15% mẹ bầu thuộc nhóm thai kỳ nguy cơ cao: Vì sao cần nhận diện sớm?

Nhiều thai kỳ nguy cơ cao không có biểu hiện rõ ràng

Theo thống kê từ WHO, khoảng 15% (*) mẹ bầu thuộc nhóm thai kỳ nguy cơ cao, không phải lúc nào cũng có dấu hiệu rõ ràng. Thai kỳ nguy cơ cao là tình trạng mẹ hoặc thai nhi có khả năng gặp biến chứng cao hơn so với thai kỳ thông thường trong quá trình mang thai, chuyển dạ hoặc sau sinh.

Các yếu tố làm tăng nguy cơ khá đa dạng, từ tuổi mang thai trên 35 hoặc dưới 17 tuổi, mắc các bệnh lý mạn tính như tăng huyết áp, đái tháo đường, tim mạch, bệnh tuyến giáp, hen suyễn... đến tiền sử sảy thai, sinh non, thai lưu, mang đa thai hoặc xuất hiện các bất thường trong thai kỳ như tiền sản giật, nhau tiền đạo, thiểu ối, đa ối, cổ tử cung ngắn hay thai chậm tăng trưởng.

Điều đáng lưu ý là không ít mẹ bầu vẫn khỏe mạnh, sinh hoạt bình thường trong những tháng đầu thai kỳ nên dễ chủ quan.

BS.CKI Nguyễn Thành Vinh, Trưởng Trung tâm Thai kỳ nguy cơ cao Phương Châu, Bệnh viện Quốc tế Phương Châu, Cần Thơ, cho biết nhiều trường hợp nguy cơ cao không thể nhận biết chỉ bằng triệu chứng.

"Có những mẹ bầu hoàn toàn không có biểu hiện bất thường, thai vẫn phát triển bình thường nhưng lại tồn tại các yếu tố nguy cơ cần được theo dõi chuyên sâu. Điều quan trọng là nhận diện những nguy cơ này càng sớm càng tốt để xây dựng kế hoạch quản lý phù hợp", bác sĩ Vinh chia sẻ.

Quản lý thai kỳ nguy cơ cao theo từng giai đoạn bầu

Theo các chuyên gia sản khoa, quản lý thai kỳ nguy cơ cao hiện nay không áp dụng một lộ trình giống nhau cho mọi sản phụ mà được điều chỉnh theo diễn tiến của từng thai kỳ.

Ngay từ lần khám đầu tiên, bác sĩ sẽ đánh giá tiền sử sản khoa, bệnh lý nền, kết quả sàng lọc trước sinh, siêu âm và các xét nghiệm để xác định những yếu tố có thể ảnh hưởng đến mẹ và thai nhi.

Việc đánh giá này không nhằm "gắn nhãn" một thai kỳ nguy cơ cao mà giúp xây dựng kế hoạch theo dõi phù hợp ngay từ đầu.

Ở ba tháng đầu, trọng tâm là phát hiện các nguy cơ về di truyền, tiền sản giật sớm và các bệnh lý nội khoa. Sang tam cá nguyệt thứ hai, bác sĩ theo dõi sự phát triển của thai, bánh nhau, nước ối, nguy cơ sinh non hoặc đái tháo đường thai kỳ. Những tháng cuối thai kỳ sẽ tập trung đánh giá nguy cơ suy thai, thai chậm tăng trưởng, rối loạn huyết áp cũng như lựa chọn thời điểm và phương pháp sinh phù hợp.

Cá thể hóa theo từng mẹ bầu

Theo BS.CKII Trương Thị Anh Thi, Giám đốc chuyên môn phụ trách Sản Phụ khoa, BVQT Phương Châu: "Không có hai thai kỳ nguy cơ cao nào hoàn toàn giống nhau".

Do đó, kế hoạch theo dõi cần được xây dựng riêng cho từng người dựa trên tuổi thai, tình trạng sức khỏe của mẹ, bệnh lý đi kèm và diễn tiến của thai nhi qua từng lần tái khám. Lịch khám, chỉ định siêu âm, xét nghiệm hay phương án điều trị đều có thể thay đổi khi nguy cơ thay đổi.

Theo các chuyên gia, mô hình này giúp bác sĩ không chỉ xử lý biến chứng khi đã xảy ra mà còn chủ động dự phòng những rủi ro có thể xuất hiện trong suốt thai kỳ.

Công nghệ và hệ thống hỗ trợ nâng cao khả năng phát hiện sớm

Tại Bệnh viện Quốc tế Phương Châu, Trung tâm Thai kỳ nguy cơ cao sử dụng hệ thống siêu âm Voluson E10 của GE Healthcare để khảo sát hình thái học thai nhi, kết hợp hệ thống xét nghiệm đạt chuẩn ISO 15189:2022 và Bộ tiêu chí 2429 của Bộ Y tế, hỗ trợ theo dõi diễn tiến thai kỳ một cách liên tục.

Theo các chuyên gia, phần lớn biến chứng trong thai kỳ nguy cơ cao đều có thể được kiểm soát tốt hơn nếu được phát hiện sớm, theo dõi sát và can thiệp đúng thời điểm. Vì vậy, thay vì chờ xuất hiện dấu hiệu bất thường mới đi khám, mẹ bầu nên khám thai đúng lịch và thực hiện đầy đủ các mốc sàng lọc để bác sĩ kịp thời nhận diện những nguy cơ tiềm ẩn ngay từ những tuần đầu của thai kỳ.

(*) Dữ liệu công bố năm 2017

Không chỉ đồng hành cùng mẹ bầu trong quá trình thăm khám và quản lý thai kỳ, TĐYT Phương Châu còn chú trọng nâng cao nhận thức cộng đồng về thai kỳ nguy cơ cao thông qua các hoạt động chia sẻ kiến thức từ chuyên gia.

Tiếp nối định hướng này, Phương Châu tổ chức Hội thảo online "Giải mã thai kỳ nguy cơ cao cùng chuyên gia" với sự tham gia của các bác sĩ Sản Phụ khoa giàu kinh nghiệm. Chương trình sẽ giúp mẹ bầu hiểu đúng về thai kỳ nguy cơ cao, nhận biết các yếu tố nguy cơ thường gặp, cập nhật những phương pháp theo dõi và chăm sóc hiện đại, đồng thời được giải đáp trực tiếp các thắc mắc liên quan đến sức khỏe thai kỳ.

Đăng ký tham gia miễn phí tại: Workshop online - Giải mã thai kỳ nguy cơ cao cùng chuyên gia