Tội Không tố giác tội phạm được quy định tại Điều 314 Bộ luật hình sự /// Ảnh minh họa: Shutterstock
Tội Không tố giác tội phạm được quy định tại Điều 314 Bộ luật hình sựẢnh minh họa: Shutterstock
Vừa qua, công an tỉnh Bến Tre đã bắt Nguyễn Quốc Dũng (27 tuổi, ngụ Bến Tre) khi Dũng trốn từ trại giam Long Hòa (huyện Bến Lức, Long An) về thăm mẹ ruột. Vậy phạm nhân trốn trại bất ngờ về nhà thì người thân có phạm tội Không tố giác tội phạm?
Luật sư Võ Văn Trà (Đoàn luật sư TP.HCM) cho biết pháp luật có quy định về Tội Không tố giác tội phạm tại Điều 314 Bộ luật hình sự. Cụ thể:
1. Người nào biết rõ một trong các tội phạm được quy định tại Điều 313 của Bộ luật này đang được chuẩn bị, đang hoặc đã được thực hiện mà không tố giác, thì bị phạt cảnh cáo, cải tạo không giam giữ đến ba năm hoặc phạt tù từ ba tháng đến ba năm.
2. Người không tố giác là ông, bà, cha, mẹ, con, cháu, anh chị em ruột, vợ hoặc chồng của người phạm tội phải chịu trách nhiệm hình sự về việc không tố giác các tội xâm phạm an ninh quốc gia hoặc các tội khác là tội đặc biệt nghiêm trọng theo quy định tại khoản 1 Điều này.
3. Người không tố giác nếu đã có hành động can ngăn người phạm tội hoặc hạn chế tác hại của tội phạm, thì có thể được miễn trách nhiệm hình sự hoặc miễn hình phạt.
Theo quy định của điều luật này, người phải chịu trách nhiệm hình sự của tội danh này phải là những người từ đủ 16 tuổi trở lên.
Tuy nhiên, không phải cứ đủ 16 tuổi trở lên đều là chủ thể của tội phạm này mà theo quy định tại khoản 2 của điều luật thì người không tố giác là ông, bà, cha, mẹ, con, cháu, anh chị em ruột, vợ hoặc chồng của người phạm tội chỉ phải chịu trách nhiệm hình sự về việc không tố giác các tội xâm phạm an ninh quốc gia hoặc các tội khác là tội đặc biệt nghiêm trọng, còn đối với các tội phạm khác họ không phải là chủ thể của tội phạm.
Phạm nhân trốn trại bất ngờ về thăm thì người thân làm gì để không phạm tội? - ảnh 2
Khi phát hiện người thân trốn trại nên bình tĩnh động viên phạm nhân đến cơ quan công an gần nhất tự thú để hưởng chính sách khoan hồng của pháp luật. Ảnh minh họa: Shutterstock
Ngoài ra, đối với nhóm tội đặc biệt nghiêm trọng thì các chủ thể trên phải bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Ví dụ, biết rõ chồng giết người (Điều 93 BLHS, khung hình phạt lên đến tử hình, được quy định là đặc biệt nghiêm trọng) mà người vợ không tố cáo, thì đương nhiên người vợ bị truy cứu trách nhiệm hình sự với tội danh Không tố giác tội phạm.
Đối với người thân (cha mẹ con cái, anh em ruột,...): dù pháp luật hình sự, quy định người thân không bị truy cứu trách nhiệm hình sự về hành vi không tố giác tội phạm đối với nhóm tội “ít nghiêm trọng” nhưng pháp luật khuyến khích nên tố giác.
Vì thế, nếu là người thân, cần nhận thức rõ: hành vi trốn khỏi nơi giam giữ của phạm nhân là người thân của mình, sẽ khiến "tội chồng tội" thì nên bình tĩnh động viên phạm nhân đến cơ quan công an gần nhất tự thú để hưởng chính sách khoan hồng của pháp luật.
Đối với bạn bè của người bỏ trốn khỏi nơi giam giữ: nếu không muốn bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội Không tố giác tội phạm thì khuyên nhủ người phạm tội đầu thú và thông báo cho cơ quan công an gần nhất về hành vi mà mình biết.

Vũ Phượng
ghi

Bình luận