Cây đũa thần của Lý Quang Diệu - Kỳ 2: Hy sinh chuyện lớn vì chuyện lớn hơn

3 Thanh Niên Online
(TNO) Trong những thập niên dùng cây đũa thần để biến đổi Singapore, nhiều "phép thuật" của  ông Lý Quang Diệu vấp phải sự chỉ trích. Nhưng khi nhìn vào kết quả, người ta biết ơn ông.

(TNO) Trong những thập niên dùng cây đũa thần để biến đổi Singapore, nhiều "phép thuật" của  ông Lý Quang Diệu vấp phải sự chỉ trích. Nhưng khi nhìn vào kết quả, người ta biết ơn ông.

Cây đũa thần của Lý Quang Diệu - Kỳ 2: Hy sinh chuyện lớn vì chuyện lớn hơn - ảnh 1Lãnh đạo với bàn tay thép, ông Lý Quang Diệu từng vấp phải nhiều sự chỉ trích từ trong nước - Ảnh: Reuters
Cú đấm thép
Lâm vào tình cảnh túng quẫn, đương nhiên cái ăn là thứ đầu tiên mà một người mẹ trong nhà phải tính tới. Nền kinh tế của Singapore lúc bấy giờ lệ thuộc chủ yếu vào các căn cứ quân sự sắp đóng cửa của Anh.
Chiến thuật cơ bản của Lý Quang Diệu ngay từ đầu là ra sức “tán tỉnh” các công ty nước ngoài đến mở các xưởng nhỏ ở Singapore, dù thường là họ trả những đồng lương rẻ mạt. Giữa thời điểm các nước đang phát triển ra sức dèm pha đế quốc kinh tế, nhà lãnh đạo Singapore trải thảm đỏ mời các “tên đế quốc” đó vào Singapore.
Học luật và từng hành nghề luật sư bảo vệ quyền lợi của nghiệp đoàn, Lý Quang Diệu lúc này kìm hãm nghiệp đoàn không thương tiếc, sợ họ làm cản bước nhà đầu tư.
Sau này ông gọi sự kiện bị một nghiệp đoàn hùng mạnh thách thức hồi năm 1967 là “bước ngoặc trong lịch sử công nghiệp Singapore”. Lần đó, ông Lý Quang Diệu đưa ra câu trả lời rất dứt khoát: bắt luôn 15 lãnh đạo nghiệp đoàn, xóa sổ nghiệp đoàn và tuyên bố các công nhân biểu tình đã tự sa thải họ.
Sau cú đấm thép đó, ông dẹp yên được các phong trào chống đối của người lao động, mang lại môi trường lao động bình yên lâu dài - yếu tố chen chốt đưa kinh tế Singapore bùng nổ.
Đi theo tiếng gọi của thế giới
Lý Quang Diệu vấp phải không ít chỉ trích trong đường lối lãnh đạo của mình, trong đó nhiều người gọi ông là kẻ độc tài, chuyên quyền. Ông từng nói thẳng thừng với tờ Straits Times: “Chúng tôi cứ thấy đúng là làm, chẳng hơi đâu mà quan tâm thiên hạ nghĩ gì!”
Cây đũa thần của Lý Quang Diệu - Kỳ 2: Hy sinh chuyện lớn vì chuyện lớn hơn - ảnh 2Dấu ấn Lý Quang Diệu vẫn in đậm trong từng bước đi của Singapore - Ảnh: AFP
Nhưng cùng lúc, Lý Quang Diệu là người có đầu óc cực kỳ “mở” và vô cùng linh hoạt. Trả lời với tờ New York Times, ông từng nói: “Tôi nghĩ chúng tôi phải đi theo bất kỳ hướng nào theo tiếng gọi của tình hình thế giới nếu chúng tôi muốn tồn tại và là một phần của thế giới hiện đại này. Nếu chúng tôi không kết tối với thế giới hiện đại, chúng tôi chết. Chúng tôi sẽ quay trở lại cái làng chài trước đây.”
Thế nên dù thừa nhận là chả ưa sòng bạc nhưng từ lâu, ông đã cho phép nó: “Thế giới đã thay đổi, nếu không có những khu nghỉ dưỡng kết hợp kiểu như ở Las Vegas, chúng tôi sẽ thua… Thôi thì cứ làm, miễn sao cố mà giữ nó an toàn, không mafia, không mại dâm và không rửa tiền.”
Ngay cả trong những giá trị châu Á như tôn ti trật tự, kính trên nhường dưới… mà Singapore đã khai sinh trên nền tảng đó, Lý Quang Diệu vẫn rất thoáng, bảo rằng đến nay, các giá trị này đã phai nhạt, sự khác biệt giữa các thế hệ là điều không thể tránh khỏi. Ông bảo chẳng hạn như gia đình ông rất coi trọng các giá trị nho giáo, đời cha mẹ, đời ông, đời con ông nhưng “đời cháu tôi thì không.”
Rất nhiều nhà lãnh đạo trên thế giới này đã góp phần định hình đất nước của họ nhưng có lẽ không ai tạo dấu ấn sâu đậm như Lý Quang Diệu, người thậm chí thay đổi cả ngôn ngữ người dân nói.
Không những tích cực trong mọi quyết định lớn bé của chính phủ trong suốt 31 năm làm thủ tướng và thêm 21 năm làm bộ trưởng, ông cũng là một “vú nuôi” tận tụy quan tâm đến những điều tưởng như nhỏ nhặt nhất với những chính sách “made in Singapore”: cấm kẹo cao su, phạt những ai không dội toilet, phạt người vứt rác, khuyến khích mỉm cười và hành xử “như công dân của thế giới thứ nhất chứ không phải công dân thế giới thứ ba khạc nhổ và xả rác khắp nơi”.
Dấu ấn đó đã làm nên Singapore và sẽ còn ảnh hưởng sâu rộng đến đảo quốc này lâu dài.

Bình luận

User
Gửi bình luận
Vu Thanh an

Vu Thanh an

Ông Lý Quang Diệu lo "sợ đất nước Singapore trở thành làng chài". Một câu nói mọi người nên học thuộc
Lê Anh Dũng

Lê Anh Dũng

Vạch ra con đường phát triển và mạnh tay hướng đến mục tiêu bằng mọi giá. Nếu chính sách của ông Lý Quang Diệu thất bại, thì với hành động cú đánh thép ông sẽ là tội đồ của người Singapore. Có phải đây là bản lĩnh, dấu ấn của người lãnh đạo ? Những quyết sách của ông Diệu cho thấy độ nhạy cảm của một thiên tài, lòng tin chiến lược vào khả năng tiếp nhận và phát triển các giá trị kinh tế văn hóa trong hội nhập. Có điều tôi không đồng ý với ông về độ thoáng của sự thay đổi các giá trị truyền thống châu Á như tôn ti trật tự, kính trên nhường dưới… còn những chính sách “made in Singapore”: cấm kẹo cao su, phạt những ai không dội toilet, phạt người vứt rác, khuyến khích mỉm cười và hành xử “như công dân của thế giới thứ nhất chứ không phải công dân thế giới thứ ba khạc nhổ và xả rác khắp nơi”, tôi hoàn toàn tán thành và ngưỡng mộ. VN ta cũng nên thực thi hành động nầy vì nó là cội nguồn của viễn cảnh hưng thịnh và tiến bộ.
Bình minh

Bình minh

Chính sách của ông Lý không thất bại, vì ông chỉ có một cái tâm duy nhất cho mỗi hành vi của mình: Dân !

VIDEO ĐANG XEM NHIỀU

Đọc thêm