Hiến kế phòng chống tham nhũng: Nhận diện mánh khóe 'tham nhũng vặt'

(Phó trưởng phòng Ban Pháp chế - VCCI)
17 Thanh Niên
Trong công việc, tôi có cơ hội nói chuyện với nhiều doanh nghiệp về các vấn đề chính sách, pháp luật.
Người dân “chấm điểm” thủ tục hành chính tại TP.HCM /// Ảnh: Khả Hòa Người dân “chấm điểm” thủ tục hành chính tại TP.HCM - Ảnh: Khả Hòa
Người dân “chấm điểm” thủ tục hành chính tại TP.HCM
Ảnh: Khả Hòa
Thường xuyên trong câu chuyện, những doanh nhân đó kể về việc cán bộ nhà nước vòi vĩnh, gây khó khăn, nhằm buộc doanh nghiệp phải chi tiền.
Hiến kế phòng chống tham nhũng: Nhận diện mánh khóe 'tham nhũng vặt' - ảnh 1
Nguyễn Minh Đức (Phó trưởng phòng Ban Pháp chế - VCCI)
Ảnh: NVCC
Những lúc như vậy, tôi thường hỏi các doanh nghiệp (DN): “Các cán bộ nhà nước có những mánh khóe nào để ép DN phải chi tiền và để không bị phát hiện?”. Những câu trả lời chưa bao giờ làm tôi hết ngạc nhiên.
1. Có DN kể, DN nộp hồ sơ, cán bộ cứ ngâm ở đấy. Quá hạn không thấy cơ quan nhà nước nói gì, DN lên hỏi thì cán bộ bảo là tài liệu này, tài liệu kia cần dịch ra tiếng Việt. DN vác về thuê người dịch. Dịch xong, lên nộp thì lại tiếp tục ngâm. DN lên hỏi thì lại được thông báo là đánh số trang chưa chuẩn, phải đánh số lại. DN lại phải mang về điều chỉnh. Lại nộp, lại ngâm, lại hỏi. DN được trả lời là có mấy chỗ dịch chưa chuẩn, cầm về dịch lại.
2. Một DN đi nộp đơn khởi kiện một DN khác nợ tiền nhưng không trả. Vài ngày sau, thẩm phán mời DN lên thông báo hồ sơ chưa hoàn thiện, đề nghị DN nộp thêm Giấy đăng ký kinh doanh của bị đơn. Ông giám đốc DN đó nổi khùng: “Có ai điên mà đưa giấy đăng ký DN của mình cho thằng khác để nó hoàn thiện hồ sơ khởi kiện chính mình không?”.
3. Lại có DN nộp hồ sơ đã cẩn thận nộp kèm Giấy đăng ký kinh doanh bản photo có chứng thực. Mấy hôm sau, cán bộ gọi DN lên hỏi: “Đây có phải là Giấy đăng ký kinh doanh bản mới nhất không?”. DN bảo phải. Cán bộ không tin, yêu cầu DN phải đi xin xác nhận đây đúng là Giấy đăng ký kinh doanh bản mới nhất.
4. Có DN nộp hồ sơ rất đầy đủ, không thiếu gì cả. Nhưng cuối cùng vẫn bị trả lại vì viết tắt địa chỉ: “TP HN” mà không phải là “Thành phố Hà Nội”.
5. Có DN đến nhận kết quả bị mời về vì lý do lãnh đạo đi họp, không có ai ký. DN ngồi đợi trước cửa cơ quan đến 3 giờ chiều thì thấy lãnh đạo đi nhậu về, người đầy mùi rượu. DN khác thì phải ra về vì cán bộ trả hồ sơ hôm đó đi... nghỉ mát.
6. Tôi hỏi lãnh đạo một hãng taxi lớn: “Vì sao chỉ có một số hãng taxi được đón khách ở sân bay?”, ông chia sẻ thành thật là được vào sân bay để đón khách cũng mất không ít tiền. Nếu không thì bị bảo vệ sân bay đuổi ngay.
Hỏi một lái xe taxi dù ở sân bay: “Các anh đón khách thế này thì bảo vệ sân bay có biết không?”, anh ta cũng chia sẻ thành thật là trước tết phải quà cáp, sau tết mừng tuổi, thỉnh thoảng cũng được các anh bảo vệ rủ đi (trả tiền) nhậu nhẹt, karaoke.
7. Lại có DN đi khởi kiện ra tòa X. Thẩm phán phụ trách một mặt làm công văn ủy thác cho tòa Y thu thập chứng cứ, mặt khác lại gọi điện cho bạn mình ở tòa Y bảo là đừng thu thập chứng cứ. Quá hạn, không thấy tòa Y trả lời, tòa X lấy đó làm lý do đình chỉ vụ án. Mãi về sau DN mới phát hiện ra chuyện này.
8. Có DN kể chuyện cán bộ “ra giá” bằng cách dùng đầu ngón tay chấm ít nước trà, viết số 30 lên bàn rồi xóa đi. DN tự hiểu rằng phải chi 30 triệu thì việc này mới xong.
9. Giám đốc một DN kể bỗng dưng được thông báo là sắp rơi vào danh sách thanh tra theo kế hoạch của cơ quan nhà nước; muốn ra khỏi danh sách thì “phải biết điều”. Sau khi hỏi quanh, họ mới phát hiện ra rằng tất cả các DN khác đều nhận được thông báo tương tự như vậy.
10. Lại có DN nhận được tin cơ quan tham mưu đang đề xuất tăng một khoản phí mà DN phải nộp. DN phải tìm cách lo lót. Sau một thời gian, chính cơ quan đưa ra đề xuất đó nói rằng: “Sau khi lấy ý kiến các đối tượng chịu tác động, thấy rằng đề xuất tăng phí là chưa hợp lý” nên họ không trình lên cấp có thẩm quyền nữa.
11. Có DN đưa cho tôi xem tin nhắn của một cán bộ (mà tôi cũng có quen biết), đòi 50 triệu đồng thì bỏ qua cho lỗi vi phạm. Tôi bảo DN có thể tố cáo. Họ cười. Tố cáo có thể giúp họ bớt được 50 triệu đồng, nhưng họ sẽ rơi vào “blacklist” của cơ quan nhà nước. Họ chẳng thể di dời nhà máy đi chỗ khác, chẳng thể thay đổi được lãnh đạo địa phương, vậy nên chấp nhận mất 50 triệu...
Tham nhũng là như vậy, muôn hình vạn trạng.
Tham nhũng kiểu này có thể ngăn chặn được không?
Câu trả lời là: “Được!”, “Nhưng khó”, tất nhiên.
Công thức chung vẫn là giảm độc quyền, giảm tùy tiện, tăng trách nhiệm giải trình của các cơ quan nhà nước, nhưng mỗi trường hợp cụ thể sẽ phải ứng dụng khác nhau. Đơn giản nhất, chỉ cần 2 cái nút nhỏ để người dân, DN đánh giá “hài lòng” hay “không hài lòng” về công chức mà mình tiếp xúc, cũng đủ để chấn chỉnh thái độ “hành” dân của không ít người.
(Vũ Hân, ghi)
Bài vở cộng tác, xin gửi về địa chỉ Báo Thanh Niên: 268 - 270 Nguyễn Đình Chiểu, Q.3, TP.HCM hoặc email: duongdaynong@thanhnien.vn, ghi rõ gửi chuyên mục Hiến kế phòng chống tham nhũng. Ngoài bút danh, tác giả cần nêu rõ địa chỉ và điện thoại để tòa soạn tiện liên lạc.

Bình luận 17

Gửi bình luận
Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu
  • Tối thiểu 10 chữ
  • Tiếng Việt có dấu
  • Không chứa liên kết
3shi

3shi

Bài viết rất hay. Nhưng đó chỉ là những DN lớn. Còn những chuyện giấy tờ nhỏ nhặt của những người dân bình thường đến cửa công quyền thì sao? Có thể viết ra sách mới đủ. Những chuyện hạch sách, đủ mọi lý do, mà không một người dân nào không từng được trải nghiệm hành hạ. Mà không biết tố với ai? Có thể gọi đây là VĂN HOÁ CỬA QUYỀN.
Thầy đồ

Thầy đồ

@3SHI: Tôi vẫn còn nhớ đoạn trường đến Sở kia làm một cái thủ tục rất ư bình thường. Tất cả hồ sơ, giấy tờ của chúng tôi đều đầy đủ, hợp lệ. Nhưng phải đi nhiều lần đến nỗi không còn nhớ nổi số lần nữa. Và lần nào cũng nổ ra tranh luận quyết liệt do người nhà tôi tính tình cương trực, luôn chỉ biết "sống và làm việc theo pháp luật". Tôi thì hiền khô à, nói sao nghe vậy, đi tới đi lui trăm lần chắc cũng được. Mỗi lần nhớ lại chuyện này đều rùng mình. Hic.
vũ xuân quang

vũ xuân quang

Chuyện từ lâu! "Biết rồi, khổ lắm, nói mãi"!
NGUYEN QUANG

NGUYEN QUANG

Tôi cho rằng không bao giờ trị được tham nhũng vặt kiểu như nhà báo đã nêu vì nó muôn hình vạn trạng , không thể kiểm soát được . Chỉ khi khoa học phát triển ví như sử dụng trí thông minh nhân tạo để thay thế con người thì may ra có thể .
Công dân thế giới

Công dân thế giới

@NGUYEN QUANG: Bạn hơi bi quan. Đâu phải nước nào cũng thế, đồng ý là khó có quốc gia nào tuyệt đối trong sạch, không hề có hiện tượng tham nhũng, nhưng đạt đến "trình độ" như trong bài viết thì ít thôi. Vậy bạn hãy lạc quan lên nhé...
Lê Hiếu

Lê Hiếu

@Công dân thế giới: Với công nghệ hiện nay hoàn toàn khả thi nhé. Nhà nước ta đang hướng tới Chính phủ điện tử ^^
Nguyễn Sơn

Nguyễn Sơn

giáo dục lòng tự trọng , nâng cao đạo đức liêm sĩ ,nhân văn .Cơ chế tuyển dụng cán bộ công khai minh bạch .Người dân được khuyến khích ,được thưởng khi phản ánh thói hư tật xấu của cán bộ .Công lý bất vị thân !
Nguyễn Tuấn

Nguyễn Tuấn

Tôi hoan nghênh những bài báo như thế này của Báo Thanh Niên và với tư cách là một luật sư trước đây khi còn khỏe mạnh thường ra tòa, tôi bổ sung thêm 2 điểm như sai :
1/ Một thân chủ nói với tôi là thư ký thụ lý vụ án của thân chủ này bảo với bà rằng "nhờ luật sư làm gì, sao không nhờ chính thư ký này là tay trong sẽ làm cho vụ án này thuận lợi hơn cho bà"
2/ Vài lần ra tòa trong một vụ án của công ty nơi tôi làm việc, tôi thấy thư ký ngồi bàn trực tỉ mỉ (nhưng công khai trước mặt tôi) tẩy xóa và sửa gì đó trên vài giấy tờ trong hồ sơ vụ án khác.
Đỗ đăng toán

Đỗ đăng toán

Biết rồi khổ lắm nói mãi, không dẹp được đâu, cái này người dân bức xúc lắm nhưng mà nói không được...
levanluyen

levanluyen

biết là vây chắc có lẽ phải dùng phiếu mail công khai để đánh giá giáo viên ,mà phụ huynh đánh giá trực tiếp trên mail của từng cán bộ sau 6 tháng một lần ,như ông PHẠM NHẬT VƯỢNG cứ 6 tháng lại phải đánh giá để tăng lương hoặc hạ lương chỉ có như vậy cán bộ mới nghiêm khắc làm việc
Nguyễn Ngọc Anh

Nguyễn Ngọc Anh

Tham nhũng vặt rất khó trị, nhưng phải kiên trì, phải công khai minh bạch quy trình, thủ tục và cần phải xử lý nghiêm những cán bộ cố ý dây dưa, kéo dài việc giải quyết hồ sơ của công dân, DN nếu có phản ánh của người dân.
Xem thêm bình luận

Có thể bạn quan tâm

VIDEO ĐANG XEM NHIỀU

Đọc thêm

Cửa lấy nước vào nhà máy Cầu Đỏ đã vận hành trở lại sau khi độ mặn trong nước thô đã giảm xuống /// ẢNH: HOÀNG SƠN>

Không thiếu nước, Đà Nẵng vẫn 'khát'

Lãnh đạo Cục Quản lý tài nguyên nước khẳng định nguồn nước trên sông Vu Gia là không thiếu nhưng phương án lấy nước chưa phù hợp khiến Đà Nẵng thiếu nước.