Chủ tịch Tập thảo luận với Tổng thống Trump ở Bắc Kinh ngày 9.11  /// AFP
Chủ tịch Tập thảo luận với Tổng thống Trump ở Bắc Kinh ngày 9.11 AFP
Hai nhà lãnh đạo Mỹ và Trung Quốc đã có cuộc trao đổi thẳng thắn về vấn đề Biển Đông, nhấn mạnh ủng hộ giải quyết tranh chấp một cách hòa bình.
Ngày 9.11, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Mỹ Donald Trump chính thức hội đàm ở Bắc Kinh về nhiều vấn đề song phương lẫn khu vực. Reuters dẫn thông báo từ Bộ Ngoại giao Trung Quốc cho hay hai nhà lãnh đạo bày tỏ ủng hộ việc bảo vệ hòa bình và ổn định ở Biển Đông, giải quyết hòa bình các tranh chấp ở khu vực thông qua đàm phán và theo “luật pháp quốc tế được chấp nhận”.
Cùng ngày, Ngoại trưởng Mỹ Rex Tillerson cho hay hai bên đã có cuộc trao đổi thẳng thắn về vấn đề Biển Đông và lập trường của Washington về vấn đề này “vẫn không thay đổi”. Ông Tillerson nói rõ Mỹ “vẫn tiếp tục ủng hộ tự do hàng hải” và mong muốn các bên tranh chấp ở Biển Đông “dừng xây dựng và quân sự hóa các tiền đồn nhằm tối đa hóa triển vọng cho ngoại giao thành công”.
Ngoài vấn đề Biển Đông, Chủ tịch Tập và Tổng thống Trump còn thảo luận chương trình hạt nhân - tên lửa của CHDCND Triều Tiên. Tổng thống Trump cảnh báo thời gian giải quyết vấn đề Triều Tiên “đang cạn dần” và kêu gọi Trung Quốc hành động nhanh chóng, theo AFP. Tại cuộc họp báo chung sau đó, Tân Hoa xã dẫn lời Chủ tịch Tập cho hay hai nhà lãnh đạo tái cam kết hướng tới mục tiêu phi hạt nhân hóa bán đảo Triều Tiên và giải quyết căng thẳng thông qua đối thoại. Trong cuộc gặp Thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường cùng ngày, Tổng thống Trump nói ông tin rằng “nhiều điều sẽ xảy ra” liên quan đến vấn đề Triều Tiên, nhưng không cung cấp chi tiết.
Cũng trong ngày 9.11, Chỉ huy Hạm đội Thái Bình Dương Mỹ Scott Swift thông báo 3 tàu sân bay của nước này sẽ có cuộc tập trận chung hiếm thấy ở tây Thái Bình Dương từ ngày 11 - 14.11. Trong bối cảnh căng thẳng liên quan đến Triều Tiên leo thang và tình hình Biển Đông vẫn phức tạp, Reuters dẫn lời Đô đốc Swift nhấn mạnh cuộc tập trận là “bằng chứng rõ ràng về cam kết vững chắc của Hạm đội Thái Bình Dương trong việc duy trì an ninh và ổn định ở khu vực”.

Tổng thống Trump đề cao Chủ tịch Tập
Trong cuộc họp báo tại Bắc Kinh ngày 9.11, Tổng thống Mỹ Donald Trump gọi Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình là “một người đàn ông rất đặc biệt”, theo Reuters. Nhà lãnh đạo Mỹ còn nói rõ ông xem vấn đề thâm hụt mậu dịch khổng lồ với Trung Quốc là lỗi của các chính quyền tiền nhiệm, chứ không quy trách nhiệm cho Bắc Kinh. “Tôi không trách Trung Quốc vì nói cho cùng, ai lại có thể trách một quốc gia tận dụng một quốc gia khác để làm lợi cho nhân dân mình. Tôi nghĩ Trung Quốc rất giỏi”, Reuters dẫn lời Tổng thống Trump phát biểu. Tuy nhiên, Tổng thống Trump cũng thúc giục Trung Quốc nhanh chóng có động thái để hợp tác với Mỹ giải quyết mức thâm hụt ít nhất 300 tỉ USD mỗi năm. Chủ nhân Nhà Trắng từng gọi tình trạng này là “tồi tệ” và “đáng xấu hổ”. Đáp lại, Chủ tịch Tập Cận Bình tuyên bố sẽ khuyến khích doanh nghiệp Trung Quốc tăng cường đầu tư vào Mỹ, đồng thời mời thêm công ty Mỹ tham gia sáng kiến “Vành đai và Con đường”. Ông cho biết thêm trong ngày 9.11, doanh nghiệp hai bên đã ký nhiều thỏa thuận với tổng trị giá hơn 250 tỉ USD. “Quan hệ giữa Trung Quốc và Mỹ hiện nay đang ở điểm khởi đầu mang tính lịch sử mới”, Tân Hoa xã dẫn lời ông Tập nhấn mạnh. Trong khi đó, Ngoại trưởng Mỹ Rex Tillerson không đánh giá cao kết quả hội đàm về thương mại giữa hai bên, nói rằng những gì đạt được “tương đối nhỏ”, theo Reuters.
Giới chuyên gia nhận định Trung Quốc muốn thông qua chuyến thăm để nhấn mạnh lợi ích chung với Mỹ và tạo nên cảm giác về sự đồng thuận, cân bằng giữa 2 cường quốc trong “quan hệ nước lớn kiểu mới”. Ngược lại, phía Mỹ cố không để chuyến thăm bị dư luận nhìn nhận như một dạng “thượng đỉnh G2”.

Văn Khoa

Bình luận