4 nhóm thách thức an ninh mạng đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ

Thách thức bủa vây doanh nghiệp vừa và nhỏ

Tính đến hết năm 2025, Việt Nam có khoảng 1,1 triệu đơn vị thuộc nhóm SME, chiếm gần 98% tổng số doanh nghiệp cả nước. Phân tích về áp lực mà khu vực SME đang phải gánh chịu tại diễn đàn "Tương lai số an toàn cho doanh nghiệp vừa và nhỏ" diễn ra ngày 15.4 tại Hà Nội, ông Nguyễn Hoa Cương - Phó viện trưởng Viện Nghiên cứu Chính sách và Chiến lược (Ban Chính sách Chiến lược Trung ương) cho rằng doanh nghiệp Việt hiện phải chịu "tác động kép": một mặt là chi phí đầu vào gia tăng và các tiêu chuẩn khắt khe về môi trường; mặt khác là áp lực phải chuyển đổi số nhanh chóng trong khi nguồn lực có hạn.

Ảnh: CTV

Đặc biệt trong lĩnh vực an ninh mạng, ông Cương nêu rõ 4 nhóm thách thức cốt lõi đối với SME. 

• Thứ nhất, các mối đe dọa trực tiếp ngày càng tăng, dễ đẩy doanh nghiệp vào thế bị động khi sự cố xảy ra. 
• Thứ hai, rủi ro từ chuỗi cung ứng khi một "mắt xích yếu" về bảo mật ở doanh nghiệp nhỏ có thể lây lan sang đối tác lớn. 
• Thứ ba, hạn chế trong tầm nhìn chiến lược khi nhiều đơn vị mới chỉ số hóa từng phần, chưa đồng bộ với các giải pháp bảo mật. 
• Cuối cùng là bài toán nền tảng về thiếu hụt tài chính, nhân lực chuyên môn cùng hạ tầng công nghệ.

Có một thực tế là phần lớn doanh nghiệp SME không có bộ phận công nghệ thông tin riêng, càng thiếu nhân sự chuyên về an ninh mạng. Khi phát hiện lỗ hổng hoặc bị tấn công, họ thường lúng túng trong xử lý và không biết tìm đến đâu để được hỗ trợ.

"Nhận thức và định hướng chiến lược của doanh nghiệp đã cải thiện rõ rệt, thể hiện qua việc ngày càng hiểu rõ tầm quan trọng của chuyển đổi số. Tuy nhiên, các rào cản vẫn còn lớn, bao gồm hạn chế về tài chính, công nghệ, nhân lực, hệ sinh thái hỗ trợ, cũng như khoảng cách giữa chính sách và thực thi", ông Cương nhận định.

Trở thành "mắt xích yếu" vì thiếu nguồn lực

Đồng tình với quan điểm trên, đại tá Nguyễn Hồng Quân - Phó cục trưởng Cục An ninh mạng và phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05 - Bộ Công an) cảnh báo việc thiếu hụt kinh nghiệm ứng phó và nhân sự công nghệ đang biến SME thành những mắt xích yếu trong hệ sinh thái số. Điều này không chỉ dẫn đến hậu quả mất dữ liệu khách hàng, gián đoạn hợp đồng hay bị lừa đảo trực tuyến, mà còn làm đình trệ toàn bộ chuỗi giá trị của nền kinh tế.

Theo ông Vũ Duy Hiền, Phó tổng thư ký kiêm Chánh văn phòng Hiệp hội An ninh mạng quốc gia (NCA), với các doanh nghiệp quy mô nhỏ, một sự cố tấn công mạng không đơn thuần là lỗi kỹ thuật mà có thể đe dọa trực tiếp đến sự tồn tại của thương hiệu. Tuy nhiên, thay vì những khẩu hiệu kêu gọi chung chung, cộng đồng doanh nghiệp hiện nay cần các giải pháp thực tế hơn.

"Điều doanh nghiệp cần không chỉ là các khẩu hiệu hay lời kêu gọi mà là tri thức thực tiễn, sự hướng dẫn kịp thời cùng một hệ sinh thái đủ mạnh để đồng hành trong phòng ngừa, ứng phó và phục hồi sau các sự cố an ninh mạng", ông Hiền nhấn mạnh.

Chuyển đổi số quốc gia chỉ có thể đi vào chiều sâu và tạo ra tác động thực chất khi SME thực hiện thành công quá trình này. Tuy nhiên, trong bối cảnh hạn chế về tài chính, nhân sự công nghệ và năng lực bảo mật, nhiều doanh nghiệp đang đối mặt nguy cơ trở thành “vùng lõm” về an toàn số. Từ thực tế đó, các chuyên gia đồng quan điểm an ninh mạng không thể bị xem nhẹ như một yếu tố hỗ trợ, mà phải được coi là "hạ tầng nền tảng" bắt buộc để đảm bảo công cuộc chuyển đổi số của doanh nghiệp diễn ra bền vững.