Lắt léo chữ nghĩa: Từ o trong O chuột của Tô Hoài

1 Thanh Niên
Từ o trong truyện ngắn O chuột của Tô Hoài có nghĩa là gì? Phải chăng 'O có nghĩa là 'cô'. Nên 'O chuột' có nghĩa là 'Cô chuột'.
Nếu đọc kỹ lại truyện, ta sẽ không thấy tác giả nói đến cô chuột, nàng chuột nào cả. Chỉ có hai con chuột nhắt thuộc giống đực mà thôi. Tô Hoài viết: “Lại có tiếng rúc rích ở trong, à có hai thằng chuột rửng mỡ đang đùa nhau. Chúng nó hẳn đến ngày tận số. Ai đời chuột lại dám đánh đu ở miệng mèo! (...) Hai chú chuột ở trong gầm đống củi hẳn thấy trời tối rồi thì muốn ra ngoài chơi lắm. (...) Hai cái đầu ló ra. Rồi hai gã chuột bước hẳn ra đống củi đi lần về phía bếp. Chúng vui vẻ cãi nhau choe chóe”.
Thằng chuột, chú chuột, gã chuột thì không thể là “đàn bà, con gái” được. Vậy trong O chuột, chẳng có chữ o nào có nghĩa là “cô” cả. Mà thực ra, chữ o cũng chỉ xuất hiện có một lần trong câu cuối cùng: “Cơ chừng gã mèo mướp phải dành tất cả cái hoa niên của mình để mà chỉ luẩn quẩn đi o chuột”.
Chỉ có một lần trong câu này thôi. Mà trong văn cảnh này của ngữ đoạn, vị từ đi o chuột thì o chỉ có thể là một vị từ động, thường gọi là động từ (chứ không thể là danh từ, nên càng không thể có nghĩa là “cô”). Vâng, o trong O chuột là một vị từ. Nói chung khi truyện ngắn O chuột của Tô Hoài ra đời (1942) thì vị từ o đã không còn thông dụng trong phương ngữ miền Bắc, mặc dù nó có thể còn được dùng ở làng Nghĩa Đô, quê ngoại của tác giả (và/hoặc cục bộ ở một số địa phương khác nữa). Nhưng trong Nam thì nó vẫn thông dụng, đặc biệt là trong ngữ vị từ o mèo. Nghĩa của o trong O chuột đã gián tiếp được chính Tô Hoài giải thích bằng một số từ ngữ khác trong truyện như: -rình nấp; -rình chuột; -đi quanh đi quẩn để tìm, để lùng bắt chuột nhắt.
Cứ như trên thì, hiểu rộng ra và nếu liên hệ đến nghĩa của o trong o mèo, ta sẽ thấy o trong O chuột của Tô Hoài chẳng qua là o trong o mèo hiểu theo nghĩa bóng, chứ không phải là một từ o nào khác. O mèo, nói một cách ngắn gọn, mà không kém phần xác thực, là lân la ve gái. Còn o chuột cũng chỉ là rình nấp, đi quanh đi quẩn để tìm, để lùng bắt chuột mà thôi.

Bình luận 1

Gửi bình luận
Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu
  • Tối thiểu 10 chữ
  • Tiếng Việt có dấu
  • Không chứa liên kết
Trần đình Hội

Trần đình Hội

O ở đây đồng nghĩa với "o ép", " vờn như mèo vờn chuột" .

VIDEO ĐANG XEM NHIỀU

Đọc thêm

Thành danh từ cuộc thi Hoa hậu Việt Nam qua ảnh 2000, Ngô Thanh Vân bắt đầu thử sức ở nhiều lĩnh vực như ca hát, diễn xuất… Cô được khán giả chú ý với những vai diễn trong các dự án phim hành động như 'Bẫy rồng', 'Dòng máu anh hùng' và mới đây nhất là 'Hai Phượng'. Hiện tại, Ngô Thanh Vân có được chỗ đứng nhất định trong giới showbiz. Cô là một trong những bóng hồng sở hữu khối tài sản khủng mà hiếm khi vướng ồn ào cặp kè đại gia /// Ảnh: TL

Ngô Thanh Vân giàu có cỡ nào?

Ngoài xinh đẹp, tài năng, Ngô Thanh Vân còn sở hữu khối tài sản kếch xù ở tuổi 40 mà nhiều người ngưỡng mộ.