Giao lưu trực tuyến

Phòng bệnh truyền nhiễm cho trẻ bằng tiêm vắc xin đầy đủ và đúng lịch

0
Bộ Y tế cho biết trong các tháng cuối năm 2014 đầu năm 2015 đã ghi nhận các bệnh nhi mắc sởi, ho gà, trong đó phần lớn là các trẻ chưa được tiêm vắc xin hoặc chưa tiêm vắc xin đầy đủ, không tiêm đúng lịch.
Mùa đông xuân là thời điểm nguy cơ bùng phát các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm ở trẻ, gây tai biến nặng, thậm chí tử vong.
Để các bậc cha mẹ và cộng đồng hiểu được rõ hơn về vai trò của tiêm chủng đầy đủ trong phòng chống dịch bệnh nguy hiểm, Thanh Niên và Cục Y tế dự phòng tổ chức giao lưu trực tuyến với chủ đề Phòng bệnh truyền nhiễm cho trẻ bằng tiêm vắc xin đầy đủ và đúng lịch.
Buổi giao lưu trực tuyến được tổ chức vào lúc 9 giờ ngày 30.12. Các chuyên gia của Cục Y tế dự phòng, Viện Vệ sinh dịch tễ T.Ư; Trung tâm y tế dự phòng Hà Nội, Chương trình Tiêm chủng mở rộng quốc gia sẽ cung cấp thông tin toàn diện cũng như giải đáp các thắc mắc về các vấn đề liên quan đến tiêm chủng. Tại buổi giao lưu, các thắc mắc về an toàn tiêm chủng, kiểm soát chất lượng vắc xin cũng sẽ được các chuyên gia giải đáp.
Tiem-chung1Đại diện Báo Thanh Niên tặng hoa khách mời giao lưu
Tiem-chungTiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Văn Cường - Chuyên gia Viện vệ sinh dịch tễ T.Ư giao lưu cùng độc giả

giao lưu trực tuyến

Phú Hưng

Tại sao phải sử dụng vắc xin phối hợp phòng bạch hầu, ho gà, uốn ván, viêm gan B, viêm phổi/viêm màng não do vi khuẩn Hib cho trẻ em dưới một tuổi?

TS. Dương Thị Hồng

Phó Viện trưởng Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương
Tiem-chung4Tiến sĩ Dương Thị Hồng - Phó viện trưởng Viện vệ sinh dịch tễ T.Ư giao lưu với bạn đọc
Trẻ nhỏ dễ mắc các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm là: bạch hầu, ho gà, uốn ván, viêm phổi, viêm màng não do vi khuẩn Hib. Đây là những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong ở trẻ dưới 1 tuổi. Trẻ cần sớm được phòng các bệnh này từ những tháng đầu đời. Vắc xin viêm gan B cần được tiêm sau 24 giờ đầu sau sinh và tiêm đủ 3 mũi vắc xin phối hợp bạch hầu - ho gà - uốn ván - viêm gan B -  viêm phổi - viêm màng não do Hib để sớm phòng bệnh viêm gan B và đặc biệt lây truyền vi rút viêm gan B...
Các bệnh bạch hầu, ho gà, uốn ván, viêm phổi, viêm màng não do Hib cần được tiêm cho trẻ khi được 2, 3, 4 tháng tuổi. Các kết quả nghiên cứu cho thấy, hơn 97% trẻ em được bảo vệ phòng chống khỏi bạch hầu - ho gà - uốn ván - bệnh do vi khuẩn Hib gây ra, sau tiêm chủng 3 liều cơ bản vắc xin Quinvaxem. 
Vắc xin phòng các bệnh này là các vắc xin cơ bản được triển khai trong chương trình mở rộng cho trẻ dưới 1 tuổi ở hầu hết các nước trên thế giới. Hàng năm, ở Việt Nam có khoảng 1,5 triệu trẻ em  đã sử dụng vắc xin phòng 5 bệnh bạch hầu - ho gà - uốn ván - viêm gan B - viêm phổi - viêm màng não do Hib trong chương trình tiêm chủng mở rộng.
Nếu tiêm chủng muộn không đúng lịch khi trẻ 2, 3, 4 tháng tuổi sẽ có nguy cơ mắc bệnh trước khi được tiêm chủng. Thực tiễn trong năm 2014 - 2015, do tâm lý lo ngại, các bà mẹ đã trì hoãn lịch tiêm chủng của con mình và kết quả là các trẻ đã mắc bệnh ho gà do không được tiêm vắc xin phòng bệnh.
Các bà mẹ cần đưa trẻ đi tiêm chủng đầy đủ và đúng lịch để bảo vệ sức khỏe của con mình. Các vắc xin này hoàn toàn miễn phí.

Thanh Trúc

Theo tâm lý của người dân, vắc xin dịch vụ “tốt” hơn vắc xin tiêm chủng mở rộng. Thực hư điều này ra sao? Hiệu quả phòng bệnh của vắc xin ho gà vô bào và vắc xin ho gà toàn tế bào có khác nhau không?

TS. Nguyễn Văn Cường

chuyên gia Viện vệ sinh dịch tễ Trung ương
Hiện nay, một số bậc phụ huynh tại một số thành phố lớn muốn sử dụng vắc xin trong tiêm chủng dịch vụ, vì cho rằng vắc xin đắt tiền sẽ tốt hơn vắc xin miễn phí trong TCMR. Thực tế, vắc xin trong tiêm chủng mở rộng là do Nhà nước phải trả tiền để mua và một phần được quốc tế hỗ trợ. 
Vắc xin trong chương trình TCMR hay vắc xin dịch vụ trước khi sử dụng cho trẻ em đều phải được Bộ Y tế cấp phép lưu hành; được kiểm định an toàn và chất lượng chặt chẽ. Tất cả các vắc xin trong TCMR được vận chuyển và bảo quản trong hệ thống dây chuyền lạnh tốt nhất. Vì vậy không thể nói là vắc xin dịch vụ khi sử dụng phải trả tiền tốt hơn vắc xin miễn phí trong TCMR.
Khác nhau cơ bản giữa vắc xin có thành phần ho gà vô bào và vắc xin ho gà có thành phần toàn tế bào là vắc xin ho gà vô bào có tỷ lệ phản ứng sau tiêm chủng nhẹ (sốt dưới 38 độ 5, xưng, đau tại chỗ tiêm) thấp hơn. Tuy nhiên, theo WHO, vắc xin ho gà có thành phần toàn tế bào lại có đáp ứng miễn dịch phòng bệnh bền vững hơn so với vắc xin ho gà vô bào.

T.Nga

TP Hồ Chí Minh
Bé vừa tròn 1 tuổi nhưng chưa tiêm sởi lúc 9 tháng. Vậy cho tôi hỏi bây giờ sẽ tiêm cho bé những vắc xin nào?

TS. Dương Thị Hồng

Phó Viện trưởng Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương
Bệnh sởi là bệnh truyền nhiễm rất dễ lây qua đường hô hấp. Trẻ nhỏ bị mắc sởi dễ gặp phải các biến chứng nguy hiểm như viêm phổi, viêm tai giữa, viêm màng não. Các anh chị còn nhớ vụ dịch sởi đầu năm 2014 ở trẻ nhỏ, các cháu chưa được tiêm vắc xin sởi đã trực tiếp ảnh hưởng trầm trọng đến sức khỏe của trẻ, thậm chí tử vong. 
Trẻ cần được tiêm vắc xin sởi đúng lịch như sau: mũi 1 tiêm vào lúc 9 tháng, mũi 2 tiêm vắc xin sởi - rubella khi trẻ 18 tháng tuổi. 
Con anh chị đã 1 tuổi, lại đang sắp vào mùa đông xuân dễ mắc sởi, anh chị cần cho cháu đi tiêm vắc xin phòng bệnh sởi sớm và lưu ý tiêm nhắc vắc xin sởi - rubella khi cháu 18 tháng. Các mũi tiêm này được miễn phí và luôn sẵn có tại các điểm tiêm chủng xã phường.
Ngoài ra, cháu có thể tiêm vắc xin phòng sởi bằng sử dụng các vắc xin phối hợp phòng bệnh sởi như sởi - rubella, sởi - quai bị - rubella.

Hoàng Trân

Xin cho hỏi, phụ nữ tuổi sinh đẻ có cần tiêm vắc xin Rubella hay không? Nếu không tiêm có ảnh hưởng gì?

TS.Ngô Khánh Hoàng

Thư ký chương trình tiêm chủng Hà Nội

Phụ nữ đến tuổi sinh đẻ cần tiêm nhiều loại vắc xin, không riêng gì vắc xin phòng bệnh Rubella. Tuy nhiên, nếu chị không tiêm vắc xin Rubella trong quá trình mang thai mà bị mắc bệnh là rất nguy hiểm, đặc biệt là trong 3 tháng đầu mang thai có thể dẫn tới thai chết lưu hoặc di tật cho thai nhi (hội chứng rubella bẩm sinh: dị tật về thính giác, não, xương thủy tinh…)

Anh Tiến

Vắc xin cần phải bảo quản như thế nào?

TS.Ngô Khánh Hoàng

Thư ký chương trình tiêm chủng Hà Nội

Hiện nay theo quy định của Bộ Y tế, tại tất cả các cơ sở y tế tiêm chủng phải đảm nhiệt độ bảo quản vắc xin từ 2 - 8 độ C.

Thu Nga

Hiện nay có nhiều phụ huynh e ngại tiêm vắc xin Quinvaxem sau khi xảy ra các ca tai biến sau tiêm chủng. Việc chờ đợi vắc xin dịch vụ để lại những hậu quả gì?

TS. Nguyễn Văn Cường

chuyên gia Viện vệ sinh dịch tễ Trung ương
Việt Nam cũng như nhiều nước khác trên thế giới đã có nhiều bài học về việc dịch bệnh bùng phát tại những nơi có tỷ lệ tiêm chủng thấp. Việc tiêm chủng vắc xin phòng bệnh cho trẻ đúng lịch và tiêm chủng đầy đủ sẽ giúp bảo vệ trẻ phòng các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, hiệu quả tốt nhất là tiêm chủng cho trẻ lúc trẻ chưa bị bệnh. Do vậy, tiêm chủng đúng lịch là rất cần thiết nếu trẻ không được tiêm chủng hoặc chờ đợi vắc xin dịch vụ để được tiêm chủng thì dễ bị mắc bệnh trước khi trẻ được tiêm chủng. 
Các bậc phụ huynh hãy đưa con em mình đi tiêm chủng đúng lịch và đầy đủ để có hiệu quả phòng bệnh tốt nhất cho bản thân trẻ và cộng đồng. 

Ngọc Trung

Tôi được biết, Trung tâm y tế dự phòng Hà Nội đăng ký tiêm vắc xin Pentaxim qua mạng. Xin cho hỏi, có hay không việc thông đồng giữa các cán bộ y tế và các nhà mạng?

TS.Ngô Khánh Hoàng

Thư ký chương trình tiêm chủng Hà Nội

Đây là lần đầu tiên, Trung tâm y tế dự phòng Hà Nội thực hiện việc đăng ký tiêm vắc xin Pentaxim qua mạng. Trung tâm phối hợp với VNPT Hà Nội thực hiện, do vậy việc thông đồng chắc chắn không thể xảy ra. 

Gia Bảo

Phòng tiêm chủng 23 Nguyễn Viết Xuân (Q.Hà Đông) hiện nay không hoạt động. Cho tôi hỏi, còn địa chỉ nào tiêm chủng của trung tâm hay không? Thời gian làm việc như thế nào?

TS.Ngô Khánh Hoàng

Thư ký chương trình tiêm chủng Hà Nội
Hiện nay, Trung tâm Y tế dự phòng Hà Nội có một điểm tiêm chủng vắc xin duy nhất tại địa chỉ 70 Nguyễn Chí Thanh (P.Láng Thượng, Q.Đống Đa). 
Thời gian làm việc từ 7 giờ 30 - 16 giờ 30 (trừ ngày lễ, Tết chỉ làm việc buổi sáng). Bắt đầu từ 1.12.2015, trung tâm làm việc cả buổi trưa. 

Nguyễn Luân

Vắc xin phòng bệnh bạch hầu, ho gà, uốn ván, viêm gan B, viêm phổi/viêm màng não do vi khuẩn Hib sử dụng trong Tiêm chủng mở rộng là vắc xin gì?

TS. Nguyễn Xuân Tùng

Trưởng phòng Quản lý Vắc xin và xét nghiệm, Cục Y tế dự phòng
Vắc xin phòng bệnh bạch hầu, ho gà, uốn ván, viêm gan B, viêm phổi, viêm màng não do vi khuẩn Hib là vắc xin phối hợp 5 kháng nguyên, bao gồm: giải độc tố bạch hầu, giải độc tố uốn ván, vi khuẩn ho gà, kháng nguyên bề mặt vi rút viêm gan B và kháng nguyên Hib trong một mũi tiêm là vắc xin Quinvaxem dạng dung dịch. 
Thành phần ho gà trong vắc xin Quinvaxem là toàn tế bào, vắc xin được đóng lọ 1 liều 0,5 ml và có gắn chỉ thị nhiệt độ VVM ở nhãn lọ vắc xin giúp cho việc quản lý nhiệt độ vắc xin trong quá trình sản xuất, vận chuyển và bảo quản tại các cơ sở tiêm chủng. 
Vắc xin được WHO tiền thẩm định về chất lượng vào năm 2016.

Loan

Hà Nội
Là một người mẹ, tôi băn khoăn khi phải quyết định có nên cho con mình đi tiêm vắc xin Quinvaxem. Tôi mong muốn được giải đáp đầy đủ hơn về những lợi ích và nguy cơ có thể có khi cho con đi tiêm phòng loại vắc xin này? Tiêm vắc xin Quinvaxem có thể xảy ra những phản ứng gì?

TS. Dương Thị Hồng

Phó Viện trưởng Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương
Vắc xin Quinvaxem phòng 5 bệnh: bạch hầu, ho gà, uốn ván, viêm gan B, viêm phổi/viêm màng não do vi khuẩn Hib. Đây là những bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe và sự phát triển của trẻ. 
Trẻ nhỏ dễ mắc các căn bệnh này và có nhiều nguy cơ biến chứng, di chứng nếu không được điều trị kịp thời sử dụng vắc xin phòng 5 bệnh trong một mũi tiêm trong tiêm chủng mở rộng, sẽ giảm số mũi tiêm cho trẻ, tiết kiệm thời gian cho các bà mẹ.
Hiệu quả phòng bệnh của vắc xin cũng như tính an toàn của vắc xin đã được WHO công nhận. Tuy nhiên, cũng như thuốc hay các loại vắc xin khác, không có vắc xin nào an toàn tuyệt đối. Sau khi tiêm, trẻ có thể có một số phản ứng thông thường như sốt nhẹ, đau hoặc sưng tấy tại chỗ tiêm, quấy khóc, các phản ứng này sẽ tự khỏi trong vòng 1, 2 ngày. 
Một số phản ứng có thể gặp khi sử dụng vắc xin Quinvaxem cũng như vắc xin ho gà toàn tế bào là: khóc dai dẳng trên 3 giờ trong vòng 48 giờ sau tiêm, với tỷ lệ là dưới 1 trên 100 liều sử dụng, co giật có kèm theo sốt hoặc không sốt trong vòng 3 ngày sau tiêm, với tỷ lệ dưới 1 trên 100 liều sử dụng, sốc phản vệ có thể xảy ra với tỉ lệ 1 đến 20 trường hợp trên 1 triệu liều sử dụng.
Vắc xin có thành phần ho gà toàn tế bào nên chắc chắn miễn dịch của trẻ sau tiêm vắc xin này bền vững hơn nhiều so với vắc xin có thành phần ho gà vô bào. Ở Việt Nam, từ năm 2010 đến nay đã có khoảng 25 triệu liều vắc xin phối hợp 5 trong 1 phòng bệnh ho gà, bạch hầu, uốn ván, viêm gan B, viêm phổi, viêm màng não mủ do vi khuẩn Hib được sử dụng an toàn cho trẻ dưới 1 tuổi. Tỷ lệ phản ứng thông thường và phản ứng nặng sau tiêm đều thấp hơn so với thông báo của nhà sản xuất và WHO.
Tuy nhiên, cũng xin lưu ý với các bà mẹ, việc theo dõi sức khỏe của trẻ sau tiêm chủng rất quan trọng. Các phản ứng nặng sau tiêm chủng sẽ qua khỏi nếu được phát hiện sớm và xử trí kịp thời. 
Sau tiêm chủng, các bà mẹ cần cho trẻ ở lại điểm tiêm chủng trong vòng 30 phút và tiếp tục theo dõi thường xuyên trong 1 đến 2 ngày sau tiêm chủng. Nếu trẻ có các biểu hiện bất thường như sốt cao trên 39 độ, phát ban, khó thở, quấy khóc kéo dài, khóc thét, tím tái, bú kém... cần đưa ngay trẻ đến cơ sở y tế gần nhất. Các bà mẹ không nên ngần ngại liên hệ với các cán bộ y tế nếu có bất kỳ băn khoăn, lo lắng về tình trạng sức khỏe của con mình sau tiêm chủng.

Hùng Minh

Xin hỏi các trường hợp dị tật, suy dinh dưỡng, nhiễm HIV có thuộc diện chống chỉ định hoặc tạm hoãn tiêm vắc xin không?

TS. Nguyễn Văn Cường

chuyên gia Viện vệ sinh dịch tễ Trung ương
Theo hướng dẫn ban hành kèm theo quyết định 2301/QĐ-BYT của Bộ Y tế ngày 12.6.2015 về Hướng dẫn khám sàng lọc trước tiêm chủng với trẻ em. Trẻ sẽ được hoãn tiêm trong trường hợp:
- Trẻ mắc các bệnh cấp tính, đặc biệt là các bệnh nhiễm trùng.
- Trẻ sốt ≥ 37,5 độ C hoặc hạ thân nhiệt ≤ 35,5 độ C (độ nhiệt đo tại nách).
- Trẻ mới dùng các sản phẩm globulin miễn dịch trong vòng 3 tháng trừ trường hợp trẻ đang sử dụng globulin miễn dịch điều trị viêm gan B.
- Trẻ đang hoặc mới kết thúc đợt điều trị corticoid (uống, tiêm) trong vòng 14 ngày.
- Trẻ có cân nặng dưới 2000 g.
Trẻ sẽ có chống chỉ định tiêm chủng trong trường hợp:
- Trẻ có tiền sử sốc hoặc phản ứng nặng sau tiêm chủng vắc xin lần trước (có cùng thành phần): sốt cao trên 39 độ C kèm co giật hoặc dấu hiệu não/màng não, tím tái, khó thở.
- Trẻ có tình trạng suy chức năng các cơ quan (như suy hô hấp, suy tuần hoàn, suy tim, suy thận, suy gan…)
- Trẻ suy giảm miễn dịch (bệnh suy giảm miễn dịch bẩm sinh, trẻ nhiễm HIV giai đoạn lâm sàng 4 hoặc có biểu hiện suy giảm miễn dịch nặng) chống chỉ định tiêm chủng các loại vắc xin sống.
- Không tiêm vắc xin BCG cho trẻ sinh ra từ mẹ nhiễm HIV mà không được điều trị dự phòng lây truyền từ mẹ sang con.

Văn Đông

Vắc xin cần bảo quản như thế nào? Cục Y tế dự phòng có chắc chắn được tất cả các cơ sở y tế đã đủ thiết bị y tế đáp ứng yêu cầu cho bảo quản vắc xin hay chưa? Nếu chưa thì cần có biện pháp gì không?

TS. Nguyễn Văn Cường

chuyên gia Viện vệ sinh dịch tễ Trung ương
Vắc xin là một loại sinh phẩm y tế đặc biệt, cần phải bảo quản và vận chuyển trong điều kiện nhiệt độ nhất định để luôn đảm bảo vắc xin an toàn và hiệu quả. 
Trong Chương trình Tiêm chủng mở rộng, hệ thống dây chuyền lạnh bảo quản vắc xin được trang bị đầy đủ các thiết bị lạnh (buồng lạnh, tủ lạnh, hòm lạnh, phích vắc xin) và các thiết bị theo dõi nhiệt độ tại tất cả các tuyến nhằm đảm bảo vắc xin luôn được bảo quản ở điều kiện nhiệt độ thích hợp nhất. 
Vắc xin từ nhà sản xuất sẽ được vận chuyển bằng xe tải lạnh chuyên dụng đến các kho quốc gia và khu vực, được bảo quản bởi hệ thống buồng lạnh hiện đại, từ đó vắc xin được lưu trữ và vận chuyển đến kho vắc xin tại các tỉnh, huyện, xã/phường, bệnh viện và được bảo quản trong tủ lạnh. Nhiệt độ bảo quản vắc xin được theo dõi thường xuyên 2 lần/ngày bởi các nhân viên quản lý kho và bằng các thiết bị theo dõi nhiệt độ tự động nhằm đảm bảo nhiệt độ bảo quản tốt nhất với từng vắc xin trước khi sử dụng.
Một số vắc xin trong TCMR có gắn chỉ thị nhiệt độ lọ vắc xin (chỉ có đối với vắc xin trong TCMR) để kiểm soát và phát hiện những lọ vắc xin bị tiếp xúc với nhiệt độ cao trong quá trình bảo quản, vận chuyển như Quinvaxem, sởi rubella…

Văn Hải

Trường hợp nào trẻ không tiêm được vắc xin Quinvaxem?

TS. Nguyễn Xuân Tùng

Trưởng phòng Quản lý Vắc xin và xét nghiệm, Cục Y tế dự phòng
Việc chống chỉ định đối với vắc xin Quinvaxem phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố. Tuy nhiên các cán bộ y tế, các phụ huynh nên tuân thủ một số điều quan trọng để đảm bảo an toàn cho trẻ như khám sàng lọc trước khi tiêm; hỏi rõ độ tuổi của trẻ; tiền sử sinh của trẻ, chú ý sinh non tháng, nhẹ cân, vàng da sơ sinh, bệnh nhiễm trùng cấp tính sau sinh; các trường hợp bất thường bẩm sinh, bệnh não, dị ứng với các thành phần của vắc xin.

Bình An

Hiện nay Việt Nam đã sản xuất được bao nhiêu loại vắc xin? Có sản phẩm nào được thẩm định hoặc công nhận chất lượng bởi cơ quan chuyên môn quốc tế hay WHO không?

TS. Nguyễn Văn Cường

chuyên gia Viện vệ sinh dịch tễ Trung ương
Hiện nay, Chương trình tiêm chủng mở rộng tại Việt Nam đã triển khai tiêm chủng miễn phí 12 loại vắc xin phòng bệnh truyền nhiễm nguy hiểm. Việt Nam tự hào là một trong số ít nước có thể sản xuất được vắc xin. Trong số 12 loại vắc xin đang sử dụng trong TCMR, có 10 loại vắc xin được sản xuất trong nước. Đó là vắc xin phòng bệnh lao, bạch hầu, ho gà, uốn ván, bại liệt, viêm gan B, sởi, viêm não Nhật bản B, tả, thương hàn. 
Tất cả các vắc xin dù là vắc xin sản xuất trong nước hay nhập khẩu, trước khi đưa vào sử dụng đều phải được Bộ Y tế cấp phép và được kiểm định nghiêm ngặt, đảm bảo an toàn và hiệu quả.
Việt Nam đã thanh toán bệnh bại liệt năm 2000, loại trừ bệnh uốn ván sơ sinh năm 2005 bằng sử dụng vắc xin bại liệt, uốn ván do Việt Nam sản xuất. Các bệnh truyền nhiễm khác trong chương trình TCMR như bạch hầu, ho gà, viêm não Nhật bản, sởi đã giảm từ hàng trăm đến hàng nghìn lần so với thời kỳ trước khi triển khai tiêm chủng.
Việt Nam được Tổ chức Y tế thế (WHO) giới trao Chứng nhận hệ thống quản lý quốc gia về vắc xin (NRA). Điều này có nghĩa là các vắc xin được sản xuất trong nước đã đạt các tiêu chuẩn chặt chẽ về chất lượng của WHO.
Các bà mẹ hãy tin tưởng vào chất lượng vắc xin trong Tiêm chủng mở rộng và hãy đưa trẻ đi tiêm chủng đầy đủ, đúng lịch để phòng bệnh cho con mình hiệu quả nhất.

Thanh Châu

Hiện nay, nhiều bậc cha mẹ lo ngại về việc vắc xin có thành phần ho gà toàn tế bào có tỷ lệ phản ứng cao, trong khi vắc xin 5 trong 1, 6 trong 1 dịch vụ lại chưa ghi nhận nhiều trường hợp tai biến sau tiêm tại Việt Nam? Vậy tính an toàn của vắc xin Quinvaxem là như thế nào so với các vắc xin dịch vụ?

TS. Nguyễn Xuân Tùng

Trưởng phòng Quản lý Vắc xin và xét nghiệm, Cục Y tế dự phòng
Theo thống kê của WHO, vắc xin ho gà toàn tế bào có tỷ lệ phản ứng nhẹ như sốt, sưng đau tại chỗ tiêm... cao hơn so với vắc xin chứa thành phần ho gà hoặc vô bào. Tuy nhiên, tỷ lệ phản ứng nặng của vắc xin ho gà toàn tế bào và vắc xin ho gà vô bào là tương đương nhau. 
Tại Việt Nam, mỗi năm có khoảng 6 - 8% vắc xin ho gà vô bào được sử dụng ở các cơ sở tiêm chủng dịch vụ, con số này thấp hơn nhiều so với vắc xin Quinvaxem (trên 90%) được sử dụng hàng năm trong chương trình tiêm chủng mở rộng. 
Từ đầu năm đến nay đã ghi nhận một số trường hợp phản ứng sau khi tiêm vắc xin Quinvaxem, tất cả các trường hợp này đều được điều tra, đánh giá kết luận nguyên nhân chủ yếu là do trùng hợp ngẫu nhiên với bệnh lý sẵn có của trẻ. 
Trên thế giới cũng có một số vắc xin có thành phần ho gà vô bào đã được sử dụng trong chương trình tiêm chủng mở rộng ở một số nước và đã ghi nhận những trường hợp tai biến nặng, thậm chí tử vong sau tiêm vắc xin có chứa thành phần ho gà, vô bào.

Châu Thuận

Bộ Y tế cho biết Việt Nam đã thanh toán bệnh bại liệt từ năm 2000, xin cho biết có cần duy trì sử dụng vắc xin bại liệt nữa không? Vì sao?

TS. Dương Thị Hồng

Phó Viện trưởng Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương
Tại Việt Nam, sau hơn 30 năm triển khai, thành công của tiêm chủng mở rộng đã đem lại hiệu quả rõ rệt, làm thay đổi cơ bản cơ cấu bệnh tật trẻ em. Chúng ta đã thanh toán bệnh bại liệt từ năm 2000, trong khi đến nay vẫn còn một số quốc gia chưa thanh toán được căn bệnh nguy hiểm này. Tổ chức Y tế thế giới đã yêu cầu thực hiện mục tiêu thanh toán bệnh bại liệt toàn cầu. Theo đó, tất cả các quốc gia tiếp tục sử dụng vắc xin phòng chống bệnh bại liệt cho đến khi toàn thế giới thanh toán được căn bệnh này.
Từ năm 2000 đến nay, Việt Nam vẫn tiếp tục thực hiện việc uống đủ 3 liều vắc xin bại liệt cho trẻ dưới 1 tuổi đạt trên 95%, cùng với việc tổ chức một số chiến dịch uống 2 liều vắc xin bại liệt cho trẻ dưới 5 tuổi tại một số vùng nguy cơ, vùng biên giới đạt trên 90% đã giúp cho Việt Nam duy trì được thành quả thanh toán bệnh bại liệt trong bối cảnh nhiều nguy cơ xâm nhập vi rút bại liệt hoang dại từ các quốc gia còn lưu hành sang Việt Nam.
Trong thời gian tới, các bà mẹ cần tiếp tục cho trẻ uống đủ 3 liều vắc xin bại liệt để bảo vệ sức khỏe của con mình, chống lại căn bệnh nguy hiểm (nếu mắc bệnh sẽ để lại di chứng bị liệt suốt đời và ảnh hưởng tới sức khỏe của trẻ).

Giao Linh

Xin chương trình cho hỏi, con gái tôi hồi 1 tháng tuổi có đi tiêm ngừa lao, nhưng đến nay đã gần 1 tháng rồi mà con tôi không có dấu hiệu lên thẹo theo như nhân viên trạm y tế nói. Vậy con tôi có bị nhiễm lao hay không, mong chương trình trả lời giúp.

TS. Nguyễn Văn Cường

chuyên gia Viện vệ sinh dịch tễ Trung ương

Thông thường, khoảng 2 tuần sau khi tiêm vắc xin BCG phòng bệnh lao thì tại chỗ tiêm có thể sưng, sau đó tạo mủ và thành sẹo. Tuy nhiên, không phải tất cả các trẻ sau khi tiêm vắc xin này đều có biểu hiện như trên. Nếu con bạn sau tiêm vắc xin phòng lao mà không có sẹo tại vị trí tiêm thì không cần phải tiêm lại, vì cháu đã được tiêm rồi.

Vũ Minh Đức

Một số vắc xin cần tiêm 2 - 3 mũi, trong đó, có vắc xin được yêu cầu mũi 2 cách mũi 1 một tháng, nhưng trong trường hợp bị tiêm gián đoạn 3 - 4 tháng cho trẻ bị ốm, do không có vắc xin thì có phải tiêm lại từ đầu không?

TS.Ngô Khánh Hoàng

Thư ký chương trình tiêm chủng Hà Nội
Tiem-chung2Thạc sĩ Ngô Khánh Hoàng - Thư ký Chương trình tiêm chủng Hà Nội
Theo quy định của Bộ Y tế, tiêm vắc xin để phòng bệnh chỉ khống chế khoảng cách tối thiểu giữa các mũi tiêm. Có những loại vắc xin, khoảng cách tối thiểu giữa mũi thứ nhất và mũi thứ 2 phải cách nhau tối thiểu 1 tuần (vắc xin viêm não Nhật bản). 
Có những loại vắc xin, mũi 1 và mũi thứ 2 cách nhau 1 tháng (Quinvaxem). Nếu con anh, chị bị tiêm muộn giữa các mũi tiêm theo lịch hẹn, chỉ phải tiêm mũi tiếp theo chứ không phải tiêm lại từ đầu. Tuy nhiên, nếu trẻ đủ điều kiện về sức khỏe về tiêm chủng nên đi tiêm đúng lịch. 

Trung Văn

Xin cho biết kinh phí triển khai tiêm vắc xin miễn phí trong "Chương trình tiêm chủng mở rộng" được cung cấp từ nguồn nào?

TS. Dương Thị Hồng

Phó Viện trưởng Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương
Chương trình tiêm chủng mở rộng là một dự án thuộc chương trình mục tiêu quốc gia về y tế, luôn được Chính phủ ưu tiên, đầu tư về kinh phí từ 1985 đến nay. Với sự đầu tư của Nhà nước và ngành y tế, các vắc xin và vật tư tiêm chủng luôn được cung cấp đầy đủ cho tất cả đối tượng trẻ em và phụ nữ thuộc diện tiêm chủng miễn phí trong tiêm chủng mở rộng. 
Hàng năm, trên 1,5 triệu trẻ dưới 1 tuổi được tiêm chủng đầy đủ tránh 8 loại bệnh truyền nhiễm nguy hiểm: lao, bạch hầu, ho gà, uốn ván, viêm gan B, viêm phổi, viêm màng não do vi khuẩn Hib, bại liệt, sởi. Khoảng 1,5 triệu trẻ 18 - 24 tháng được tiêm nhắc phòng bệnh bạch hầu, ho gà, uốn ván, bệnh sởi/rubela. Khoảng 1,5 triệu phụ nữ có thai và 1,2 triệu nữ tuổi sinh đẻ được tiêm vắc xin phòng uốn ván. 
Từ năm 2014 đến nay, vắc xin phòng bệnh viêm não Nhật Bản B được tiêm chủng cho tất cả đối tượng trẻ em từ 1 đến 5 tuổi trong toàn quốc. Tại một số vùng nguy cơ cao, có gánh nặng bệnh tật, trẻ em từ 2 - 10 tuổi được tiêm phòng bệnh thương hàn, uống vắc xin phòng bệnh tả.

Đào

Tôi thấy nhiều trường hợp trẻ em có phản ứng sau khi được tiêm vắc xin, khi được hỏi, bác sĩ trả lời do cơ địa. Vậy có cách nào biết trẻ dị ứng với vắc xin sắp được tiêm không?

TS. Nguyễn Xuân Tùng

Trưởng phòng Quản lý Vắc xin và xét nghiệm, Cục Y tế dự phòng
Theo thống kê của Tổ chức Y tế thế giới (WHO), vắc xin được sử dụng cho người khỏe nếu bị rủi ro luôn khiến cộng đồng quan tâm. Khác với thuốc chữa bệnh dùng đơn lẻ cho từng bệnh nhân, vắc xin được sử dụng cho số đông đối tượng, trong đó chủ yếu là trẻ nhỏ. Giai đoạn này, trẻ dễ bị nhiễm trùng hay các bệnh bẩm sinh là nguyên nhân chính gây ra tử vong. 
Tuy nhiên, cũng giống thuốc, khi tiêm chủng, mỗi cơ thể có phản ứng với vắc xin khác nhau. Nên có người sau tiêm chủng bị đau tại chỗ tiêm, sốt nhẹ. Một số rất ít có thể có phản ứng nặng hơn như sốc, thực tế có trường hợp cùng lô vắc xin, thậm chí tiêm cùng một lọ vắc xin nhưng trẻ có phản ứng nặng. Trong khi trẻ khác cùng tiêm vắc xin này thì bình thường, do là cơ địa mỗi trẻ khác nhau. 
Do vậy, trước khi tiêm chủng, tất cả các trẻ đều được khám sàng lọc để loại trừ các trường hợp chống chỉ định hoặc trì hoãn tiêm, theo dõi phản ứng sau tiêm tại cơ sở y tế. Sau khi về nhà, các bậc phụ huynh phải theo dõi sức khỏe của trẻ để sớm phát hiện một số dấu hiệu bất thường như khóc dai dẳng, tím tái, khó thở, bú ít, li bì... và đưa ngay đến cơ sở y tế để được điều trị kịp thời, tránh xảy một số rủi ro đáng tiếc.

Nguyễn Văn Hải

Nếu tiêm chủng không đúng lịch thì có ảnh hưởng gì đối với trẻ không?

TS.Ngô Khánh Hoàng

Thư ký chương trình tiêm chủng Hà Nội

Mỗi một loại vắc xin đều có lịch tiêm chủng khác nhau. Nếu mũi tiêm bị chậm so với lịch hẹn, cần phải đi tiêm sớm để phòng bệnh ngay. Các bậc cha mẹ cũng không nên để muộn quá, ảnh hưởng đến đáp ứng miễn dịch của trẻ. 

Huỳnh Quang

Sử dụng vắc xin dịch vụ có xảy ra phản ứng sau tiêm không?

TS.Ngô Khánh Hoàng

Thư ký chương trình tiêm chủng Hà Nội
Vắc xin để tiêm phòng bệnh rất an toàn. Tuy nhiên, tất cả các loại vắc xin (miễn phí hay dịch vụ) đều có tỷ lệ gây ra phản ứng nhất định. 
Theo quy định của Bộ Y tế, các đối tượng sau khi tiêm vắc xin bắt buộc phải ở lại 30 phút tại các cơ sở y tế để theo dõi và tiếp tục theo dõi tại nhà tối thiểu 24 giờ. Nếu có các biểu hiện bất thường như sốt cao trên 39,5 độ C, co giật, tím tái... cần đưa đến các cơ sở y tế gần nhất để được xử trí kịp thời. 

Hùng

Tôi nghe thấy nhiều người đưa con sang Singapore để tiêm vắc xin dịch vụ cho con. Vậy tại sao Việt Nam mình lúc nào cũng kêu thiếu?

TS. Dương Thị Hồng

Phó Viện trưởng Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương
Vắc xin phòng 5 bệnh bạch hầu, ho gà, uốn ván, viêm gan B, viêm phổi, viêm màng não do vi khuẩn Hib trong chương trình tiêm chủng mở rộng luôn được cung cấp đầy đủ và sẵn có tại tất cả các điểm tiêm chủng xã, phường trên toàn quốc. 
Tuy nhiên, anh chị hỏi đến vắc xin phối hợp 5 trong 1, hoặc 6 trong 1 trong tiêm chủng dịch vụ, do việc cung ứng không đầy đủ từ nhà sản xuất nên trong thời gian gần đây, ở nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam, bị thiếu, dẫn đến tình trạng một số trường hợp không tiêm chủng được loại vắc xin này cho con mình tại các cơ sở tiêm chủng dịch vụ. 
Cũng xin chia sẻ với anh chị, vắc xin phối hợp phòng 5 bệnh trong tiêm chủng mở rộng đã được sử dụng khoảng 25 triệu liều cho trẻ em Việt Nam từ tháng 6.2010 đến nay. Hàng năm, hơn 1,5 triệu trẻ em đã sử dụng loại vắc xin này an toàn. Độ bao phủ vắc xin trong tiêm chủng mở rộng đạt trên 90% cho thấy đa số các bà mẹ đã tin tưởng và đưa con em mình đi tiêm chủng các vắc xin trong chương trình tiêm chủng mở rộng. 
Các bà mẹ cần lưu ý tiêm chủng cho con mình đúng lịch, tránh bỏ lỡ cơ hội được tiêm chủng cho con mình. Trẻ có rất nhiều nguy cơ mắc các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, như bạch hầu, ho gà, uốn ván, viêm phổi, viêm màng não do vi khuẩn Hib... nếu tiêm chủng muộn, tiềm ẩn nhiều nguy cơ mắc các bệnh này, có thể để lại di chứng lâu dài, thậm chí tử vong.

Thái Hà

20 tuổi
Trong chương trình tiêm chủng mở rộng cho trẻ có những vắc xin phòng bệnh gì? Nếu cháu nhà tôi, đến lịch tiêm bị sốt, bác sĩ nói phải hoãn tiêm, vậy sau khi cháu hết sốt thì đến thời điểm nào có thể đưa cháu đi tiêm lại được?

TS.Ngô Khánh Hoàng

Thư ký chương trình tiêm chủng Hà Nội
Hiện nay, theo lịch tiêm chủng của Bộ Y tế, đối với trẻ dưới 1 tuổi phải tiêm các loại vắc xin như sau: viêm gan B, lao, bạch hầu, ho gà, uốn ván, bại liệt, HIb và sởi. 
Trẻ đủ 12 tháng tuổi phải tiêm vắc xin phòng bệnh viêm não Nhật bản. 
Trẻ đủ 18 tháng tuổi cần phải tiêm vắc xin sởi - rubella.
Do thời gian tiêm và khoảng cách giữa các mũi tiêm vắc xin khác nhau nên anh, chị cần đến các cơ sở y tế để được tư vấn trực tiếp. 
Nếu không may, trong ngày tiêm chủng bé bị sốt, các anh, chị có thể hoãn tiêm. Khi nào bé khỏe mạnh bình thường, anh chị có thể đưa bé đến tiêm. Tuy nhiên, trước khi đi tiêm lại, cần phải đến các cơ sở y tế hỏi lịch tiêm cụ thể, 

Bùi Dũng

Tôi cho con tiêm đúng lịch theo hướng dẫn của bệnh viện, cụ thể mũi 1 con tôi tiêm dịch vụ thuốc Pentaxim, còn mũi 2 và 3 do hết thuốc con tôi được tiêm loại thuốc Quinvaxem, như vậy có sao không?

TS. Nguyễn Xuân Tùng

Trưởng phòng Quản lý Vắc xin và xét nghiệm, Cục Y tế dự phòng
Tiem-chung-3Tiến sĩ Nguyễn Xuân Tùng - Trưởng phòng Quản lý Vắc xin và Xét nghiệm, Cục Y tế dự phòng
Câu hỏi của bạn cũng là thắc mắc chung của rất nhiều phụ huynh. Tốt nhất thì tiêm cùng một loại vắc xin. Nếu con bạn đã tiêm mũi thứ nhất bằng vắc xin Pentaxim, nếu chuyển đổi sang vắc xin Quinvaxem là hoàn toàn có thể thực hiện được. Các trẻ đã tiêm dịch vụ nhưng chưa đủ mũi cần quay lại cơ sở y tế càng sớm càng tốt để được tư vấn cụ thể. 
Vắc xin Quinvaxem được chỉ định cho trẻ dưới 2 tuổi. 
Theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế thế giới là phải tiêm 3 mũi vắc xin này trong vòng 6 tháng đầu đời, nếu tiêm chậm thì phải tiêm đủ 3 mũi nhưng khoảng cách giữa các liều cách xa hơn. Vấn đề quan trọng là cần tiêm phòng bệnh gì cho trẻ, còn vắc xin dịch vụ hay tiêm chủng mở rộng là phụ thuộc vào sự lựa chọn của các bậc phụ huynh trên cơ sở khuyến cáo của các cơ quan chuyên môn.

Mai

Hà Nội
Tôi rất lo lắng vì Quinvaxem đã gây tai biến cho nhiều cháu sau tiêm. Vì thế tôi không tin tưởng về chất lượng loại vắc xin này mà buộc phải trả tiền cao cho vắc xin dịch vụ để tiêm cho con. Phải chăng là chất lượng của Quinvaxem có vấn đề?

TS. Dương Thị Hồng

Phó Viện trưởng Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương
Quinvaxem là vắc xin phòng 5 bệnh: bạch hầu, ho gà, uốn ván, viêm gan B, viêm màng não do vi khuẩn Hib. Vắc xin đã đạt tiêu chuẩn tiền thẩm định của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) từ năm 2006. Cho đến nay, vắc xin đã được sử dụng ở 94 quốc gia với hơn 450 triệu liều. 
Từ tháng 6.2010 đến nay, vắc xin đã được sử dụng ở Việt Nam với hơn 25 triệu liều. Các ghi nhận về phản ứng sau tiêm chủng hầu hết là các phản ứng thông thường như sốt, sưng đau tại chỗ tiêm. 
Một số phản ứng nặng như sốt cao kéo dài, co giật, quấy khóc, tím tái, sốc, là hiếm gặp. Tỷ lệ thấp hơn so với khuyến cáo của tổ chức y tế thế giới và của nhà sản xuất. Với việc sử dụng vắc xin này, tỷ lệ mắc 5 bệnh truyền nhiễm nêu trên ở trẻ em Việt Nam tiếp tục giảm trong 5 năm gần đây. Hàng năm, có khoảng hơn 1,5 triệu trẻ em Việt Nam sử dụng vắc xin này, trong khi vắc xin có thành phần ho gà vô bào trong tiêm chủng dịch vụ chỉ chiếm 3 - 5%. 
Tất cả các vắc xin sử dụng trong tiêm chủng mở rộng và các vắc xin dịch vụ đều phải tuân thủ các quy định của Việt Nam. Các vắc xin này phải thực hiện các thủ tục đăng ký lưu hành bao gồm các thử nghiệm cần thiết đảm bảo đạt được các tiêu chuẩn của Việt Nam và WHO. 
Từng lô vắc xin phải được kiểm định nghiêm ngặt, đạt tiêu chuẩn an toàn trước khi đưa vào sử dụng. Các bà mẹ cần tin tưởng và đưa con mình đi tiêm chủng đầy đủ 3 mũi vắc xin phối hợp phòng 5 bệnh trong tiêm chủng mở rộng.

Kim Ngọc

Hà Nội
Xin cho em hỏi những sai lầm khi xử trí vết tiêm vắc xin?

TS.Ngô Khánh Hoàng

Thư ký chương trình tiêm chủng Hà Nội

Sau khi tiêm chủng vắc xin, tuyệt đối không được bôi, đắp... bất cứ thứ gì vào vị trí vết tiêm. Nếu bôi đắp vào vết tiêm nguy cơ bị nhiễm trùng rất cao. Trong trường hợp vết tiêm bị chảy máu, có thể dùng bông khô vô trùng đắp vào vị trí tiêm một vài giây. 

Công Minh

Con trai tôi được 8 tháng tuổi. Hiện cháu vẫn chưa tiêm phòng vắc xin Quinvaxem. Vậy tôi phải cho cháu đi tiêm phòng bệnh như thế nào và có thể đến tiêm ở đâu?

TS.Ngô Khánh Hoàng

Thư ký chương trình tiêm chủng Hà Nội
Quinvaxem là vắc xin phối hợp phòng 5 bệnh: bạch hầu, ho gà, uốn ván, viêm gan B và viêm màng não (Hib). Trong chương trình tiêm chủng mở rộng, miễn dịch cơ bản của vắc xin này 3 liều. Mỗi liều cách nhau tối thiểu 30 ngày.
Mũi thứ nhất, tiêm khi trẻ tròn 2 tháng tuổi. Nếu con anh chị 8 tháng chưa được tiêm vắc xin Qinvaxem thì nguy cơ mắc các bệnh truyền nhiễm như trên là rất cao. 
Vậy các bậc cha mẹ nên đưa con đến các cơ sở y tế tư vấn đầy đủ và tiêm chủng đúng lịch.

Bình luận

User
Gửi bình luận
Hãy là người đầu tiên đưa ra ý kiến cho bài viết này!

VIDEO ĐANG XEM NHIỀU

Đọc thêm