'Cát tặc' vẫn rầm rộ vươn vòi: Siết chặt quản lý, xem lại quy hoạch

5 Thanh Niên
Nhiều ý kiến cho rằng việc truy bắt, tịch thu phương tiện và tang vật chỉ là giải quyết phần ngọn của nạn 'cát tặc'. Giải pháp căn cơ là phải xem lại quy hoạch khai thác khoáng sản, siết chặt 'đầu vào' các công trình san lấp...
Tàu “bạch tuộc” khai thác cát trái phép trên biển Cần Giờ  /// Ảnh: Mã Phong Tàu “bạch tuộc” khai thác cát trái phép trên biển Cần Giờ - Ảnh: Mã Phong
Tàu “bạch tuộc” khai thác cát trái phép trên biển Cần Giờ
Ảnh: Mã Phong

Mới chỉ xử lý phần ngọn

Theo thiếu tướng Phan Anh Minh, Phó giám đốc Công an TP.HCM, hiện nay hầu hết cát san lấp công trình tại TP là bất hợp pháp, bởi TP.HCM không có mỏ được cấp phép. Riêng cát xây dựng, các mỏ cấp phép cũng chỉ đáp ứng được 30 - 40%, còn lại 60 - 70% bất hợp pháp. Việc xử lý “cát tặc” đang bất hợp lý, bởi nếu công an siết chặt để bắt, thì nguồn cát khan hiếm, ảnh hưởng lớn đến các công trình xây dựng.
Nguồn cát tại TP dựa chủ yếu vào các mỏ được cấp phép tại Bến Tre, An Giang, Đồng Tháp, Vĩnh Long... Thế nhưng nguồn cát được cấp phép tại các tỉnh này chỉ đáp ứng một phần cho nhu cầu TP. Để có cát san lấp, xây dựng thì các chủ công trình chủ yếu lấy từ nhiều nguồn khác nhau nhưng chủ yếu không rõ nguồn gốc tại biển Cần Giờ và các tỉnh miền Tây. Để đối phó với các cơ quan chức năng, chủ công trình, chủ sà lan nghĩ ra nhiều cách khác nhau để hợp thức hóa đơn chứng từ. “Việc công an kiểm tra, bắt sà lan khai thác vận chuyển cát trái phép là đang xử lý phần ngọn vấn đề. Vấn đề căn cơ ở đây là phải xem lại quy hoạch khai thác khoáng sản tại TP để đáp ứng nhu cầu phát triển của TP”, một cán bộ công an TP.HCM cho biết.
Một đại diện Bộ đội Biên phòng TP.HCM cũng nhận định: “Nếu quy hoạch và quản lý tốt nguồn cát thì TP sẽ thu nguồn thuế tài nguyên rất lớn cho ngân sách”.

Liên kết vùng quy hoạch

Theo ghi nhận của PV, đỉnh điểm khan hiếm cát xây dựng ở TP vào khoảng tháng 4.2017 với mức giá tăng lên đến hơn 200%, tương đương trên dưới 700.000 đồng/m3. Ông Trần Trọng Tuấn, Giám đốc Sở Xây dựng, cho biết nhu cầu cát xây dựng, san lấp của TP mỗi năm hàng chục triệu tấn. Trong khi đó, nhằm hạn chế các tác động xấu về môi trường do khai thác cát tự nhiên đang ngày càng cạn kiệt, phòng tránh sạt lở và đảm bảo an toàn khu dân cư ven biển, kênh rạch, nên TP không quy hoạch điểm khai thác cát.
Giải bài toán cung cầu cát xây dựng, san lấp, theo ông Nguyễn Toàn Thắng, Giám đốc Sở TN-MT, UBND TP đã đề nghị UBND 19 tỉnh miền Đông và Nam bộ chỉ đạo Sở Xây dựng chủ trì, phối hợp Sở TN-MT của các tỉnh này yêu cầu các doanh nghiệp đã được cấp giấy phép khai thác mỏ cát còn thời hạn khai thác, hỗ trợ tăng cường nguồn cung để nhanh chóng ổn định thị trường xây dựng của TP. Đồng thời cần có sự liên kết vùng để vừa siết chặt công tác quản lý, vừa tổ chức quy hoạch khu vực đủ điều kiện khai thác cát một cách bài bản.
Theo ông T.Đ.V, người hoạt động trong lĩnh vực san lấp tại TP, hiện nay tại TP.HCM đang mất cung - cầu trong thị trường cát san lấp, xây dựng. Bên cạnh đó, hiện nay việc thu thuế của nhà nước đối với tài nguyên cát đang dựa trên việc xuất hóa đơn đỏ tại các mỏ được cấp phép. Để đối phó việc khai thác quá khối lượng được cấp phép, các chủ mỏ cát thường xuất hóa đơn nhỏ giọt để đối phó. Phần lớn còn lại là cát được khai thác tại các mỏ này không được xuất hóa đơn, đồng nghĩa nhà nước không thu được thuế.
Theo ông V., để quản lý, thu thuế tài nguyên cát thì nhà nước nên siết chặt các công trình xây dựng, vì mỗi công trình đều có khối lượng cát san lấp cụ thể, nên nhà nước phải nắm “cái cán”. “Hiện nay còn rất nhiều kẽ hở trong việc quản lý thu thuế tài nguyên cát. Chính vì vậy, hầu hết các chủ san lấp, chủ mỏ cát đều lách luật né tránh việc đóng thuế để thu nguồn lợi lớn”, ông V. cho biết thêm.
Theo ông V., nên thành lập hiệp hội khai thác cát để góp phần việc khai thác, mua bán cát diễn ra tràn lan và rất phức tạp, gây áp lực lớn trong công tác quản lý.
Sớm có quy chuẩn sử dụng cát nhân tạo
Ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP.HCM, đề nghị Bộ Xây dựng và các bộ ngành liên quan cần sớm ban hành quy chuẩn để tiến tới sử dụng cát nhân tạo làm bằng bột đá, hoặc từ tro xỉ... làm vật liệu thay thế cát san lấp, đồng thời có quy hoạch và kế hoạch khai thác, sử dụng hợp lý, tiết kiệm, hiệu quả nguồn cát tự nhiên. Bởi lẽ nếu để nạn “cát tặc” vẫn lộng hành, tận thu khai thác trái phép ở hầu khắp các dòng sông, cửa biển sẽ dẫn đến những hệ lụy nghiêm trọng đối với môi trường và đời sống của người dân.
Đình Nguyên

Bình luận 5

Gửi bình luận
Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu
  • Tối thiểu 10 chữ
  • Tiếng Việt có dấu
  • Không chứa liên kết
Nguyễn thị trang

Nguyễn thị trang

Từ địa phương đến trung ương, đầy đủ ban bệ, tư vấn mà tình hình kiểm soát, quy hoạch, sử dụng nguồn tài nguyên cát nói riêng và nhiều thứ khác nói chung đến bây giờ vẫn loay hoay trong khi nguồn tài nguyên khoáng sản, lâm sản....đang dần cạn kiệt
Phong

Phong

Nguồn tài nguyên thiên nhiên này đang dần cạn kiệ! Tôi mà thay các ông và có đủ lực lượng, phương tiện thì chỉ trong một tháng sẽ không còn thằng cát tặc nào dám đưa tàu rời bến đi hút cát đâu.
Dân

Dân

Người dân rất bức xúc miền tây hiện nay sạt lở nghiêm trọng mất đất,mất nhà cửa...họ tổ chức canh giữ nhưng lực bất tòng tâm...báo công an,chính quyền bắt bơm cát trả lại dòng sông,phạt hành chính vài trăm...tha người trả lại phương tiện rồi ngày mai họ lại vi phạm???thay gì tịch thu phương tiện vi phạm gồm máy,ghe công an,chính quyền tha là sao?bức xúc quá.
Dương Văn Tuấn

Dương Văn Tuấn

Nếu như có sự ra tay đồng bộ của các cơ quan chức năng thì không chỉ nạn cát tặc mà lâm tặc cũng bị ngăn chặn. Thứ nhất việc khai thác họ cần có phương tiện. Kiểm tra và tịch thu và tiêu hủy phương tiện vi phạm sẽ hạn chế. Thứ hai kiểm tra các nguồn cung cấp khoáng sản. Đầu vào ở đâu, đơn vị nào, ai bán ? Nếu không rõ xuất xứ thì phạt nặng nếu cần thì tịch thu sung công. Đừng vì lý do khan hiếm mà tạo kẻ hở cho những bọn " tặc " này. Nếu chính quyềnđịa phương nào để cho cát tặc hay lâm tặc tung hoành thì cách chức người đứng đầu. Sơ mất ghế họ sẽ làm tốt thôi.
vy

vy

cát xây dựng ko có nguồn gốc nhưng vẫn hợp thức giấy tờ được nên vấn đề là làm sao cát sử dụng có đúng là khai thác tại mỏ có giấy tờ không?? vấn đề này khó kiểm soát
Xem thêm bình luận

VIDEO ĐANG XEM NHIỀU

Đọc thêm