Lãng phí là gì, ai chịu trách nhiệm ?

9
Hôm nay, Chính phủ sẽ trình QH cho ý kiến lần đầu dự thảo đề nghị sửa đổi luật Thực hành tiết kiệm, chống lãng phí, với mục tiêu để “hoàn thiện thêm cơ chế đấu tranh chống các hành vi gây lãng phí một cách hiệu lực”.

Khi luật Thực hành tiết kiệm, chống lãng phí có hiệu lực tháng 1.2006, rất nhiều người kỳ vọng tình trạng lãng phí - vốn được xem là nguy hại ngang với tham nhũng - sẽ được kiểm soát. Nhưng thực tế thì, sau 7 năm, báo cáo của Chính phủ thừa nhận: "Tình trạng lãng phí chưa ngăn chặn được, vẫn xảy ra trên nhiều lĩnh vực", từ quản lý, sử dụng kinh phí ngân sách nhà nước; quản lý đầu tư xây dựng các dự án sử dụng ngân sách, tiền và tài sản nhà nước; quản lý, sử dụng đất đai, trụ sở làm việc, nhà công vụ, đến lãng phí trong quản lý, sử dụng vốn và tài sản nhà nước tại doanh nghiệp; quản lý, sử dụng lao động và thời gian lao động trong khu vực nhà nước…

Đối chiếu thực tế lãng phí nhức nhối, việc thi hành luật hiện hành kém hiệu lực thì  bản dự thảo cũng chưa có được những nội dung đầy đủ để bảo đảm một cơ chế đấu tranh chống các hành vi gây lãng phí một cách hiệu quả.

Cũng giống như các đạo luật khác, luật Thực hành tiết kiệm, chống lãng phí muốn đi vào cuộc sống, giải quyết được thực trạng phức tạp thì cần phải xác định được chủ thuyết. Nếu coi chống lãng phí là trọng tâm thì không nên có một mệnh đề giống như khẩu hiệu ngay ở tên luật là “thực hành tiết kiệm”. Thực hành tiết kiệm là một hành vi nặng về động viên hơn là có thể chế tài. Hãy gọi đơn giản là luật Chống lãng phí, để thể hiện rõ mục tiêu và tiện cho việc thiết kế các cơ chế phát hiện, chế độ trách nhiệm và đặc biệt là biện pháp chế tài.

Chế tài nghiêm minh là chỉ dấu quan trọng nhất của một văn bản luật, chính vì vậy đối tượng của luật “chống lãng phí” chỉ nên áp dụng là các cơ quan nhà nước, các tổ chức, cá nhân sử dụng tài nguyên, ngân sách nhà nước, không nên mở rộng với “sản xuất và tiêu dùng của nhân dân”. Vì thực tế không thể chế tài xử lý, kiểm soát được công dân hoặc doanh nghiệp không thực hiện các quy định về chống lãng phí, dẫn đến có quá nhiều điều luật bị “treo” hoặc vô nghĩa trên thực tế.

Muốn chống lãng phí thì việc nhận diện thế nào là lãng phí rất quan trọng. Nhưng đọc toàn bộ dự thảo, hoàn toàn không rõ việc này và không biết cần phải chống lãng phí như thế nào. Cần phải có quy định cụ thể, mức độ thế nào được coi là lãng phí, ở mức độ bao nhiêu thì xử lý như thế nào và đặc biệt cần quy định rõ trách nhiệm cụ thể cho từng cá nhân. Tránh tình trạng suốt 7 năm, không có một cá nhân, tập thể nào bị xử lý vì để xảy ra lãng phí, thất thoát; trong khi tình trạng cầu xây xong bỏ hoang vì không có đường dẫn, công trình trăm tỉ “đắp chiếu” do thiếu trang thiết bị… chẳng phải là hiếm.

Các quy định lặp đi lặp lại “người đứng đầu phải giải trình với cơ quan chức năng và công luận khi để xảy ra lãng phí, thất thoát tại đơn vị mình” trong dự thảo rất chung chung, hoàn toàn không phải là quy phạm chế tài trong một văn bản luật.

An Nguyên

Bình luận

User
Gửi bình luận
Linh

Linh

Tiết kiệm đối với các cơ quan NN các khoản chi không cần thiết, cắt giảm dự toán chi đầu năm các đơn vị vì tôi thấy chi không thích hợp.
Minh Nhựt

Minh Nhựt

Theo tôi thiệt hai do lãng phí gây ra ngang bằng hoặc hơn cả tham nhũng. Có điều tham nhũng thì ít nhiều bị xử lý còn lãng phí thì không một ai phải chịu trách nhiệm. Lãng phí là do đâu mà có??? Chính là do sự quan liêu của những người có liên quan. Nó là cái tất yếu phải xảy ra khi mà vẫn còn tình trạng chạy chức chạy quyền.
Nguyễn Tấn Vũ

Nguyễn Tấn Vũ

Việc ngày ngày nâng mức ý thức chống lãng phí từ các cấp là có, nhưng chậm so với đà tăng lãng phí . Bản thân thấy những lãng phí mà không biết phản ảnh đến ai, cơ quan nào để tiếp nhận. Một nơi đủ tin cậy và có địa chỉ rõ ràng để người dân cung cấp các bằng chứng lãng phí cần phải được thiết lập và công khai cho người dân, nếu để càng trễ sẽ....càng lãng phí.
Lương Tri

Lương Tri

Nhà nước ta đang xây dựng Luật chống lãng phí. Tuy nhiên, nhìn nhận đúng bản chất của lãng phí xuất phát từ đâu, mức ảnh hưởng của nó đối với đời sống xã hội và nền kinh tế đất nước ra sao, chủ thể nào gây ra lãng phí nhiều nhất, ai phải chịu trách nhiệm, xử tội gây ra lãng phí thế nào? là một vấn đề nan giải bởi ngay những người làm công tác quản lý, sử dụng tài nguyên, tài sản của nhà nước cũng chưa nhận thức hoặc không chịu nhận thức về vấn đề này, do đó dự thảo luật vẫn chung chung để rồi sau này luật thì đã có nhưng vẫn “hòa cả làng”. Tôi đồng ý với bài báo là: “đối tượng của luật “chống lãng phí” chỉ nên áp dụng là các cơ quan nhà nước, các tổ chức, cá nhân sử dụng tài nguyên, ngân sách nhà nước, không nên mở rộng đến sản xuất và tiêu dùng của nhân dân”, bởi nhân dân, những người phải bỏ đồng tiền, mồ hôi và nước mắt của mình ra đề đầu tư, kinh doanh, sản xuất và tiêu dùng thì họ phải tính toán tỉ mỉ, chi li từng đồng, từng cắc để chống bị lỗ vốn, bị phá sản, do đó nhân dân không phải là người gây ra lãng phí và tham nhũng.
Thứ hai, lãng phí thực sự hiện nay đang nằm trong toàn bộ các cơ quan, ban ngành, các tập đoàn kinh tế của nhà nước, nó có mặt ở các lĩnh cực, từ thẩm định dự án, xây dựng cơ bản, xây dựng trụ sở cơ quan, đi công tác, hội họp, mua sắm tài sản công, sử dụng phương tiện xe cộ, vật tư thiết bị, điện, nước..vv. Có thể ví nó với tham nhũng như là một cặp song sinh có tác động qua lại lẫn nhau rất mật thiết.
Vậy chống lãng phí như thế nào. Theo tôi, trước nhất, luật phải thực sự là luật , luật phải chỉ cho được bản chất của lãng phí, chủ thể gây ra lãng phí, chế tài xử phạt đối với từng mức độ lãng phí, thậm chí kể cả việc đưa vào án tử nếu mức độ lãng phí quá lớn thì mới tạo được sự răn đe. Khi đi vào thực hành thì cơ chế giám sát ra sao, cơ quan nào, người nào chịu trách nhiệm giám sát, kiểm tra, khi xảy ra lãng phí thì người trực tiếp gây ra lãng phí, người đứng đầu cơ quan và người liên đới phải chịu hình phạt gì, có bị kỷ luật, cách chức không hay cũng chỉ như Vinashin. Công tác kiểm tra thế nào, liệu có khách quan không hay lại bao che cho nhau, trên bao che cho dưới để giữ thành tích đồng thời tránh bị trách nhiệm?
Thứ ba, để thực hành tiết kiệm, chống lãng phí, một biện pháp hữu hiệu nhất là thực hành khoán đối với các cơ quan hành chính sự ngiệp, khoán kinh phí, khoán lương, còn đối với các tập đoàn kinh tế thì tăng cường cấp độ kiểm tra, giám sát bằng các định chế có sẵn như thanh tra thường kỳ, kiểm toán nhà nước...để kịp thời điều chỉnh.
Cuối cùng muốn luật chống lãng phí đi vào đời sống xã hội thì cấp Trung ương, cấp bộ, cấp tỉnh thành phải gương mẫu làm trước , làm triệt để để làm gương cho dưới, cán bộ nhà nước phải làm gương cho nhân dân, có chính sách khen thưởng, động viên thích đáng đối với những đơn vị, cơ quan thực sự tiết kiệm. hiệu quả. Sử dụng mạng lưới truyền thông để giám sát rộng khắp, chỉ đúng người, đúng cơ quan, địa phương gây lãng phí..
Xem thêm bình luận

VIDEO ĐANG XEM NHIỀU

Đọc thêm

Chống ngập bằng phí?

Chống ngập bằng phí?

TP.HCM đang tính chuyện xã hội hóa chống ngập, nói đơn giản là tính chuyện thu phí chống ngập tới từng hộ gia đình, từng người dân.
Bỏ con săn sắt, bắt con cá rô

Bỏ con săn sắt, bắt con cá rô

TP.HCM đã tiên phong vận dụng quy định khuyến mãi tập trung để doanh nghiệp có thể giảm giá kịch khung, tới 100% nhằm kích cầu tiêu dùng hậu Covid-19.
Giáo dục trẻ em

Giáo dục trẻ em

Một vài từ ngữ có sức mạnh đặc biệt, có thể chạm vào trái tim nhiều người ngay lập tức. Một trong số đó là từ “trẻ em”.
Làm sạch nồi canh

Làm sạch nồi canh

Nhiều người bất ngờ sự việc được “phát hiện” thông qua báo chí nước ngoài trong nghi án cán bộ thuế, hải quan của Bắc Ninh nhận hối lộ hơn 5 tỉ đồng để giúp Công ty Tenma Việt Nam trốn thuế.