Đình Văn Xá bị sơn đỏ choét, mất khay thờ tiền tỉ

0 Thanh Niên
Theo GS Trần Lâm Biền, khay thờ thời Mạc ở đình Văn Xá (Hà Nam) có giá trị tiền tỉ nếu mang đấu giá đã bị mất. Chưa hết, đình cũng bị sơn đỏ choét như... thịt quay.
Đình Văn Xá	  /// Ảnh: Hiếu Trần Đình Văn Xá - Ảnh: Hiếu Trần
Đình Văn Xá
Ảnh: Hiếu Trần

Mất “hiện vật đẹp nhất, quý nhất”

Đình Văn Xá bị sơn đỏ choét, mất khay thờ tiền tỉ - ảnh 1
Đình làng đang đẹp là thế, bỗng một ngày đem sơn đỏ choe choét thế này. Đỏ như miếng thịt lợn quay, đau lắm thay
Đình Văn Xá bị sơn đỏ choét, mất khay thờ tiền tỉ - ảnh 2
TS Trần Hậu Yên Thế, ĐH Mỹ thuật Hà Nội
GS Trần Lâm Biền đã rất hào hứng khi đưa đoàn cán bộ Trường ĐH Mỹ thuật Hà Nội đến di tích quốc gia đình Văn Xá (H.Lý Nhân, Hà Nam) vào ngày 25.5, với mong muốn sẽ được ngắm chiếc khay thờ quý giá tại đây. Nhưng điều đó đã không thể thực hiện. “Tôi mới đi hôm qua (25.5) với Trường ĐH Mỹ thuật để giới thiệu cho anh em ở trường thấy một hiện vật cực đẹp như thế, nhưng cuối cùng không thấy đâu cả. Các cụ bảo vẫn để ở đây nhưng không thấy nữa, tức là mất, chứ không phải cất đi mà không ai biết. Ông từ ở đó không biết thì chả ai biết”, chuyên gia di sản văn hóa này nói. Ông Biền là người đã đưa hình ảnh của chiếc khay thờ này vào cuốn sách Đồ thờ trong di tích của người Việt của ông.
“Trong cuốn sách, vì sao tôi lại chọn khay đó mà không chọn khay khác ở di tích khác để đưa vào? Cái khay ấy về kỹ thuật rất cao, nghệ thuật rất cao, niên đại là sớm nhất trong số các khay gỗ tương đồng. Niên đại từ thời Mạc. Không có cái nào cao hơn cái đó về niên đại”, GS Biền nói và nhấn mạnh: “Nó hoàn toàn xứng đáng là bảo vật quốc gia. Cái đó đem bán đấu giá là tiền tỉ đấy. Cái bậy nhất là hiện vật đẹp nhất nước, quý nhất thì họ đánh mất rồi. Họ để mất cắp rồi mà mọi người cứ dửng dưng như không. Đó là cái đau”.
Đình Văn Xá bị sơn đỏ choét, mất khay thờ tiền tỉ
Khay thờ quý thời Mạc của đình Văn Xá nay không còn
Ảnh: Hoài Nam
Ngay lập tức, lời kêu gọi tìm kiếm cũng được một số nhà nghiên cứu di sản đưa ra trên trang cá nhân và trong một số nhóm yêu di sản. “Về khay gỗ bị mất ở đình Văn Xá, khi đăng ảnh hiện vật thuộc hàng quý hiếm, anh em chúng tôi đều bảo nhau giấu địa chỉ, đề phòng mất cắp. Nhưng nay chúng tôi đăng ảnh chi tiết để giúp cho bên điều tra có căn cứ tìm manh mối, đồng thời để ai có ý định tiêu thụ đồ gian thì hãy coi chừng. Nó là hiện vật độc bản, duy nhất trong giai đoạn ấy còn tồn tại đến nay, không chỉ ở Hà Nam mà còn ở cả VN. Nó cũng thể hiện trình độ tạo tác siêu đẳng của các cụ nhà ta”, ông Nguyễn Hoài Nam, hội viên Hội Di sản VN, chia sẻ trên các nhóm để tìm kiếm.

Sơn đình “đỏ như miếng thịt lợn quay”

Không chỉ mất đồ thờ quý, bản thân ngôi đình cũng bị sơn đỏ làm cho biến dạng. TS Trần Hậu Yên Thế, ĐH Mỹ thuật Hà Nội, chia sẻ những hình ảnh bên trong đình bị sơn đỏ choét. “Đình làng đang đẹp là thế, bỗng một ngày đem sơn đỏ choe choét thế này. Đỏ như miếng thịt lợn quay, đau lắm thay”, ông Thế không giấu nổi sự thất vọng.
Đình Văn Xá bị sơn đỏ choét, mất khay thờ tiền tỉ - ảnh 4
Đình Văn Xá bị sơn đỏ choét, mất khay thờ tiền tỉ - ảnh 5
Hoa văn điêu khắc của đình Văn Xá trước và sau khi bị sơn đỏ
Ảnh: Hiếu Trần - thế trần
Trong khi đó, đình Văn Xá vốn là một ngôi đình quý, được xếp hạng di tích quốc gia từ rất sớm. Những hình ảnh của đình cũng đã xuất hiện trong cuốn sách Kiến trúc đình làng qua tư liệu Viện Bảo tồn di tích. Những ngôi đình được đưa vào sách đều có giá trị về kiến trúc. Trong cuốn sách này, đình Văn Xá được ghi nhận về những giá trị trang trí điêu khắc nổi bật. Theo đó, “hầu hết các cấu kiện gỗ, trừ các cột, đều có trang trí... Các trang trí được đục chạm rất kỹ bằng nhiều kỹ thuật: chạm kênh bong, chạm nổi và chạm lộng... Tập trung nhiều nhất là các đề tài linh thú, biểu tượng tự nhiên, hoa lá”. Giờ đây, với cách sơn đỏ này, không thể nhận diện được các trang trí đã được mô tả. Ngắm những hình ảnh trước và sau khi sơn của đình mà không khỏi cảm thấy xót xa!
Về việc sơn đỏ và mất cắp đồ thờ tại đình, GS Trần Lâm Biền nói: “Việc sơn thì đúng là sơn bằng sự thiếu hiểu biết. Cái mất thì một đi không trở lại là một sự đau xót”. Trong khi đó, ngày 26.5, ông Lê Xuân Huy, Giám đốc Sở VH-TT-DL tỉnh Hà Nam, cho biết: “Chúng tôi cũng chưa rõ sự việc. Chúng tôi sẽ xem lại vào đầu tuần”.

Bình luận

Gửi bình luận
Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu
  • Tối thiểu 10 chữ
  • Tiếng Việt có dấu
  • Không chứa liên kết

VIDEO ĐANG XEM NHIỀU

Đọc thêm

Sinh ra trong một gia đình có truyền thống nghệ thuật, Bằng Kiều sớm bộc lộ năng khiếu âm nhạc và được khán giả biết đến với vai trò một ca sĩ nổi tiếng trong nước lẫn thị trường hải ngoại. Suốt nhiều năm theo đuổi lĩnh vực ca hát, nam ca sĩ gặt hái cho mình những thành công nhất định, là giọng ca được [chọn mặt gửi vàng' cho nhiều show diễn. Chính điều đó giúp anh có cuộc sống sung túc, giàu có /// Ảnh: FBNV

Bằng Kiều giàu có cỡ nào?

Xuất hiện với hình ảnh giản dị trên sân khấu, ít ai biết rằng Bằng Kiều là một 'đại gia ngầm' của showbiz khi sở hữu khối tài sản kếch xù.