đào tạo tập huấn hội thảo khoa học để trao đổi kỹ thuật chuyên môn cho các y bác sĩ.

Bên cạnh đó là việc quản lý tình trạng lao kháng thuốc trong trại giam; nghiên cứu khoa học để phát triển kỹ thuật mới, triển khai phác đồ mới; thử nghiệm thuốc mới (chúng tôi đang thử nghiệm thuốc cho lao kháng thuốc, kỳ vọng rút ngắn thời gian điều trị xuống còn 9 tháng); đồng thời, tăng cường truyền thông lao kháng thuốc, truyền thông giáo dục sức khỏe cho nhân dân,… nhằm nâng cao nhận thức, kỹ năng phòng và điều trị căn bệnh nguy hiểm này cho người dân.

Nguyễn Thị Kim Dung

TP.HCM
Xin bác sĩ cho biết:
1. Khi phát hiện bệnh lao và một số bệnh sốt rét, ngoài việc bệnh nhân tự điều trị, có cần báo cơ quan nhà nước về khu có dịch bệnh hay không, và báo cho cơ quan nào?
2. Khi đến bệnh viện khám chữa bệnh có được hưởng Bảo hiểm Y tế không?
3. Để được điều trị miễn phí, bệnh nhân cần những thủ tục gì và đăng ký ở đâu?
Xin cảm ơn!

PGS.TS Vũ Xuân Phú

Phó Giám đốc Bệnh viện Phổi Trung ương
Chào bạn! Xin chia sẻ về vấn đề bạn hỏi: Bệnh nhân nếu có biểu hiện bệnh, cần đi khám, không được tự điều trị. Nếu không phải là bệnh nhân, nhưng phát hiện người mắc bệnh thì nên thông báo cho cơ quan y tế địa phương. 
Bệnh nhân mắc bệnh nếu có thẻ bảo hiểm y tế (BHYT) thì được hưởng quyền lợi theo luật BHYT quy định. Bệnh nhân khi khám chữa bệnh lao, nếu có thẻ BHYT thì đến nơi đăng ký khám chữa bệnh ban đầu để khám. Nếu quá khả năng chuyên môn, nơi tiếp nhận ban đầu sẽ có trách nhiệm chuyển tuyến theo chuyên khoa. 
Với bệnh nhân không có thẻ BHYT, phải tự chi trả tiền thuốc, những dịch vụ mà quỹ BHYT, Chương trình Chống lao quốc gia không quy định chi trả.
Đối với những bệnh nhân chế độ chính sách, cần có xác nhận của địa phương và bệnh viện để được Quỹ PASTB xem xét hỗ trợ.

Văn Quế

Hà Tĩnh
Đã nhiều năm nay tôi không thấy nói nhiều về các ca bệnh mắc sốt rét do số mắc đã ít gặp, đặc biệt tại các thành phố. Nhưng gần đây có thông tin về sốt rét ở những người đi xuất khẩu lao động. Xin cho biết cụ thể là nguy cơ mắc bệnh này khi đi xuất khẩu lao động ở nước nào? Có thể làm gì để phòng mắc bệnh khi chúng ta đến vùng có bệnh sốt rét công tác, làm việc không?

ThS. BS Trần Quang Phục

Trưởng phòng Kế hoạch tổng hợp, Viện Sốt rét - ký sinh trùng - côn trùng TƯ - Thư ký Dự án Phòng chống và Loại trừ Sốt rét
Trong những năm gần đây, xu hướng người dân nước ta đi lao động ở nước ngoài theo diện xuất khẩu lao động, hoặc làm ăn theo mùa vụ ở nước ngoài là khá phổ biến. Trong đó, một số nước có bệnh sốt rét lưu hành như: Angola, Nigeria, Uganda, Ghana, Congo, Tanzania, Ethiopia;... và một số nước ở khu vực Đông Nam Á như: Lào, Campuchia, Thái lan, Myanma.   

Năm 2017, trên thế giới có trên 200 triệu trường hợp sốt rét ở 91 quốc gia. Trong đó, khu vực châu Phi chiếm khoảng 90% số ca sốt rét và 91% số ca tử vong do sốt rét trên toàn thế giới. Nigeria chiếm 27%, Côngô chiếm 10%, Mozambique chiếm 4% số ca sốt rét trên toàn cầu.

Để phòng mắc bệnh sốt rét khi đến làm ăn, học tập, công tác tại các nước có sốt rét lưu hành, đặc biệt là các nước châu Phi, mỗi cá nhân cần chủ động thực hiện các biện pháp phòng chống sốt rét như chủ động sử dụng các biện pháp bảo vệ cá nhân phù hợp để phòng chống muỗi đốt (nằm màn, kem xoa, hương xua, mặc quần áo dài..).

Minh Hoàng

Cà Mau
Bệnh sốt rét tuy đã được chữa khỏi nhưng vẫn có thể tái phát sau thời gian dài (dù không bị muỗi mang vi rút sốt rét chích nữa). Xin hỏi chuyên gia quan niệm này có chính xác không?

ThS. BS Trần Quang Phục

Trưởng phòng Kế hoạch tổng hợp, Viện Sốt rét - ký sinh trùng - côn trùng TƯ - Thư ký Dự án Phòng chống và Loại trừ Sốt rét
Đúng là khi nhiễm sốt rét loài ký sinh trùng sốt rét P. vivax thì do ký sinh trùng có thể tạo thể ngủ trong gan, sau một thời gian nhất định, ký sinh trùng được giải phóng vào máu, gây bệnh.
Trong trường hợp này, bệnh thường tái phát dù không bị muỗi mang ký sinh trùng sốt rét đốt. 
Vì vậy, sau những lần bị tái phát, bệnh nhân nên đến các cơ sở y tế để kiểm tra và được điều trị đúng phác đồ của Bộ Y tế. 

 

Đỗ Thị Phương Nam

Bình Phước
Bố em bị lao giai đoạn đầu, đã uống thuốc được 3 tuần. Vì nhà có nhiều cháu nhỏ nên phải cách ly với ông. Xin bác sĩ cho biết, trong khoảng thời gian uống thuốc như vậy mức độ lây nhiễm còn cao không ạ?

PGS.TS Vũ Xuân Phú

Phó Giám đốc Bệnh viện Phổi Trung ương
Câu hỏi của bạn không nói rõ lao gì. Nếu ông được chẩn đoán là mắc lao phổi thì trực khuẩn lao có thể lan truyền qua không khí theo đường hô hấp.
Do vậy, trong gia đình có một người lao phổi thì nguy cơ lây là như nhau, tùy phụ thuộc vào số lượng vi khuẩn, thời gian và tần suất tiếp xúc.
Trong trường hợp như bạn nói, việc cách ly là cần thiết. Việc tiếp theo là cần kiểm tra sức khỏe ngay cho các thành viên trong gia đình có tiếp xúc.  
Theo lý thuyết, nếu bệnh nhân mắc lao phổi đã điều trị tấn công trong 2 tuần đầu thì khả năng lây lan cho người khác còn rất thấp, nhưng người bệnh vẫn phải tiếp tục tuân thủ điều trị theo phác đồ. 

Đức Minh

Hà Nội
Xin chào bác sĩ! Theo tôi hiểu, bệnh sốt rét đã không còn ở các thành phố lớn, vậy các tỉnh, thành nào có số mắc cao? Vì sao lại chỉ tập trung tại những vùng đó? Ngày Y tế và người dân cần làm gì để giảm các ca mắc và không để bệnh lan rộng? Cảm ơn bác sĩ!

ThS. BS Trần Quang Phục

Trưởng phòng Kế hoạch tổng hợp, Viện Sốt rét - ký sinh trùng - côn trùng TƯ - Thư ký Dự án Phòng chống và Loại trừ Sốt rét

Tình hình sốt rét những năm gần đây đúng là đã giảm đáng kể so với trước kia, hàng năm, nước ta có khoảng hơn 8.000 bệnh nhân sốt rét, trong đó 4.500 - 5.000 người có ký sinh trùng sốt rét.

Số tử vong do sốt rét giảm còn dưới 10 trường hợp/năm. Tuy nhiên, bệnh sốt rét còn diễn biến phức tạp tại một số tỉnh, như: Gia Lai, Kon Tum, Đắk Lăk, Đắk Nông, Lâm Đồng, Bình Phước, Phú Yên, Khánh Hòa, Ninh Thuận, Bình Thuận, Quảng Bình và Quảng Trị.

Đây là những tỉnh hội tụ đầy đủ các yếu tố thuận lợi để bệnh sốt rét phát triển, như: vùng sốt rét lưu hành, có nguồn lây bệnh, có mặt các loài muỗi truyền bệnh sốt rét, điều kiện khí hậu thuận lợi cho muỗi sốt rét phát triển, công việc của người dân (đi rừng, ngủ rẫy, cạo mủ cao su, thu hoạch mì,...), thói quen không hoặc ít sử dụng biện pháp bảo vệ cá nhân dẫn đến dễ có nguy cơ bị muỗi đốt và bị bệnh sốt rét.

Vì bệnh sốt rét là một bệnh truyền nhiễm và lây lan chủ yếu là do muỗi Anopheles truyền, nên để giảm số ca mắc và không để bệnh lan rộng, cần thực hiện đồng bộ, triệt để các biện pháp sau:

- Tuyên truyền, giáo dục sức khỏe về các biện pháp phòng chống bệnh sốt rét cho người dân để người dân có thể chủ động phòng chống muỗi đốt bằng các biện pháp bảo vệ cá nhân: sử dụng màn tẩm hóa chất diệt muỗi khi ngủ, sử dụng kem xoa, hương xua, mặc quần áo dài và khi đi rừng, ngủ rẫy thì mang theo màn để sử dụng. Phun hóa chất tồn lưu diệt muỗi...

- Kiểm tra, phát hiện sớm các trường hợp nghi ngờ bị sốt rét.

- Khi được chẩn đoán là bị sốt rét, cần điều trị đúng thuốc, đủ liều theo hướng dẫn của Bộ Y tế.

Nguyên Anh

Quảng Ninh
Xin cho biết, nếu đi du lịch, thăm người nhà tại vùng có bệnh sốt rét thì có nguy cơ mắc bệnh sốt rét không? Có cách nào để tránh bị nhiễm bệnh trong tình huống như vậy? Những triệu chứng nào cần lưu ý để nhận biết bệnh sốt rét? Cảm ơn bác sĩ!

ThS. BS Trần Quang Phục

Trưởng phòng Kế hoạch tổng hợp, Viện Sốt rét - ký sinh trùng - côn trùng TƯ - Thư ký Dự án Phòng chống và Loại trừ Sốt rét

Khi đi du lịch hoặc thăm người nhà tại vùng có bệnh sốt rét thì chúng ta rất dễ bị mắc bệnh sốt rét.

Do đó, trong trường hợp này, chúng ta cần chủ động phòng tránh bệnh sốt rét bằng các biện pháp bảo vệ cá nhân, không để bị muỗi đốt như: sử dụng màn tẩm hóa chất diệt muỗi, sử dụng kem chống muỗi, hương đuổi muỗi…

Khi có các biểu hiện sốt thành cơn với 3 giai đoạn: rét run, sốt và vã mồ hôi hoặc thấy sốt, ớn lạnh thì cần đến ngay cơ sở y tế gần nhất để được xét nghiệm phát hiện bệnh sốt rét và được điều trị kịp thời.

Bạn đọc tại Hà Nội

Khoảng 4 tháng trước em trai tôi có sốt về chiều, mệt, sụt cân, đi khám chuyên khoa được chẩn đoán và điều trị lao, mặc dù xét nghiệm không dương tính. Xin bác sĩ giải thích vì sao trong trường hợp này vẫn điều trị lao?

PGS.TS Vũ Xuân Phú

Phó Giám đốc Bệnh viện Phổi Trung ương

Em của bạn có dấu hiệu nghi lao (mệt, kém ăn và sốt về chiều), đã được thầy thuốc chuyên khoa khám, chẩn đoán. Trong thực tế, có một tỷ lệ nhất định người bệnh được chẩn đoán lao phổi AFB âm tính.

Như vậy, em của bạn có dấu hiệu nghi lao và được chẩn đoán lao phổi âm tính là phù hợp với cách tiếp cận phát hiện chẩn đoán bệnh lao hiện nay, và vẫn phải điều trị. 

Bạn đọc của báo Thanh Niên

Xin chào bác sĩ, mong bác sĩ giải đáp về chế độ cho bệnh nhân. Người nhà tôi sống và làm việc tại Hà Nội, quê ở Hải Phòng, hiện đang được cấp thuốc tại bệnh viện lao ở Hà Nội. Sang năm tới, dự kiến sẽ về lại Hải Phòng, khi đó việc lĩnh thuốc có chuyển về Hải Phòng không? Nếu có, thủ tục như thế nào? Chất lượng thuốc giữa các nơi có gì khác nhau không?

PGS.TS Vũ Xuân Phú

Phó Giám đốc Bệnh viện Phổi Trung ương
Khi có biểu hiện mắc bệnh, người bệnh có quyền đến cơ sở y tế gần nhất để được khám, tư vấn, chuyển tuyến.
Trường hợp người nhà của bạn khi chuyển về Hải Phòng thì sẽ được bệnh viện hiện đang quản lý và điều trị tại Hà Nội làm các thủ tục chuyển viện về Hải Phòng, và bệnh nhân tiếp tục được quản lý trong hệ thống Chương trình Phòng chống lao quốc gia, được nhận thuốc điều trị lao miễn phí.
Thuốc điều trị lao do Chương trình Chống lao quốc gia cung cấp trong toàn quốc. Do vậy, chất lượng thuốc của các tuyến là như nhau.

Huỳnh Hải

Quảng Nam
Xin bác sĩ cho biết, làm sao phân biệt được với sốt rét thông thường? Việc điều trị có đạt hiệu quả không, làm sao khống chế được lây lan bệnh sốt rét kháng thuốc?

ThS. BS Trần Quang Phục

Trưởng phòng Kế hoạch tổng hợp, Viện Sốt rét - ký sinh trùng - côn trùng TƯ - Thư ký Dự án Phòng chống và Loại trừ Sốt rét

Bệnh sốt rét kháng thuốc là bệnh do ký sinh trùng sốt rét kháng thuốc điều trị gây ra. Đối với những trường hợp này có sự gia tăng sức chịu đựng của ký sinh trùng sốt rét (KSTSR) với thuốc điều trị.

Bệnh nhân nghi ngờ nhiễm KSTSR kháng thuốc khi được điều trị đủ liều, sau 3 ngày điều trị, xét nghiệm máu vẫn thấy tồn tại KSTSR, cần kết hợp với việc sử dụng các kỹ thuật sinh học phân tử để khẳng định chắc chắn bệnh nhân bị nhiễm KSTSR kháng thuốc.

Khi có biểu hiện của KSTSR kháng thuốc, cần áp dụng các phác đồ điều trị thay thế theo hướng dẫn của Bộ Y tế.

Để khống chế KSTSR lây lan ra cộng đồng, bên cạnh các biện pháp phòng chống bệnh như các trường hợp sốt rét không kháng thuốc, cần tăng cường giám sát, theo dõi quá trình điều trị bệnh nhân sốt rét đảm bảo uống thuốc đúng, đủ liều theo phác đồ của Bộ Y tế ban hành.

Văn Hùng

Hà Nội
Xin chào bác sĩ! Xin bác sĩ giải đáp giúp, hệ thống điều hòa tổng có làm nguy cơ lây nhiễm lao trong môi trường văn phòng, công sở trong cùng tòa nhà không? Cảm ơn bác sĩ!

PGS.TS Vũ Xuân Phú

Phó Giám đốc Bệnh viện Phổi Trung ương

Câu hỏi của bạn, tôi trả lời là "có", tùy thuộc vào độ lớn của toà nhà - nhưng nguyên tắc là vi khuẩn lao không bị diệt trong môi trường kín, không có ánh sáng mặt trời sẽ dễ lây lan hơn.

Khả năng lây nhiễm có 3 yếu tố chính là lượng vi khuẩn, tần suất tiếp xúc và thời gian tiếp xúc.

Bích Ngà

Đăk lăk
Xin khách mời cho biết, loại trừ bệnh sốt rét là toàn Việt Nam sẽ không có người mắc bệnh này, đúng không? Nhưng thực tế đã và sẽ luôn có những người Việt chúng ta đi du lịch, làm ăn ở những nơi có bệnh sốt rét, khi đó có thể lây bệnh. Như vậy, chúng ta có thể thực sự loại trừ được sốt rét không?

ThS. BS Trần Quang Phục

Trưởng phòng Kế hoạch tổng hợp, Viện Sốt rét - ký sinh trùng - côn trùng TƯ - Thư ký Dự án Phòng chống và Loại trừ Sốt rét

Loại trừ sốt rét (LTSR) là cắt đứt sự lan truyền tại chỗ của 1 loại ký sinh trùng sốt rét (tức là không có ca sốt rét nội địa) tại một khu vực địa lý nhất định (xã, huyện, tỉnh, quốc gia).

Khi một khu vực đã LTSR thì vẫn có thể có các trường hợp người dân đi du lịch, làm ăn... bị mắc sốt rét ở những nơi đó rồi trở về (gọi là sốt rét ngoại lai) và lây lan ra cộng đồng, nếu vùng đó có lưu hành loài muỗi truyền bệnh sốt rét.

Vì vậy, một khu vực đã LTSR thì chúng ta vẫn phải tiếp tục thực hiện các hoạt động ngăn chặn sốt rét quay trở lại, quan trọng nhất là công tác giám sát, phát hiện bệnh sớm, điều trị kịp thời, không để lây lan ra cộng đồng.

Thực hiện hiệu quả các biện pháp đó, chúng ta hoàn toàn có thể đạt mục tiêu Chiến lược quốc gia Phòng chống và loại trừ bệnh sốt rét ở Việt Nam giai đoạn 2011 - 2020 và định hướng đến năm 2030 đã được Thủ tướng phê duyệt, cũng như đạt Lộ trình loại trừ sốt rét đã được Bộ Y tế phê duyệt, cụ thể là loại trừ P.falciparum vào năm 2025 và loại trừ hoàn toàn sốt rét vào năm 2030.

Một bạn đọc của báo Thanh Niên

Thưa bác sĩ! Mẹ cháu 53 tuổi, làm dịch vụ dọn dẹp vệ sinh tại Hà Nội, mới đây bị tràn dịch màng phổi, người gầy sút. Có người bảo mẹ cháu bị lao lực. Xin bác sĩ cho biết, lao lực có khỏi được không? Cần dùng thuốc hay ăn chế độ như thế nào trong điều kiện kinh tế eo hẹp ạ. Cháu cảm ơn bác sĩ!

PGS.TS Vũ Xuân Phú

Phó Giám đốc Bệnh viện Phổi Trung ương
Về câu hỏi của cháu, tôi xin trả lời như sau: Nguy cơ nhiễm lao ở tất cả mọi người, mọi nơi, mọi lúc. Như cháu nói mẹ bị tràn dịch màng phổi với dấu hiệu gầy sút, nhưng không nói rõ mẹ cháu đã được khám và chẩn đoán ở đâu.
Trong trường hợp này, cháu phải đưa mẹ đến bệnh viện chuyên khoa/cơ sở y tế gần nhất để được khám và tư vấn. 
"Lao lực" là khái niệm dân gian quen gọi chứ không hoàn toàn đúng. Bệnh lao do trực khuẩn lao gây ra, lây qua đường hô hấp khi có nguồn lây, đường lây và tần suất, thời gian tiếp xúc.
"Lao lực" thực ra là quá trình: sau nhiễm trực khuẩn lao, khi sức khỏe giảm sút, dinh dưỡng kém sẽ là điều kiện khiến bệnh lao từ nhiễm trở thành mắc bệnh, bởi vậy, trong dân gian gọi là "lao lực". 
Bệnh lao nếu được phát hiện sớm, chẩn đoán sớm và điều trị sớm, điều trị đúng phác đồ, đủ thuốc thì khả năng khỏi hoàn toàn rất cao, trên 90%.
Chế độ ăn theo dinh dưỡng đủ chất nhưng không tốn kém. Kinh tế eo hẹp nhưng cháu không cần quá lo lắng vì thuốc điều trị lao được cấp miễn phí theo Chương trình Chống lai quốc gia.
Với bệnh nhân lao nghèo, Bệnh viện Phổi T.Ư đã được Chính phủ cho phép thành lập Quỹ PASSTB, hỗ trợ những người bệnh lao nghèo, không có thẻ BHYT được khám, chữa khỏi bệnh lao, hỗ trợ người bệnh chiến thắng bệnh lao.

Tuyết Hạnh

TP.HCM
Xin bác sĩ cho biết, bệnh sốt rét nguy hiểm như thế nào? Trẻ em có mắc bệnh này không? Cơ sở y tế nào có thể chẩn đoán được bệnh? Đã rất lâu tôi không thấy có người mắc bệnh này, có phải vì ít ca bệnh thì các bác sĩ ít kinh nghiệm, có thể không chẩn đoán đúng bệnh?

ThS. BS Trần Quang Phục

Trưởng phòng Kế hoạch tổng hợp, Viện Sốt rét - ký sinh trùng - côn trùng TƯ - Thư ký Dự án Phòng chống và Loại trừ Sốt rét

Bệnh sốt rét là một bệnh truyền nhiễm do ký sinh trùng sốt rét sống trong hồng cầu máu người gây nên. Bệnh lây do muỗi Anopheles truyền. Sau khi bị muỗi đốt, ký sinh trùng sốt rét xâm nhập vào cơ thể người, sống ký sinh trong hồng cầu, sau đó chúng phá vỡ hồng cầu. Lúc này, người bệnh xuất hiện cơn sốt rét lâm sàng với những triệu chứng: rét run, sốt cao và ra mồ hôi.

Trẻ em là nhóm rất dễ bị mắc bệnh sốt rét do chưa có ý thức chủ động phòng tránh muỗi đốt. Người mắc sốt rét thường xuyên bị thiếu máu, người gầy, da xanh, niêm mạc mắt nhợt. Sốt rét có thể làm cho lách to, phù nề do suy dinh dưỡng; phụ nữ có thai mắc sốt rét dễ bị đẻ non, sảy thai, thai chết lưu; trẻ em mắc sốt rét dễ bị suy dinh dưỡng, chậm lớn.

Người mắc bệnh sốt rét nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời thì bệnh rất dễ chuyển sang thể sốt rét ác tính và dẫn đến tử vong.

Các cơ sở y tế có kính hiển vi, có bộ dụng cụ xét nghiệm, có cán bộ được đào tạo, hoặc có test chẩn đoán nhanh đều có thể xét nghiệm chẩn đoán được bệnh sốt rét.

Tuy nhiên, ở một số nơi, do đã lâu không gặp bệnh nhân bị sốt rét, cũng có hiện tượng thầy thuốc chủ quan, ít quan tâm đến bệnh sốt rét, dẫn đến có thể chẩn đoán sai, chẩn đoán muộn, làm cho tình trạng bệnh nhân ngày càng nặng, có thể dẫn tới sốt rét ác tính với các biến chứng nguy hiểm và tử vong.

Bạn đọc ở Bình Phước

Xin bác sĩ cho biết, trước đây Việt Nam đã nghiên cứu sản xuất thuốc điều trị bệnh sốt rét, hiện thuốc này còn được sử dụng không? Thuốc sốt rét được cấp miễn phí tại những cơ sở y tế nào để người mắc hầu hết là người lao động nghèo, làm xa nhà được thuận lợi tiếp nhận? Cảm ơn bác sĩ!

ThS. BS Trần Quang Phục

Trưởng phòng Kế hoạch tổng hợp, Viện Sốt rét - ký sinh trùng - côn trùng TƯ - Thư ký Dự án Phòng chống và Loại trừ Sốt rét

Hiện nay, thuốc điều trị sốt rét mà Chương trình Phòng chống sốt rét cung cấp đều do Việt Nam sản xuất.

Thuốc có chất lượng tốt, đảm bảo yêu cầu điều trị bệnh nhân và được cấp miễn phí tại các cơ sở y tế công lập (trạm y tế xã, bệnh viện huyện, tỉnh, T.Ư, bộ/ngành...).

Khi có các biểu hiện nghi ngờ bị sốt rét, cần đến cơ sở y tế gần nhất để được xét nghiệm máu phát hiện ký sinh trùng sốt rét.

Nếu người dân bị sốt rét thì hãy đến cơ sở y tế công lập gần nhất để được cấp thuốc điều trị miễn phí và đảm bảo chất lượng do Chương trình Phòng chống sốt rét cung cấp.

Trần Đức

Nghệ An
Chào bác sĩ! Tôi quan tâm đến việc xuất khẩu lao động và có biết nhiều người bị rốt rét khi đi một số nước như Angieri, Công gô. Khi không may bị bệnh, việc điều trị có được miễn phí như ở Việt Nam hay không? Bệnh có thể điều trị khỏi hẳn hay sẽ mắc đi mắc lại? Cảm ơn bác sĩ!

ThS. BS Trần Quang Phục

Trưởng phòng Kế hoạch tổng hợp, Viện Sốt rét - ký sinh trùng - côn trùng TƯ - Thư ký Dự án Phòng chống và Loại trừ Sốt rét

Theo những thông tin chúng tôi có được, các trường hợp lao động Việt Nam sang làm việc tại các nước đó bị bệnh sốt rét thì không được miễn phí như ở Việt Nam, chi phí điều trị rất tốn kém, có thể lên đến hàng ngàn USD.  

ThS - BS Trần Quang Phục, Trưởng phòng Kế hoạch tổng hợp, Viện Sốt rét - ký sinh trùng - côn trùng T.Ư, Thư ký Dự án Phòng chống và loại trừ sốt rét, trả lời câu hỏi của bạn đọc
Ảnh Ngọc Thắng

Khi bị nhiễm ký sinh trùng sốt rét loài P. falciparum mà không bị kháng thuốc thì bệnh có thể được điều trị khỏi hoàn toàn nếu được điều trị đúng thuốc, đủ liều theo hướng dẫn của Bộ Y tế.

Đối với các loài khác, nhất là P. vivax, do ký sinh trùng có thể tạo ra thể ngủ nằm trong gan, thỉnh thoảng giải phóng ký sinh trùng ra hệ thống tuần hoàn máu gây bệnh, nên bệnh thường tái phát, phải điều trị trong thời gian lâu hơn.

Bạn đọc tại Nghệ An

Chào bác sĩ! Tôi có con trai mới sang Lào làm việc tại vùng giáp với Nghệ An, ở đó có sốt rét không? Nếu có, con tôi có được nhận các thuốc, màn miễn phí tại Việt Nam để mang qua Lào dùng không? Cảm ơn bác sĩ!

ThS. BS Trần Quang Phục

Trưởng phòng Kế hoạch tổng hợp, Viện Sốt rét - ký sinh trùng - côn trùng TƯ - Thư ký Dự án Phòng chống và Loại trừ Sốt rét

Theo báo cáo của nước bạn Lào thì vùng tiếp giáp với Nghệ An gồm các tỉnh: Hủa Phăn, Xiêng Khoảng, Bô ly khăm xay, là vùng có sốt rét lưu hành. Khi con trai bạn sang Lào làm việc tại các tỉnh đó, cần lưu ý để phòng tránh bệnh sốt rét.

Bạn có thể đến cơ sở y tế đề nghị được cấp thuốc tự điều trị để con mang theo và nhớ là phải sử dụng theo hướng dẫn của cán bộ y tế.

Hiện nay, Nghệ An có 8 huyện hưởng Dự án ngăn chặn sốt rét kháng thuốc do Quỹ toàn cầu phòng chống AIDS, lao và sốt rét tài trợ, gồm: Tân Kỳ, Quỳ Châu, Yên Thành, Quỳ Hợp, Tương Dương, Kỳ Sơn, Con Cuông và Nghi Lộc.

Trong đó, dự án có cấp màn đã được tẩm hóa chất cho những người đi rừng, ngủ rẫy. Do vậy, nếu bạn đang sinh sống tại 1 trong 8 huyện trên thì liên hệ với Ban quản lý dự án huyện để đăng ký nhận màn.

Vũ Hoàn

Bắc Kạn
Thưa bác sĩ, ngoài lao phổi, lao cột sống, mọi người có thể mắc lao nào khác không? Thuốc lao được cấp miễn phí trong các trường hợp chẩn đoán lao nói chung, hay chỉ cho bệnh nhân lao phổi? Hiện tại, các tỉnh có khác nhau về khả năng chẩn đoán, vậy Bộ Y tế có giải pháp nào để bệnh viện ở tỉnh điều trị tốt hơn, bệnh nhân yên tâm khám không phải lên Hà Nội? Cảm ơn bác sĩ!

PGS.TS Vũ Xuân Phú

Phó Giám đốc Bệnh viện Phổi Trung ương
Vâng, cảm ơn câu hỏi của bạn! Ngoài phổi, chúng ta có thể có nguy cơ lây nhiễm và mắc lao ở các cơ quan, bộ phận khác của cơ thể, trừ máu.
Thuốc điều trị lao được cấp miễn phí cho tất cả các thể lao từ trung ương đến địa phương, nhưng bệnh nhân phải được khám, chẩn đoán, điều trị và quản lý theo hệ thống chương trình chống lao quốc gia từ trung ương đến địa phương.
PGS - TS Vũ Xuân Phú, Phó giám đốc Bệnh viện Phổi T.Ư, trả lời câu hỏi của bạn đọc
Ảnh Ngọc Thắng
Chúng ta thừa nhận thực tế trình độ chuyên môn và trang thiết bị y tế có sự khác biệt giữa các tuyến, nhưng lưu ý trong hệ thống bệnh viện thì xếp theo tuyến, về kỹ thuật lại xếp theo hạng; chất lượng có khác nhau giữa các tuyến điều trị.
Để giải quyết các bất cập và đảm bảo tiêu chí công bằng trong tiếp cận dịch vụ y tế, Bộ Y tế đã có giải pháp trước mắt và lâu dài. Trước mắt, những năm vừa qua, Bộ Y tế đã triển khai đề án 1816 đào tạo đội ngũ bác sĩ cho địa phương, đào tạo tại chỗ cầm tay chỉ việc, tăng cường bác sĩ tuyến về hỗ trợ tuyến dưới.
Ngoài ra, trong hệ thống bệnh viện đa khoa và chuyên khoa có nhiệm vụ thường xuyên là đào tạo và chỉ đạo tuyến hỗ trợ tuyến dưới đào nhân lực; chuyển giao kỹ thuật; sử dụng các trang thiết bị hiện đại.
Giải pháp đang triển khai nữa là xây dựng bệnh viện vệ tinh của từng chuyên khoa. Tôi cũng cho rằng, nâng cao chất lượng đào tạo thì cần ngay từ trong nhà trường, chuẩn đầu vào, chuẩn đầu ra. Các giải pháp này đảm bảo nâng cao chất lượng cho tuyến dưới. 

Nguyễn Hưng

Hà Nội
Xin chào bác sĩ! Báo Thanh Niên từng viết về bệnh bị “lãng quên”, như thực tế tôi thấy sốt rét hay các bệnh do giun sán đã không còn gặp nhiều như vài chục năm trước, nhưng hình như các bệnh nhân khi mắc lại nặng, rất nguy hiểm có đúng không? Xin bác sĩ cho biết cụ thể hơn về một số bệnh tưởng đã ít người mắc nay đang gia tăng? Vì sao? Nên lưu ý phòng bệnh như thế nào cho hiệu quả?

ThS. BS Trần Quang Phục

Trưởng phòng Kế hoạch tổng hợp, Viện Sốt rét - ký sinh trùng - côn trùng TƯ - Thư ký Dự án Phòng chống và Loại trừ Sốt rét

Bệnh bị lãng quên là muốn nói đến nhóm bệnh ít được cộng đồng, người dân quan tâm đến, bao gồm các bệnh sốt xuất huyết, bệnh giun sán, bệnh giun chỉ bạch huyết, bệnh đau mắt hột, bệnh phong, bệnh dại,...

Sốt rét và nhóm bệnh bị lãng quên thực ra lại là những bệnh truyền nhiễm phổ biến nhất trên thế giới, tập trung chủ yếu ở những người sống trong khu vực nghèo khó, không đảm bảo điều kiện vệ sinh môi trường. Đây có thể cũng là một trong những lý do khiến cho bệnh ở giai đoạn nặng khi được phát hiện.

Các bệnh bệnh lãng quên đang có xu hướng gia tăng ở nước ta như các bệnh ký sinh trùng: ấu trùng sán lợn ở não, sán lá gan lớn, sán lá gan nhỏ; bệnh sốt xuất huyết.

Để phòng tránh các bệnh này, cần tích cực tuyên truyền người dân vệ sinh ăn uống, cải thiện điều kiện vệ sinh môi trường, không để nước đọng trong các đồ dùng sinh hoạt hàng ngày. Khi bị bệnh phải được điều trị triệt để theo hướng dẫn của thầy thuốc. 

Minh Hoài

Hà Nội
Xin chào khách mời! Tôi đọc báo thấy đưa tin Giám đốc Bệnh viện phổi T.Ư, Chủ nhiệm chương trình Chống lao quốc gia, vừa thông tin Việt Nam khẳng định cam kết chấm dứt bệnh lao. Xin cho biết, “chấm dứt” được hiểu như thế nào? Việt Nam sẽ không còn bệnh nhân mắc lao đúng không?

PGS.TS Vũ Xuân Phú

Phó Giám đốc Bệnh viện Phổi Trung ương

Cám ơn câu hỏi của độc giả Minh Hoài, Hà Nội! Tôi xin thay mặt Giám đốc bệnh viện, Chủ nhiệm Chương trình Chống lao quốc gia trả lời như sau:

Mục tiêu chung của Chương trình Chống lao quốc gia: Vì một Việt Nam không còn bệnh lao: giảm số người mắc bệnh lao, chết do lao; và giảm sự lây nhiễm bệnh lao, khống chế số người mắc bệnh lao kháng đa thuốc, để hướng tới loại trừ bệnh lao ra khỏi cộng đồng, với tỷ lệ mắc lao khống chế dưới 20/100.000 người dân vào năm 2030.

Mục tiêu đến 2020: Giảm tỷ lệ người mắc bệnh lao trong cộng đồng xuống 131/100.000 người dân; giảm số người chết do lao xuống dưới 10/100.000 người dân vào năm 2020. Khống chế số người mắc bệnh lao kháng đa thuốc với tỷ lệ dưới 5% trong tổng số người bệnh lao mới phát hiện.

Tầm nhìn 2030: Duy trì thành quả phòng chống bệnh lao đạt được vào năm 2020; tiếp tục giảm số người mắc, số người chết do lao (số người mắc bệnh lao trong cộng đồng giảm xuống dưới 20/100.000 người dân vào năm 2030).

Chỉ số dịch tễ học để đánh giá ngắn gọn là: Thanh toán bệnh lao (elimination): tỷ lệ mới mắc (Incidence) <1 ca/1 triệu dân. Chấm dứt lao: tỷ lệ mới mắc (Incidence) giảm 90% so với 2015 (187 ca/100.000 dân).

Bình luận

Gửi bình luận
Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu
  • Tối thiểu 10 chữ
  • Tiếng Việt có dấu
  • Không chứa liên kết

Có thể bạn quan tâm

VIDEO ĐANG XEM NHIỀU

Đọc thêm

Các dịp nghỉ lễ là "cơ hội" để gia tăng căng thẳng ở nhiều người /// Shutterstock>

Căng thẳng vì... ăn chơi và nghỉ ngơi

Giáng sinh, Tết dương lịch, Tết âm lịch - mùa lễ hội đang đến. Đó vẫn được gọi là mùa của đoàn tụ, của hạnh phúc. Còn giới chuyên môn cảnh báo đó có thể là mùa của stress, lo lắng, thậm chí hoảng loạn.