‘Ngăn ngừa sốt xuất huyết và bệnh truyền nhiễm nguy hiểm’

0
Theo thông tin gần đây của Bộ Y tế, số ca mắc sốt xuất huyết do vi rút Dengue (SXH) hiện tăng gấp 3 lần cùng kỳ 2018 đã lan rộng 60/63 đến tỉnh thành và được cảnh báo còn gia tăng trong các tháng tới.
Đại diện báo Thanh Niên (thứ hai từ phải qua) tặng hoa cho các khách mời ở đầu cầu Hà Nội Đại diện báo Thanh Niên (thứ hai từ phải qua) tặng hoa cho các khách mời ở đầu cầu Hà Nội
Đại diện báo Thanh Niên (thứ hai từ phải qua) tặng hoa cho các khách mời ở đầu cầu Hà Nội
Cùng với đó các ca bệnh: sởi, ho gà, tay chân miệng, viêm não Nhật Bản vẫn ghi nhận trong cộng đồng. Đây là các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm gây biến chứng nặng thậm chí tử vong.
Để giúp cộng đồng có thêm kiến thức phòng bệnh, chăm sóc sức khỏe để tránh lây nhiễm và giảm nguy cơ biến nặng chứng khi mắc, Báo Thanh Niên phối hợp cùng với Bộ Y tế tổ chức chương trình giao lưu trực tuyến: “Ngăn chặn dịch sốt xuất huyết và bệnh truyền nhiễm nguy hiểm” vào lúc: 14 - 16 giờ, thứ ba ngày 30.7. Khách mời tham gia chương trình là các chuyên gia của Cục Y tế dự phòng - Bộ Y tế; Bệnh viện Nhi Đồng TP.HCM, Bệnh viện Bạch Mai.
Giao lưu trực tuyến: ‘Ngăn ngừa sốt xuất huyết và bệnh truyền nhiễm nguy hiểm’  - ảnh 1

Đại diện báo Thanh Niên (trái) tặng hoa cho khách mời tại đầu cầu TP.HCM

Trong chương trình, các khách mời sẽ cập nhật diễn biến mới nhất về sốt xuất huyết và một số dịch bệnh cũng như các biện pháp chống dịch trong cộng đồng; cung cấp kiến thức giúp người dân nhận biết bệnh và triệu chứng diễn biến nặng để kịp thời đến cơ sở y tế điều trị.
Mời bạn đọc quan tâm tới chương trình, vui lòng đặt câu hỏi tại box bên cạnh.
Giao lưu trực tuyến: ‘Ngăn ngừa sốt xuất huyết và bệnh truyền nhiễm nguy hiểm’  - ảnh 2

Bác sĩ CKII Nguyễn Minh Tiến, Phó giám đốc Bệnh viện Nhi đồng TP.HCM đang tư vấn trực tuyến cho bạn đọc

giao lưu trực tuyến

Phương Vy

TP.Hồ Chí Minh
Chào BS. Xin BS cho biết làm sao nhận biết bé bị mắc SXH vì các bé rất hay bị sốt và thậm chí sốt cao. Khi bé bị sốt nên dùng thuốc hạ sốt như thế nào để an toàn cho bé nếu không may bị SXH?

Bác sĩ CKII Nguyễn Minh Tiến

Phó Giám đốc Bệnh viện Nhi đồng TP HCM
Những dấu hiệu nhận biết sốt xuất huyết là: trẻ sốt cao đột ngột (trước đó khỏe mạnh), đau đầu, đau nhức mình mẩy, đau hốc mắt, đau khớp (trẻ lớn), buồn nôn, mệt mỏi (triệu chứng giống nhiễm siêu vi), biểu hiện xuất huyết dưới da như chấm xuất huyết li ti, mảng xuất huyết, thường xảy ra ở cổ chân, mặt trong cẳng tay, ở vùng cổ; xuất huyết niêm mạc như chảy máu cam, máu răng, ói ra máu, đi cầu phân đen. Diễn tiến nặng có thể biểu hiện sốc với mạch nhẹ, khó bắt, tay chân lạnh, tiểu ít... hoặc biểu hiện rối loạn tri giác, co giật, gan to, suy hô hấp...
Khi trẻ sốt trên 2 ngày, mẹ nên đưa trẻ đến cơ sở y tế để bác sĩ khám, xét nghiệm máu, chẩn đoán trẻ có bị sốt xuất huyết hay không. Nếu trẻ bị sốt xuất huyết, được bác sĩ cho điều trị ngoại trú, phụ huynh sẽ được hướng dẫn chăm sóc trẻ sốt tại nhà, uống nhiều nước, dinh dưỡng hợp lý (tránh thức ăn màu đỏ, màu đen), tái khám mỗi ngày và được dặn dò dấu hiệu cảnh báo nặng, phải đưa trẻ đến bệnh viện ngay dù là thời điểm trong đêm, như là đau bụng bứt rứt lăn lộn, chảy máu cam, máu răng, tay chân lạnh nằm 1 chỗ không chơi, ói ra máu, đi cầu phân đen.
Việc dùng thuốc sốt phụ huynh lưu ý, liều mỗi lần cho trẻ uống thuốc hạ sốt paracetamol (thuốc hạ sốt an toàn) là 10 - 15mg/kg, lặp lại 3 đến 4 lần trong ngày khi trẻ còn sốt, khoảng cách giữa 2 liều thuốc hạ sốt ít nhất 4 đến 6 giờ, tránh dùng liều cao (> 15mg/kg/lần) và gần nhau quá (dưới 4 giờ) vì sẽ làm tăng nguy cơ tổn thương gan.

Cẩm Nhung

Bến Tre
Xin BS cho biết, một trẻ mắc bệnh sởi cần nghỉ học bao lâu để không lây cho các bạn khác?

Bác sĩ CKII Nguyễn Minh Tiến

Phó Giám đốc Bệnh viện Nhi đồng TP HCM
Giai đoạn lây của trẻ bị sởi thường là giai đoạn sốt viêm long đường hô hấp (ho, hắt hơi, sổ mũi) và giai đoạn phát ban trong vòng 5 ngày nên nếu trẻ qua được 2 giai đoạn này, thường là sau 10 ngày, là trẻ không còn khả năng lây sởi cho trẻ khác (đặc biệt ban đã xuất hiện trên 5 ngày) thì có thể đi học lại.

Mi An

TP.HCM
Xin chào khách mời! Xin cho biết quy định về xử phạt về phòng chống dịch? Ai có thẩm quyền kiểm tra và xử phạt?

TS.BS. Nguyễn Đức Khoa

Phó Trưởng phòng Kiểm soát bệnh truyền nhiễm, Cục Y tế dự phòng, Bộ Y tế
Quy định xử phạt về phòng chống dịch được thực hiện theo quy định tại Nghị định số 176/2013/NĐ-CP của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế, trong đó quy định người có thẩm quyền kiểm tra và xử phạt là UBND các cấp. 
Cảm ơn bạn đã quan tâm.

Minh Anh

Hà Nội
Thưa BS, xin chỉ giúp, các bé ở lứa tuổi nào dễ bị mắc SXH? Cần nhận biết dấu hiệu nào để biết bé mắc SXH và khi nào cần đưa đến BV?

Bác sĩ CKII Nguyễn Minh Tiến

Phó Giám đốc Bệnh viện Nhi đồng TP HCM
Hiện nay, hầu như lứa tuổi nào cũng có nguy cơ mắc sốt xuất huyết, từ trẻ sơ sinh cho đến người già. Tuy nhiên, độ tuổi thường gặp khoảng 4 đến 9 tuổi.
Những dấu hiệu nhận biết sốt xuất huyết là: trẻ sốt cao đột ngột (trước đó khỏe mạnh), đau nhức mình mẩy, đau hốc mắt, buồn nôn, mệt mỏi (triệu chứng giống nhiễm siêu vi), biểu hiện xuất huyết dưới da như chấm xuất huyết li ti, mảng xuất huyết, thường xảy ra ở cổ chân, mặt trong cẳng tay, ở vùng cổ; xuất huyết niêm mạc như chảy máu cam, máu răng, ói ra máu, đi cầu phân đen. Diễn tiến nặng có thể biểu hiện sốc với mạch nhẹ, khó bắt, tay chân lạnh, tiểu ít... hoặc biểu hiện rối loạn tri giác, co giật, gan to, suy hô hấp...
Khi trẻ sốt trên 2 ngày, mẹ nên đưa trẻ đến cơ sở y tế để bác sĩ khám, xét nghiệm máu, chẩn đoán trẻ có bị sốt xuất huyết hay không. Nếu trẻ bị sốt xuất huyết, được bác sĩ cho điều trị ngoại trú, phụ huynh sẽ được hướng dẫn chăm sóc trẻ sốt tại nhà, uống nhiều nước, dinh dưỡng hợp lý (tránh thức ăn màu đỏ, màu đen), tái khám mỗi ngày và được dặn dò dấu hiệu cảnh báo nặng, phải đưa trẻ đến bệnh viện ngay dù là thời điểm trong đêm, như là đau bụng bứt rứt lăn lộn, chảy máu cam, máu răng, tay chân lạnh nằm 1 chỗ không chơi, ói ra máu, đi cầu phân đen.

Huỳnh Nguyên

Long An
Năm nay tôi thấy nói nhiều về dịch SXH bùng phát tại Tây Nguyên. Vậy, dịch SXH tại TP.HCM và Hà Nội, có diễn biến gì khác so với mọi năm? Vì sao người ngoại tỉnh đến TP sinh sống dễ mắc SXH?

TS.BS. Nguyễn Đức Khoa

Phó Trưởng phòng Kiểm soát bệnh truyền nhiễm, Cục Y tế dự phòng, Bộ Y tế
Đến thời điểm này, số mắc SXH của Hà Nội chưa có gì bất thường; số mắc của TP.HCM không tăng đột biến như ở khu vục Tây Nguyên, nhưng vẫn ở mức cao. 
Những người sống tại khu vực không có hoặc có SXH lưu hành nhẹ thì thường chưa có miễn dịch với sốt, nên khi đến vùng có SXH lưu hành nặng rất dễ mắc, nếu không có biện pháp phòng bệnh. 

Minh Hằng

Bắc Giang
Vì sao bệnh đã nhiều năm nay SHX vẫn chưa thể khống chế hiệu quả? Khách du lịch đến những nơi có các ổ dịch SXH như TP.HCM và Hà Nội cần lưu ý phòng bệnh như thế nào, thưa bác sĩ?

TS.BS. Nguyễn Đức Khoa

Phó Trưởng phòng Kiểm soát bệnh truyền nhiễm, Cục Y tế dự phòng, Bộ Y tế
SXH là bệnh lưu hành mắc nhiều ở các tỉnh miền Trung, miền Nam và Tây Nguyên. TP.HCM là đô thị đông người, mật độ dân số cao, di biến động dân lớn, có nhiều công trình xây dựng, nhiều nhà trọ cho học sinh - sinh viên và công nhân, nơi mà môi trường ít được quan tâm xử lý, nên muỗi truyền bệnh phát sinh và phát triển mạnh, khiến cho bệnh dễ lây lan và vùng phát.
SXH lại chưa có vắc xin và thuốc điều trị đặc hiệu, nên việc phòng chống bệnh phụ thuộc nhiều vào ý thức diệt muỗi diệt lăng quăng, bọ gậy, loại bỏ môi trường chứa nước cho muỗi đẻ trứng phát sinh và phát triển.
Với khách du lịch đến các khu vưc có dịch bệnh SXH, cần chú ý phòng muỗi bằng các biện pháp như: ngủ màn và mặc quần áo dài kể cả ban ngày, hoặc dùng kem xua muỗi.

Một bạn đọc

Bác sĩ ơi, con của em mới hơn hai tuổi, đã tiêm phòng một mũi sởi, hiện cháu đang phải nằm viện điều trị do viêm phổi nhưng ở BV cháu có thể mắc thêm những bệnh khác không vì trong bệnh viện có trẻ mắc các bệnh dễ lây khác, trong đó có bé bị bệnh sởi dù các bé đã điều trị khu vực riêng.

Bác sĩ CKII Nguyễn Minh Tiến

Phó Giám đốc Bệnh viện Nhi đồng TP HCM
Cháu được tiêm một mũi sởi thì đã phòng ngừa không bị sởi (được bảo vệ trên 90%) và trong môi trường bệnh viện như chị nói thì trẻ đã được cách ly khu vực riêng thì nguy cơ mắc sởi rất thấp, hầu như không có.

Thúy An

TP.HCM
Chào bác sĩ. Bé nhà em gần 3 tuổi, đã tiêm đủ vắc xin phòng sởi, như vậy có chắc chắn cháu không bị mắc sởi không?

Bác sĩ CKII Nguyễn Minh Tiến

Phó Giám đốc Bệnh viện Nhi đồng TP HCM
Trẻ đã được tiêm ngừa sởi đầy đủ thì cháu sẽ được phòng ngừa không bị mắc sởi trên 95%. Nếu rủi thay trẻ bị mắc sởi thì mức độ mắc bệnh sẽ nhẹ, mau phục hồi.

Công Hòa

Nam Định
Xin BS cho biết làm sao để có thể biết được chu kì dịch SXH? Biết được chu kỳ dịch thì có thể kiểm soát được dịch bùng phát không?

TS.BS. Nguyễn Đức Khoa

Phó Trưởng phòng Kiểm soát bệnh truyền nhiễm, Cục Y tế dự phòng, Bộ Y tế
Trước đây, SXH có chu kỳ dịch 3-4 năm/lần, nhưng hiện nay trước việc biến đổi khí hậu, đô thị hóa nhanh, việc di dân tự do làm cho sốt xuất huyết phát triển rất khó lường và không còn chu kỳ dịch nữa.
Hiện SXH là bệnh lưu hành tại tất cả các địa phương của Việt Nam. Bệnh phát triển mạnh vào mùa mưa nhưng vẫn lưu hành quanh năm. Bệnh do muỗi truyền, chưa có vắc xin và thuốc điều trị đặc hiệu. Việc phòng bệnh hiệu quả là duy trì thường xuyên, liên tục và kéo dài các biện pháp diệt lăng quăng, bọ gậy, diệt muỗi và phòng muỗi đốt.

TS.BS Nguyễn Đức Khoa, Phó trưởng phòng Kiểm soát bệnh truyền nhiễm, Cục Y tế dự phòng, Bộ Y tế

Ảnh Ngọc Thắng


Muỗi truyền bệnh xuất huyết sống ở trong và xung quanh nhà, thường đẻ trứng ở những dụng cụ chứa nước sạch như bồn, bể, lu, lọ hoa, bát nước kê chân chạn... và các dụng cụ khác như mảnh lu vỡ, chai lọ, vỏ dừa, lốp xe, các ổ nước tự nhiên (hốc cây, bẹ lá...).

Để diệt muỗi, trước hết, chúng ta cần thực hiện diệt lăng quăng hàng tuần bằng cách:

- Đậy kín tất cả các dụng cụ chứa nước để muỗi không vào đẻ trứng.

- Hàng tuần thực hiện các biện pháp diệt loăng quăng/bọ gậy bằng cách thả cá vào dụng cụ chứa nước lớn; thau rửa dụng cụ chứa nước vừa và nhỏ, lật úp các dụng cụ không chứa nước; thay nước bình hoa/bình bông; bỏ muối hoặc dầu, hoặc hóa chất diệt ấu trùng vào bát nước kê chân chạn.


- Hàng tuần loại bỏ các vật liệu phế thải, các hốc nước tự nhiên không cho muỗi đẻ trứng như chai, lọ, mảnh chai, vỏ dừa, mảnh lu vỡ, lốp/vỏ xe cũ, hốc tre, bẹ lá...


- Ngủ màn, mặc quần áo dài phòng muỗi đốt ngay cả ban ngày.


- Tích cực phối hợp với ngành y tế trong các đợt phun hóa chất phòng, chống dịch.


- Khi bị sốt, cần đến ngay cơ sở y tế để được khám và tư vấn điều trị. Không tự ý điều trị tại nhà.

 

Để diệt muỗi, có thể sử dụng các biện pháp dân gian như dùng vợt muỗi; đèn, quạt bắt muỗi, hoặc phun hóa chất diệt muỗi. Để phòng muỗi đốt, bạn có thể dùng các lưới chắn muỗi tại cửa sổ, cửa ra vào; ngủ màn; mặc quần áo dài kể cả ban ngày, dùng kem xua muỗi, hương xua muỗi...

Thúy Quỳnh

Hà Nội
Xin chào khách mời. Em thấy đưa tin hiện mới đây một bệnh nhân 15 tuổi tử vong do mắc SXH. Xin cho biết, SXH có thể chích ngừa không? em có con năm tới học lớp 5, bán trú ở trường. Vậy cần làm gì để bé không bị mắc SXH vì gia đình lo bé có thể lây bệnh khi ở trường học. Ngoài ra nếu bé có sốt thì triệu chứng nào cần đưa đến BV?

Bác sĩ CKII Nguyễn Minh Tiến

Phó Giám đốc Bệnh viện Nhi đồng TP HCM
Hiện nay có vắc xin sốt xuất huyết đang được nghiên cứu ở Việt Nam giai đoạn 3, sẽ được Bộ Y tế đánh giá hiệu quả, xem xét áp dụng tại Việt Nam. Loại vắc xin đang được nghiên cứu này chỉ áp dụng cho trẻ từ 9 tuổi trở lên, nhóm tuổi dưới 9 tuổi đang được Tổ chức Y tế thế giới thực hiện nghiên cứu ở giai đoạn đầu.
Để bé không bị mắc sốt xuất huyết trong khi chưa có vắc xin hiệu quả, phụ huynh cần diệt muỗi, diệt lăng quăng (bọ gậy) thông qua việc phun thuốc diệt muỗi an toàn, dọn dẹp những vật chứa nước tù đọng (không có lăng quăng thì không có muỗi); ngủ mùng ngay cả ban ngày.
Khi trẻ sốt trên 2 ngày, mẹ nên đưa trẻ đến cơ sở y tế để bác sĩ khám, xét nghiệm máu, chẩn đoán trẻ có bị sốt xuất huyết hay không. Nếu trẻ bị sốt xuất huyết, được bác sĩ cho điều trị ngoại trú, phụ huynh sẽ được hướng dẫn chăm sóc trẻ sốt tại nhà, tái khám mỗi ngày và được dặn dò dấu hiệu cảnh báo nặng, phải đưa trẻ đến bệnh viện ngay dù là thời điểm trong đêm, như là đau bụng bứt rứt lăn lộn, chảy máu cam, máu răng, tay chân lạnh nằm 1 chỗ không chơi, ói ra máu, đi cầu phân đen.

Hoài Anh

TP.HCM
Chào chuyên gia của Bộ Y tế! Xin ông cho biết khi dịch bệnh xảy ra, ai chịu trách nhiệm công bố dịch? Khi nào thì được coi là hết dịch? Nếu dịch bùng phát nhưng không công bố dịch thì có ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng không?

TS.BS. Nguyễn Đức Khoa

Phó Trưởng phòng Kiểm soát bệnh truyền nhiễm, Cục Y tế dự phòng, Bộ Y tế
Chào bạn! Việc công bố dịch được thực hiện theo luật Phòng chống bệnh truyền nhiễm. Điều kiện công bố dịch và công bố hết dịch được quy định cụ thể tại Quyết định 02/2016/QĐ-TTg của thủ tướng.
Trong đó, chủ tịch UBND tỉnh/thành phố công bố dịch truyền nhiễm nhóm B và nhóm C; bộ trưởng Bộ Y tế công bố dịch bệnh truyền nhiễm nhóm A hoặc bệnh truyền nhiễm nhóm B, nếu như có từ 2 tỉnh trở lên đã công bố cùng loại dịch bệnh đó;
Thủ tướng Chính phủ công bố dịch bệnh truyền nhiễm nhóm A có nguy cơ lây lan nhanh từ tỉnh này sang tỉnh khác, ảnh hưởng nghiêm trọng đến tính mạng và sức khỏe con người. 
Việc công bố dịch nhằm cảnh báo đến người dân và cộng đồng biết được tình hình dịch và chủ động các  biện pháp dự phòng cho cá nhân, gia đình và cộng đồng; nhằm huy động các nguồn lực cho công tác phòng chống dịch.
Tuy nhiên, việc phòng chống dịch không phải chỉ khi công bố dịch mới thực hiện, mà các biện pháp phòng dịch đã được triển khai thường xuyên. Các biện pháp chống dịch đã được thực hiện ngay từ khi phát hiện ca bệnh đầu tiên. 

Kim Cúc

Hà Nam
Xin bác sĩ tư vấn và lưu ý về hạ sốt khi sốt cao và khi có nghi ngờ mắc SXH, mắc sởi? Người dân thường có sai lầm gì khi hạ sốt trong lúc chăm sóc người bệnh sốt cao tại gia đình?

TS. BS. Nguyễn Văn Dũng

Phó giám đốc Trung tâm Bệnh Nhiệt đới, Bệnh viện Bạch Mai

Để hạ sốt khi người bệnh sốt cao do mắc SXH dengue hoặc sởi, chúng ta có thể sử dụng các biện pháp vật lý (chườm mát hoặc lau người bằng nước ấm), hoặc sử dụng thuốc đặc biệt là thuốc paracetamol. Đây là 2 bệnh do vi rút gây ra nên chúng ta không nhất thiết phải hạ nhiệt độ cơ thể trở về bình thường 37oC.

Người dân chúng ta thường mắc sai lầm khi hạ sốt trong lúc chăm sóc tại gia đình hoặc sử dụng các loại thuốc hạ sốt không đúng như không sử dụng paracetamol để hạ sốt mà sử dụng các thuốc hạ sốt khác (aspirin...), gây các biến chứng như trong bệnh SXH dengue; hoặc sử dụng đá hay nước đá để chườm nhằm hạ sốt, gây khó khăn khi phát hiện các biểu hiện nặng, đặc biệt trong bệnh SXH dengue.

Cảm ơn bạn, chúc bạn và gia đình sức khỏe!

Đức Long

Hà Nội.
Gần đây dịch vụ lấy máu xét nghiêm tại nhà rất phát triển và thuận lợi. Vậy BS cho hỏi, trong khi có dịch SXH/sởi như hiện nay, nếu bị ốm, sốt cao thì có nên gọi điện đến dịch vụ lấy mẫu máu xét nghiệm tại nhà không? Kết quả xét nghiệm đó có đủ tin cậy không?

TS. BS. Nguyễn Văn Dũng

Phó giám đốc Trung tâm Bệnh Nhiệt đới, Bệnh viện Bạch Mai

Dịch vụ lấy máu xét nghiệm tại nhà là sự phát triển của dịch vụ chăm sóc khách hàng của các cơ sở y tế, nhằm tạo sự thuận lợi cho người bệnh và hạn chế sự quá tải của các cơ sở y tế.

Tuy nhiên, nếu chỉ lấy máu làm xét nghiệm thì khó biết cần làm những xét nghiệm nào để chẩn đoán được bệnh, do đó sẽ rất khó khăn trong chẩn đoán.

TS-BS Nguyễn Văn Dũng, Phó giám đốc Trung tâm bệnh nhiệt đới, BV Bạch Mai

Ảnh Ngọc Thắng

Bạn muốn chẩn đoán được bệnh và đưa ra biện pháp chữa bệnh, cần có bác sĩ khám bệnh và chỉ định xét nghiệm. Do đó, dịch vụ lấy máu xét nghiệm tại nhà phục vụ cho chỉ định của bác sĩ khám bệnh để chẩn đoán bệnh thì sẽ rất có ý nghĩa giúp bạn không cần đến cơ sở khám bệnh để lấy máu xét nghiệm.

Nhưng nếu chỉ có xét nghiệm máu mà không có bác sĩ khám bệnh và chỉ định xét nghiệm sẽ rất khó khăn, nên bạn cần cân nhắc, tránh để xảy ra những sai sót do không có bác sĩ thăm khám và chỉ định xét nghiệm.

Ngọc Hà

Bác sĩ chỉ giùm, khi nào cần đưa trẻ đến BV vì bé nhà em hơn 6 hay sốt và sốt cao, có khi môi và mặt đỏ vì sốt, người rất nóng. Em cho uống thuốc và uống nước thì hạ sốt. Nhưng em rất lo lắng nếu bé bị SXH hay sởi mà không biết vẫn chỉ ở nhà dùng thuốc giảm sốt có thể bệnh nặng mà không biết. Xin BS cho lời khuyên. Em cảm ơn bác sĩ.

Bác sĩ CKII Nguyễn Minh Tiến

Phó Giám đốc Bệnh viện Nhi đồng TP HCM
Ở bất cứ lứa tuổi nào trên 2 tháng, một trẻ sốt trên 2 ngày thì phụ huynh phải đưa trẻ đến cơ sở y tế khám bệnh vì trẻ có thể bị sốt xuất huyết, tay chân miệng, sởi, nhiễm khuẩn hô hấp, viêm não... để được bác sĩ thăm khám, chẩn đoán và điều trị thích hợp. Trẻ dưới 2 tháng có biểu hiện sốt nên đưa đến cơ sở y tế khám vì diễn tiến các trẻ này thường nhanh và trở nặng khó lường.
Đối với sốt xuất huyết được bác sĩ cho điều trị ngoại trú, trẻ sẽ được hướng dẫn chăm sóc trẻ sốt tại nhà, tái khám mỗi ngày và được dặn dò dấu hiệu cảnh báo nặng, phải đưa trẻ đến bệnh viện ngay dù là thời điểm trong đêm, như là bứt rứt lăn lộn, chảy máu cam, máu răng, tay chân lạnh nằm 1 chỗ không chơi, ói ra máu, đi cầu phân đen.
Đối với bệnh sởi, khi được bác sĩ cho điều trị ngoại trú, trẻ sẽ được hướng dẫn chăm sóc sởi tại nhà, bao gồm hạ sốt, dinh dưỡng hợp lý, thông thoáng đường thở (natri clorua 0,9% nhỏ mũi), vệ sinh mắt, thuốc ho an toàn (dược thảo), tái khám theo hẹn (thường là 1, 2 ngày), dặn dò dấu hiệu trở nặng khám ngay như thở bất thường (thở nhanh rút lõm ngực, thở rít khi hít vào), rối loạn tri giác (li bì khó đánh thức, lơ mơ)... Lưu ý, trẻ ho nhiều, nổi ban nhiều nhưng vẫn chơi, ăn uống được thì không cần nhập viện.

Bích Hằng

Bắc Giang
Bác sĩ cho biết, bệnh viêm não Nhật Bản vì sao chỉ tiêm chủng cho trẻ nhỏ? Bệnh có dễ lây trong nhóm trẻ cùng học chung lớp mẫu giáo, nhà trẻ không? Người lớn không được tiêm thì có mắc viêm não Nhật Bản không?

TS.BS. Nguyễn Đức Khoa

Phó Trưởng phòng Kiểm soát bệnh truyền nhiễm, Cục Y tế dự phòng, Bộ Y tế
Viêm não Nhật Bản là bệnh do muỗi truyền. Bệnh gặp ở cả người lớn và trẻ em. Tuy nhiên, tỷ lệ mắc ở trẻ em cao hơn. Bệnh không lây truyền trực tiếp từ người sang người; có thể phòng được bằng vắc xin.
Vắc xin phòng viêm não Nhật Bản có thể tiêm được cho trẻ nhỏ và người lớn. Trẻ nhỏ được tiêm mũi một lúc 1 tuổi; mũi thứ hai sau mũi một từ 1-2 tuần; mũi thứ 3 sau mũi thứ hai 1 năm và sau đó cứ 3-4 năm thì tiêm lại một lần cho tới khi 15 tuổi.
Với người lớn, nếu chưa được tiêm vắc xin thì cần được tiêm đủ 3 mũi như trẻ. 

Ngọc Oanh

Hà Nội
Xin chào bác sĩ, xin cho biết bệnh sởi ở người lớn có gì khác với trẻ nhỏ? Vì sao nhiều bệnh nhân sởi có biến chứng nặng nhập viện gần đây? Xét nghiệm có giúp phát hiện sớm bệnh sởi không?

TS. BS. Nguyễn Văn Dũng

Phó giám đốc Trung tâm Bệnh Nhiệt đới, Bệnh viện Bạch Mai

Nhìn chung, các biểu hiện của bệnh sởi ở người lớn không thấy có sự khác biệt với trẻ nhỏ.

 

Các biến chứng của bệnh sởi vẫn xảy ra, tuy nhiên trong thời gian qua, biến chứng vẫn còn gặp, đặc biệt bệnh sởi ở trẻ sơ sinh, người mắc các bệnh có suy giảm miễn dịch hoặc có mắc các bệnh mạn tính (bệnh phổi mạn tính...) thì biến chứng dễ xuất hiện và biến chứng thường diễn biến nặng nề hơn.

 

Để chẩn đoán bệnh sởi, các bác sĩ thường dựa các các triệu chứng lâm sàng như biểu hiện viêm long đường hô hấp, viêm kết mạc mắt, phát ban dạng sởi, kèm với các yếu tố dịch tễ như người bệnh chưa được tiêm phòng sởi hoặc tiêm không đầy đủ, có tiếp xúc với người bệnh sởi.

 

Để khẳng định bệnh sởi, trong những ngày đầu của bệnh cần làm xét nghiệm phân lập vi rút sởi, tuy nhiên, xét nghiệm cần kỹ thuật cao và ít sử dụng trong lâm sàng, còn xét nghiệm tìm kháng thể (IgM) cần lấy máu kể từ ngày thứ 3 sau khi phát ban.

 

Do đó, xét nghiệm để chẩn đoán bệnh sởi sớm thường khó. Để phát hiện bệnh sởi sớm cần dựa vào triệu chứng lâm sàng và yếu tố dịch tễ như trên đã nói.

Bạn đọc báo Thanh Niên

Xin chào bác sĩ, xin bác sĩ cho biết phụ nữ mang thai mắc sởi có nguy cơ như thế nào cho sức khỏe? Có gây dị tật thai nhi không? Con gái tôi đang mang thai 6 tháng và có đồng nghiệp cùng làm mới nhập viện do mắc sởi, vậy con tôi phải lưu ý gì về sức khỏe của mẹ và thai nhi? Trân trọng cảm ơn!

TS. BS. Nguyễn Văn Dũng

Phó giám đốc Trung tâm Bệnh Nhiệt đới, Bệnh viện Bạch Mai

Phụ nữ mang thai mắc sởi có thể bị sảy thai, thai chết lưu, đẻ non hoặc thai nhiễm sởi tiên phát. Hiện nay, bệnh sởi chưa được thông báo có gây dị tật cho thai nhi.

Con gái bạn đang mang thai 6 tháng và có đồng nghiệp cùng làm mới nhập viện do mắc sởi. Do đó, con bạn cần chú ý những vấn đề sau cho sức khỏe mẹ và thai nhi: tăng cường vệ sinh cá nhân, sát trùng mũi họng, giữ ấm cơ thể, nâng cao thể trạng.

Bên cạnh đó, cần thường xuyên theo dõi các biểu hiện của bệnh sởi như sốt, viêm long đường hô hấp, và phát ban.

Khi con bạn có một trong các triệu chứng kể trên, cần đến ngay các cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị đầy đủ. Đồng thời, con bạn cũng cần được tiếp tục thăm khám sản khoa đầy đủ để bảo đảm thai nhi phát triển bình thường.

Quốc Hoàn

Hà Nội
Tôi thấy báo Thanh Niên có đưa về chiến dịch tiêm vắc xin sởi - rubella. BS có thể cho biết thêm về chiến dịch này: Vì sao phải triển khai tiêm chiến dịch? Chiến dịch có thực sự hiệu quả không, vì vẫn ghi nhận số mắc sởi gia tăng?

TS.BS. Nguyễn Đức Khoa

Phó Trưởng phòng Kiểm soát bệnh truyền nhiễm, Cục Y tế dự phòng, Bộ Y tế
Vắc xin phòng bệnh sởi nếu tiêm một mũi thì phòng được 80%; nếu tiêm hai mũi thì phòng được trên 90%, vì vậy vẫn có một tỷ lệ trẻ được tiêm vắc xin nhưng không có miễn dịch bền vững. 

TS.BS Nguyễn Đức Khoa, Phó trưởng Khoa Kiểm soát bệnh truyền nhiễm, Cục Y tế dự phòng, Bộ Y tế

Ảnh Ngọc Thắng

Ngoài ra, cũng có nhiều trẻ chưa được tiêm vắc xin do gia đình trì hoãn hoặc không đưa trẻ đi tiêm. Vì vậy, trước nguy cơ dịch bệnh bùng phát, ngành y tế tổ chức chiến dịch tiêm vắc xin sởi - rubella nhằm tăng tỷ lệ bao phủ của vắc xin, củng cố miễn dịch bền vững cho các đối tượng được tiêm. 
Cảm ơn bạn đã quan tâm.

Ngọc Anh

Hà Nội
Con gái tôi năm nay vào lớp 1, học bán trú tại trường.Tôi xin hỏi, việc phòng dịch bệnh trong nhà trường do ai chịu trách nhiệm? Cơ quan y tế làm cách nào để nắm được tình hình về diễn biến dịch bệnh trong nhà trường? Ai sẽ quyết định nghỉ học toàn trường để chống dịch lây lan? Trong trường hợp nào thì sẽ thực hiện nghỉ học trong toàn trường?

TS.BS. Nguyễn Đức Khoa

Phó Trưởng phòng Kiểm soát bệnh truyền nhiễm, Cục Y tế dự phòng, Bộ Y tế
Chào bạn. Việc theo dõi sức khỏe học sinh, phát hiện sớm dịch bệnh trong nhà trường do cán bộ y tế nhà trường phối hợp với giáo viên chủ nhiệm thực hiện.
Việc triển khai các biện pháp phòng dịch bệnh truyền nhiễm sẽ được nhà trường phối hợp với cơ quan y tế địa phương triển khai thực hiện.
Trong trường hợp có dịch bệnh trong nhà trường, cơ quan y tế địa phương sẽ có ý kiến với nhà trường và ngành giáo dục để ra quyết định cần phải cách ly điều trị học sinh bị bệnh, hoặc đóng cửa lớp học, hoặc đóng cửa nhà trường. 
Cảm ơn bạn đã quan tâm.

Ngọc Trang

Cần Thơ
Chào bác sĩ, con em được 8 tháng tuổi, chưa đến tuổi tiêm phòng vắc xin sởi. Vậy gia đình phải làm gì để phòng tránh bệnh sởi cho cháu một cách hiệu quả nhất? Biểu hiện khi trẻ mắc sởi là gì?

Bác sĩ CKII Nguyễn Minh Tiến

Phó Giám đốc Bệnh viện Nhi đồng TP HCM
Thông thường theo lịch, trẻ 9 tháng tuổi sẽ được tiêm ngừa sởi theo chương trình tiêm chủng mở rộng. Tuy nhiên, con chị được 8 tháng, để tránh bị mắc sởi chị không cho trẻ tiếp xúc với người mắc bệnh sởi, ngay cả người bị sốt phát ban vì không loại trừ là do sởi, chị tăng cường sức đề kháng trẻ thông qua chế độ dinh dưỡng cho trẻ theo lứa tuổi, giữ vệ sinh chung, giữ ấm trẻ, tiêm ngừa theo lịch hẹn của chương trình tiêm chủng mở rộng, đưa trẻ đi uống vitamin A tại trạm y tế (dành cho trẻ từ 6 tháng đến 36 tháng).
Trẻ mắc sởi thường có biểu hiện sốt, ho, sổ mũi, chảy nước mắt, đổ ghèn, vùng bên trong của niêm mạc má xuất hiện vài chấm trắng (dấu Koplik), sau đó phát ban thường ở sau tai, lan ra mặt, xuống cổ, xuống toàn thân, có thể có các biến chứng xuất hiện như viêm giác mạc, viêm đường hô hấp (viêm thanh quản), viêm phổi, viêm não, tiêu chảy cấp... Nếu trẻ có các biểu hiện ban đầu như trên, nên đưa bé tới bệnh viện để được bác sĩ thăm khám, chẩn đoán và điều trị thích hợp.

Quỳnh Hoa

Hải Dương
Xin chào các bác sĩ khách mời. Tôi muốn biết, phun hóa chất có tác dụng như thế nào để phòng bệnh SXH? Bình xịt dùng trong gia đình có thể giúp phòng bệnh này không?

TS.BS. Nguyễn Đức Khoa

Phó Trưởng phòng Kiểm soát bệnh truyền nhiễm, Cục Y tế dự phòng, Bộ Y tế
Cảm ơn câu hỏi của bạn! Hiện nay có hai phương pháp phun hóa chất diệt muỗi truyền bệnh sốt xuất huyết là phun không gian thể tích cực nhỏ và phun mù nóng.
Cả hai phương pháp này chỉ có tác dụng diệt muỗi trong vòng 2-3 giờ, nên phun hóa chất diệt muỗi chỉ là biện pháp tức thời để diệt nhanh đàn muỗi trưởng thành mang vi rút trong vùng có dịch. Còn về lâu dài, chúng ta vẫn phải thường xuyên thực hiện các biện pháp diệt loăng quăng, bọ gậy, diệt muỗi và phòng muỗi đốt khác.
Tại gia đình, bạn có thể dùng bình xịt để diệt muỗi nhưng lưu ý chọn những loại bình đã được cấp phép sử dụng của Bộ Y tế, và bạn cũng nên hỏi ý kiến của ngành y tế địa phương để lựa chọn những loại hóa chất mà muỗi ở vùng bạn sống không kháng.

Đức Minh

Nam Định
Thưa BS, như báo chí vẫn đưa, việc tiêm ngừa rồi vẫn có trẻ mắc bệnh. Như vậy có phải do chất lượng vắc xin không đạt yêu cầu không ạ?

TS.BS. Nguyễn Đức Khoa

Phó Trưởng phòng Kiểm soát bệnh truyền nhiễm, Cục Y tế dự phòng, Bộ Y tế
Cảm ơn câu hỏi của bạn! Bất cứ loại vắc xin nào cũng không thể phòng bệnh cho 100% người tiêm, bao giờ cũng có một tỷ lệ nhất định người không có đáp ứng miễn dịch khi tiêm.
Trẻ bị bệnh dù đã tiêm vắc xin có thể là trong số những người không có miễn dịch, hoặc trẻ được tiêm không đủ mũi. Ví dụ như bệnh sởi, trẻ cần được tiêm 2-3 mũi thì mới có miễn dịch bền vững. 
Những vắc xin được tiêm tại Việt Nam đều đã được thử nghiệm về hiệu quả và tính an toàn trước khi cấp phép lưu hành. Tuy nhiên, việc bảo quản vắc xin nếu không được đảm bảo cũng sẽ ảnh hưởng đến chất lượng vắc xin. Vì vậy, bạn nên đưa con đến tiêm vắc xin ở những cơ sỏ y tế có uy tín để đảm bảo chất lượng.

Một bạn đọc giấu tên

Xin bác sĩ cho biết trẻ bị viêm não do mắc sởi có biểu hiện như thế nào? Bệnh có chữa khỏi được không? Bé nếu đã được tiêm vắc xin viêm não dịch vụ rồi thì có thể tránh được viêm não nếu không may mắc sởi không? Vì sao chúng ta đã chích ngừa bệnh sởi nhiều năm nhưng vẫn có các bé bị mắc bệnh này? Cảm ơn bác sĩ!

Bác sĩ CKII Nguyễn Minh Tiến

Phó Giám đốc Bệnh viện Nhi đồng TP HCM
Trẻ bị viêm não do sởi có biểu hiện tương tự như những trường hợp viêm não do siêu vi khác, như là rối loạn tri giác, hôn mê, co giật, rối loạn hô hấp tuần hoàn, diễn tiến nặng có thể tử vong, nếu không được chẩn đoán sớm và điều trị kịp thời. Đa số trong bệnh viện chúng tôi điều trị thành công các trường hợp này dựa vào phác đồ của Bộ Y tế ban hành.
Hiện nay, vắc xin ngừa viêm não tại Việt Nam có vắc xin viêm não Nhật Bản, nếu trẻ được tiêm ngừa đầy đủ theo lịch thì khả năng ngừa được viêm não Nhật Bản trên 95 - 99%. Chích ngừa vắc xin sởi cũng ngừa được bệnh sởi và ngừa được viêm não do sởi.
Chúng ta chích ngừa sởi tương đối nhiều cho phần lớn các trẻ, tuy nhiên vẫn còn một số trẻ không được tiêm ngừa, chẳng hạn như nhóm trẻ bị tim bẩm sinh, nhóm trẻ có biểu hiện suy giảm miễn dịch. Những đối tượng này các bác sĩ ở các điểm tiêm ngừa thường trì hoãn để cho các trẻ khỏe mạnh hơn mới tiêm. Do đó, đây là nhóm đối tượng dễ mắc sởi và cũng chính là một trong những nguồn lây trong cộng đồng. Vì thế, phụ huynh có những trẻ có con em bị mắc những bệnh này nên đưa trẻ đến những bệnh viện chuyên khoa nhi để được tư vấn tiêm ngừa và theo dõi sau tiêm, đảm bảo an toàn cho trẻ. Ngoài ra một số phụ huynh theo phong trào chống vắc xin nên không đưa con em mình đi tiêm ngừa sởi, nên những trẻ này cũng là nhóm nguy cơ mắc sởi và có thể lây cho trẻ khác.

Nguyễn Nguyên

Hải Dương
Chào bác sĩ, xin cho biết khi đi du lịch đến những nơi có dịch SHX hoặc sởi, hoặc cả hai loại bệnh này thì có nguy cơ bị lây bệnh không? Nếu đi du lịch có bị sốt thì khi nào cần đến bệnh viện? Có cách nào phòng bệnh hiệu quả khi đi du lịch không?

TS. BS. Nguyễn Văn Dũng

Phó giám đốc Trung tâm Bệnh Nhiệt đới, Bệnh viện Bạch Mai

Khi bạn đi du lịch đến những nơi có dịch SXH dengue hoặc dịch sởi, hoặc cả 2, thì bạn sẽ có nguy cơ lây bệnh nếu trước đây bạn chưa mắc bệnh. Những người đã được tiêm phòng sởi đầy đủ hoặc đã bị bệnh sởi thì sẽ không có nguy cơ mắc bệnh sởi do bệnh sởi có miễn dịch bền vững.

TTS-BS Nguyễn Văn Dũng, Phó giám đốc Trung tâm bệnh nhiệt đới, BV Bạch Mai

Ảnh Ngọc Thắng

Tuy nhiên, bệnh SXH dengue không có miễn dịch bền và không có vắc xin phòng bệnh, nên mặc dù bạn đã mắc bệnh SXH dengue vẫn có thể mắc lại.

Khi bạn đi du lịch mà bạn bị sốt thì nên đến ngay các cơ sở y tế để các thầy thuốc thăm khám và tìm nguyên nhân gây sốt, để đưa ra các biện pháp điều trị có hiệu quả.

Để phòng bệnh có hiệu quả, đối với bệnh sởi bạn cần được miễn dịch đầy đủ bằng tiêm phòng vắc xin sởi. Còn đối với bệnh SXH dengue, bạn cần không để cho muỗi đốt bạn.

Vũ Hà

Bạn đọc báo Thanh Niên
Xin BS cho biết, viêm não ở người lớn có biểu hiện như thế nào? Tôi nghe nói viêm não lây từ lợn, trong khi gần khu vực gia đình tôi sinh sống có hộ chăn nuôi lợn. Vậy có nguy cơ nào cho chúng tôi không? Gia đình tôi có trẻ nhỏ (6 tuổi), cần làm gì để bảo vệ sức khỏe?

TS. BS. Nguyễn Văn Dũng

Phó giám đốc Trung tâm Bệnh Nhiệt đới, Bệnh viện Bạch Mai

Biểu hiện viêm não ở người lớn bao gồm: sốt, đau đầu, buồn nôn, nôn và các biểu hiện rối loạn ý thức (ngủ gà, lơ mơ, vật vã, giãy dụa và hôn mê).

Bệnh viêm não có nhiều nguyên nhân, trong đó có viêm não Nhật Bản. Vi rút viêm não Nhật Bản có thể có ở lợn và chim. Tuy nhiên, bệnh viêm não này lây truyền được cần có vật chủ trung gian là muỗi (khác với muỗi truyền bệnh sốt xuất huyết dengue).

Do đó, gần khu vực gia đình bạn có nuôi lợn, nếu lợn đó có nhiễm vi rút và tại nơi bạn sống có muỗi truyền viêm não, khi đó muỗi truyền viêm não đốt lợn bị nhiễm vi rút viêm não, sau đó đốt người thì mới có nguy cơ mắc bệnh viêm não. Còn nếu lợn không bị nhiễm vi rút hoặc lợn bị nhiễm vi rút nhưng không có muỗi truyền bệnh viêm não, thì bạn và gia đình bạn cũng không có nguy cơ mắc bệnh.

Để phòng bệnh viêm não, tốt nhất cho tất cả các trẻ tiêm phòng vắc xin phòng bệnh viêm não đầy đủ để có tác dụng phòng bệnh.

Minh Hải

Bình Dương
Khi cho trẻ đi học thì rất khó kiểm soát việc vệ sinh của trẻ tại trường, và nơi đông người như vậy thì bệnh dịch như sởi, SXH dễ lây, vì có khi trẻ nhiễm bệnh rồi nhưng vẫn đi học, do lúc đầu mắc bệnh nhưng chưa có biểu hiện bệnh. Vậy nhà trường và gia đình chúng tôi cần làm gì để có thể an tâm khi cho trẻ đi học?

TS.BS. Nguyễn Đức Khoa

Phó Trưởng phòng Kiểm soát bệnh truyền nhiễm, Cục Y tế dự phòng, Bộ Y tế
Cảm ơn bạn! Đây là vấn đề được nhiều phụ huynh quan tâm. Đối với SXH thì không lây trực tiếp từ người sang người, mà chỉ lây truyền qua muỗi đốt.
Còn bệnh sởi thì lây trực tiếp từ người sang người qua đường hô hấp, nên những trẻ bị bệnh cần được cách ly điều trị tại nhà, hoặc tại cơ sở y tế để tránh lây lan cho người khác. 

TS.BS. Nguyễn Đức Khoa, Phó trưởng khoa kiểm soát bệnh truyền nhiễm, Cục Dự phòng, Bộ Y tế

Ảnh Ngọc Thắng

Hiện nay, tại các trường học đều có cán bộ y tế, hoặc cán bộ theo dõi sức khỏe của học sinh phối hợp cùng giáo viên phát hiện sớm những học sinh bị bệnh cần cách ly, và triển khai các biện pháp phòng bệnh tại trường học như: vệ sinh môi trường, diệt muỗi, diệt lăng quăng bọ gậy, rửa tay bằng xà phòng.
Về  phía gia đình, bạn cần cho trẻ tiêm chủng đầy đủ các mũi vắc xin trong chương trình tiêm chủng mở rộng và các chiến dịch tiêm vắc xin của ngành y tế; giáo dục ý thức vệ sinh cá nhân cho trẻ, thường xuyên rửa tay bằng xà phòng, phòng tránh muỗi đốt, tránh tiếp xúc với người bị bệnh truyền nhiễm.

Hoài Hương

Hà Nội
Xin BS cho biết biểu hiện của bệnh sởi ở người lớn? Người nào có nguy cơ mắc sởi? Các biểu hiện bệnh như thế nào thì cần đến bệnh viện?

TS. BS. Nguyễn Văn Dũng

Phó giám đốc Trung tâm Bệnh Nhiệt đới, Bệnh viện Bạch Mai

Biểu hiện của bệnh sởi ở trẻ em hay người lớn tương tự nhau, gồm các biểu hiện sau: sốt cao, viêm long đường hô hấp trên (ho, chảy nước mũi...) và viêm kết mạc mắt; phát ban dạng sởi, xuất hiện từ sau tai, sau gáy, trán, mặt, cổ lan đến thân mình và tứ chi, khi ban bay để lại những vết thâm như vết lằn da hổ.

Tất cả những người chưa có miễn dịch với bệnh sởi đều có nguy cơ mắc bệnh sởi.

Bệnh sởi là bệnh do vi rút gây nên, vì vậy hiện nay chưa có điều trị đặc hiệu. Khi người bệnh mắc bệnh sởi, cần được cách ly để tránh lây cho mọi người xung quanh. Việc cách ly có thể thực hiện tại gia đình (nếu có điều kiện) và tại các cơ sở y tế, tốt nhất là cách ly tại các cơ sở y tế.

Những bệnh nhân mang thai, người mắc các bệnh mạn tính,... hoặc xuất hiện các biến chứng, cần đến bệnh viện ngay để được điều trị kịp thời.

Huy Anh

Nam Định
Bác sĩ ơi, gần nơi chúng cháu ở trọ có 1 bệnh nhân mắc SXH. Xin bác sĩ cho lời khuyên những người sống tại nới có bệnh nhân SXH cần làm gì để tránh nguy cơ nhiễm bệnh này? Vì sao người ngoại tỉnh vào Hà Nội dễ mắc bệnh, trong đó nhiều người mắc là thanh niên, sinh viên?

TS. BS. Nguyễn Văn Dũng

Phó giám đốc Trung tâm Bệnh Nhiệt đới, Bệnh viện Bạch Mai

Những người sống tại nơi có bệnh nhân mắc SXH dengue cần thực hiện những biện pháp để tránh bị bệnh, gồm: vệ sinh môi trường, phun thuốc diệt muỗi và các biện pháp cá nhân như nằm màn để ngừa muỗi....

TS.BS Nguyễn Văn Dũng, Phó giám đốc Trung tâm nhiệt đới - Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội)

Ảnh Ngọc Thắng

Người ngoại tỉnh đa số chưa từng mắc bệnh SXH, đặc biệt là thanh niên, cho nên khi vào Hà Nội sống ở những vùng có muỗi truyền bệnh SXH lưu hành, sẽ có nguy cơ mắc bệnh nếu không sử dụng các biện pháp phòng bệnh.

Ngọc Ánh

Hà Nội
Gia đình tôi có người mắc sốt xuất huyết, được ra viện về nhà nhưng hàng xóm lại có 1 ca bệnh mới. Như vậy, người vừa mắc xong có nguy cơ mắc lại SXH không? Những người chưa mắc cần làm gì để phòng bị lây bệnh?

TS. BS. Nguyễn Văn Dũng

Phó giám đốc Trung tâm Bệnh Nhiệt đới, Bệnh viện Bạch Mai

Bệnh SXH dengue là bệnh lây qua côn trùng trung gian là muỗi. Người mắc bệnh là do muỗi mang vi rút gây bệnh SXH dengue đốt người và truyền bệnh cho người đó.

Gia đình bạn có người mắc SXH được ra viện về nhà, nhưng hàng xóm lại có ca bệnh mới, chứng tỏ môi trường xung quanh bạn vẫn còn muỗi truyền bệnh SXH dengue và những người chưa mắc bệnh có nguy cơ mắc bệnh sốt xuất huyết dengue. Tuy nhiên người vừa mới mắc bệnh vừa mới ra viện sẽ không mắc lại.

Để những người chưa mắc bệnh không mắc bệnh cần thực hiện những biện pháp sau để phòng bệnh: vệ sinh môi trường xung quanh, thu gom những vật dụng có thể chứa nước, nước đọng từ đó loại bỏ những nơi bọ gậy và cung quăng phát triển. Phun thuốc diệt muỗi trưởng thành. Bên cạnh đó những biện pháp cá nhân như nằm màn tránh muỗi đốt...

Hoàng Thúy

Chào bác sĩ. Từng có các trẻ vào viện lại mắc thêm bệnh từ các bé khác. Vậy bệnh viện và các bác sĩ có giải pháp nào phòng lây bệnh cho trẻ? Những bệnh nào trẻ dễ bị lây khi đến khám bệnh tại BV?. Xin cảm ơn.

Bác sĩ CKII Nguyễn Minh Tiến

Phó Giám đốc Bệnh viện Nhi đồng TP HCM
Bác sĩ cũng gặp vài trường hợp bị mắc bệnh thêm từ trẻ khác. Ví dụ như trẻ bị sốt xuất huyết khi vào lại mắc thêm bệnh tay chân miệng. Nguyên nhân có thể do các trẻ này được nằm chung với nhau hoặc do người nhà bế đi chơi tiếp xúc với các trẻ nhiễm bệnh, thông qua những đồ vật cầm nắm như đồ chơi, núm vú... trẻ ngậm có thể lây tay chân miệng. Hoặc trẻ có thể chỉ bị nhiễm khuẩn đường hô hấp cấp nhưng khi vào viện có thể lây bệnh sởi do liên quan đến vấn đề cách ly người bệnh cũng như sự di chuyển của người bệnh trong bệnh viện. Ở các bệnh viện nhi, các bệnh lây nhiễm sẽ được cách ly theo vùng, tránh cho người bệnh di chuyển từ khu vực này sang khu vực khác. Ngoài ra, bệnh viện cũng xây dựng tiêu chuẩn nhập viện các bệnh truyền nhiễm chặt chẽ để tránh quá tải không cần thiết trong bệnh viện dẫn đến lây chéo và giảm chất lượng chăm sóc bệnh nhân.

Hoàng Hà

Hà Nội
Xin chào khách mời. Tôi thấy khuyến cáo sởi gia tăng vào mùa đông xuân, nhưng các tháng nóng bức mới đây vẫn ghi nhận bệnh nhi mắc sởi. Xin giải thích vì sao? Có gì bất thường cần khuyến cáo đến người dân không?

TS.BS. Nguyễn Đức Khoa

Phó Trưởng phòng Kiểm soát bệnh truyền nhiễm, Cục Y tế dự phòng, Bộ Y tế
Cảm ơn câu hỏi của bạn! Bệnh sởi thường gia tăng mạnh vào mùa đông - xuân, là mùa thích hợp cho các bệnh truyền nhiễm phát triển. Tuy nhiên, bệnh có thể mắc quanh năm, nếu chưa có miễn dịch.
Năm nay, bệnh dịch xảy ra ở nhiều tỉnh thành phố. Để phòng bệnh, cần đưa trẻ đi tiêm vắc xin đầy đủ. Vắc xin phòng bệnh sởi được tiêm miễn phí trong Chương trình Tiêm chủng mở rộng quốc gia. Trẻ cần tiêm mũi một lúc được 9 tháng tuổi, mũi thứ hai lúc trẻ 18 tháng tuổi. 
Trước tình hình dịch bệnh có thể gia tăng, Bộ Y tế đang triển khai chiến dịch tiêm vắc xin sởi-rubella cho trẻ từ 5-14 tuổi ở những tỉnh, thành phố trọng điểm có nguy cơ bùng phát dịch cao. Nếu con của bạn trong lứa tuổi này, cần đưa trẻ đến cơ sở y tế để được tiêm vắc xin phòng bệnh. 

Bạn đọc báo Thanh Niên

Chào bác sĩ. Tôi nghe nói về giảm tiểu cầu ở bệnh nhân mắc SXH rất nguy hiểm. Bác sĩ giải thích tiểu cầu là gì? Chúng tôi sống xa bệnh viện, khi mắc SXH làm sao có thể được điều trị đầy đủ khi không may mắc bệnh nặng?

TS. BS. Nguyễn Văn Dũng

Phó giám đốc Trung tâm Bệnh Nhiệt đới, Bệnh viện Bạch Mai

Giảm tiểu cầu trong bệnh nhân mắc sốt xuất huyết (SXH) dengue là một triệu chứng của bệnh. Tiểu cầu là một thành phần của tế bào máu ngoại vi của cơ thể người. Tiểu cầu có chức năng trong quá trình đông máu. Khi số lượng và chức năng tiểu cầu giảm sẽ dẫn đến máu không đông, và gây xuất huyết, chảy máu.

Các khách mời tham gia Chương trình giao lưu trực tuyến với bạn đọc báo Thanh Niên

Ảnh Ngọc Thắng

Khi bạn sống xa bệnh viện và mắc bệnh SXH dengue nặng, bạn cần đến ngay cơ sở y tế để được các thầy thuốc thăm khám và chăm sóc đầy đủ, tránh xảy ra các biến chứng.

Minh Hải

Hà Nội
Xin bác sĩ cho biết vì sao người lớn mắc sởi và biến chứng nặng, trong khi trước đây sởi chỉ mắc ở trẻ nhỏ? Có phải vi rút sởi đã biến đổi không? Hoặc do nguyên nhân nào? Xin bác sĩ cho biết và hướng dẫn cách phòng lây bệnh?

TS. BS. Nguyễn Văn Dũng

Phó giám đốc Trung tâm Bệnh Nhiệt đới, Bệnh viện Bạch Mai

Hiện nay chưa có công bố về vi rút sởi bị biến đổi. Trước đây bệnh sởi thường chỉ gặp ở trẻ em, lứa tuổi dễ mắc bệnh nhất từ 2 - 6 tuổi. Khoảng 90% trẻ lớn hơn 10 tuổi đã có miễn dịch đặc hiệu với bệnh sởi, do đó người lớn rất ít khi mắc bệnh do đã có miễn dịch.

Nhờ chương trình tiêm chủng mở rộng, cho nên những năm đầu của thế kỷ 21, đa số trẻ em được tiêm phòng sởi nên bệnh sởi không xuất hiện. Nhưng trong nhiều năm gần đây, do tâm lý của nhiều bà mẹ lo sợ rủi ro khi tiêm phòng, nên rất nhiều trẻ em trong độ tuổi tiêm phòng sởi đã không được tiêm phòng vắc xin phòng bệnh sởi, dẫn tới tỷ lệ trẻ và những người lớn không có miễn dịch với bệnh sởi tăng lên.

Biến chứng bệnh sởi có thể gặp ở cả trẻ em và người lớn. Biến chứng của bệnh sởi nặng ở những người có suy giảm miễn dịch.

Bệnh sởi là bệnh lây theo đường hô hấp và có vắc xin phòng bệnh đặc hiệu. Hiện nay, biện pháp phòng bệnh có hiệu quả là tiêm phòng vắc xin phòng bệnh sởi. Bên cạnh đó, các biện pháp phòng bệnh thông qua đường hô hấp như cách ly người bệnh và vệ sinh cá nhân. Cách ly người bệnh bao gồm: tại nhà hoặc cơ sở y tế, người bệnh mang khẩu trang và hạn chế tiếp xúc gần không cần thiết đối với người bệnh.

Bình luận

Gửi bình luận
Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu
  • Tối thiểu 10 chữ
  • Tiếng Việt có dấu
  • Không chứa liên kết

VIDEO ĐANG XEM NHIỀU

Đọc thêm