Áp dụng quy định mới về nghĩa vụ quân sự từ 1.9

Chiều 23.8, với đa số đại biểu có mặt tán thành, Quốc hội đã thông qua luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 9 luật về quân sự, quốc phòng, có hiệu lực thi hành từ 1.9.2026.

Điểm đáng chú ý trong luật mới là sửa đổi bổ sung các quy định về luật Nghĩa vụ quân sự. Theo đó, luật mới quy định trốn tránh thực hiện nghĩa vụ quân sự là hành vi không chấp hành quyết định gọi đăng ký nghĩa vụ quân sự; quyết định gọi sơ tuyển sức khỏe nghĩa vụ quân sự; quyết định gọi khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự; quyết định gọi nhập ngũ; quyết định, lệnh gọi tập trung huấn luyện, diễn tập, kiểm tra sẵn sàng động viên, sẵn sàng chiến đấu.

ẢNH: T.N

Luật mới cũng sửa đổi quy định về các hành vi bị nghiêm cấm quy định tại điều 10 của luật hiện hành. Trước đó, luật hiện hành chỉ nghiêm cấm gian dối trong khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự, song luật mới được thông qua đã bổ sung quy định nghiêm cấm gian dối trong đăng ký nghĩa vụ quân sự; sơ tuyển nghĩa vụ quân sự; khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự.

Luật mới cũng sửa đổi quy định về tổ chức giao công dân được gọi nhập ngũ, quy định về bàn giao hạ sĩ quan, binh sĩ hoàn thành nghĩa vụ phục vụ tại ngũ.

Đồng thời, quy định công dân đang làm việc tại cơ quan, tổ chức trong thời gian thực hiện đăng ký nghĩa vụ quân sự, sơ tuyển, khám, kiểm tra sức khỏe nghĩa vụ quân sự thì được trả nguyên lương, các khoản phụ cấp hiện hưởng, tiền tàu xe đi và về.

Trong thời gian công dân đến đăng ký nghĩa vụ quân sự, sơ tuyển, khám, kiểm tra sức khỏe được bảo đảm chế độ ăn, ở, tiền tàu xe đi và về.

Chưa xem xét việc đóng góp tài chính thay nhập ngũ

Trước đó, có ý kiến đại biểu đề nghị có thể thay thế việc tham gia trực tiếp nghĩa vụ quân sự bằng việc đóng góp về tài chính, đóng thuế nghĩa vụ quân sự và tiền thuế nghĩa vụ quân sự...

Tuy nhiên, trong báo cáo tiếp thu giải trình của Chính phủ nêu nội dung này cũng đã được các cơ quan chức năng của Bộ Quốc phòng nghiên cứu trong quá trình sơ kết, tổng kết thi hành luật Nghĩa vụ quân sự.

Đây là nội dung có tác động xã hội rất lớn, có nội dung chưa rõ ràng, chưa có cơ sở, cần có thời gian nghiên cứu, đánh giá cụ thể, kỹ lưỡng.

Chính phủ cũng cho hay, trong thời gian tới, khi sửa đổi toàn diện luật Nghĩa vụ quân sự, sẽ nghiên cứu, đánh giá kỹ lưỡng chính sách và đề xuất nội dung cụ thể, trình cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định.

Về ý kiến đề nghị có quy định chế tài mạnh để những đối tượng chấp hành nghiêm luật Nghĩa vụ quân sự, Chính phủ cho biết, tiếp thu ý kiến đại biểu, thời gian tới Chính phủ tiếp tục nghiên cứu, sửa đổi, bổ sung nghị định 218/2025 quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực quốc phòng, cơ yếu.

Việc nghiên cứu, sửa đổi, bổ sung sẽ theo hướng tăng mức xử phạt phù hợp nhằm có tính răn đe; quy trình, thời gian xử lý vi phạm, thời hiệu, hiệu lực thi hành; thẩm quyền xử phạt và ban hành quyết định cưỡng chế được sửa đổi, bổ sung để phù hợp với tình hình thực tiễn.

Hàng năm, Bộ Quốc phòng theo chức năng, nhiệm vụ phối hợp chặt chẽ với các cơ quan công an, tư pháp, các ngành liên quan quản lý chặt chẽ nguồn công dân trong độ tuổi nhập ngũ. Đồng thời, tiếp tục đổi mới và thực hiện đúng quy trình các bước trong tuyển quân; xử lý nghiêm minh những trường hợp vi phạm.