26 tuổi chưa thấy kinh
Chị L.T.L (ở Hoài Đức, Hà Nội), dù đã 26 tuổi, nhưng chưa hề thấy kinh nguyệt. Chị chưa bao giờ cảm thụ giới tính và có "chu kỳ" của người con gái. Lúc sinh ra, chị cũng bình thường như bao đứa trẻ khác và còn có làn da hồng hào. Đến gần 1 tuổi, chị bị bệnh phồng rộp chân, vào điều trị tại một bệnh ở Hà Nội. Sau thời gian này, chị nhận thấy mình không lớn lên được bao nhiêu, mặc dù bố mẹ ra sức chăm sóc vì chị là đứa con bé nhất nhà. Nghĩ là do tai biến của điều trị nên gia đình không đưa L. đi khám lại. Nhưng trên thực tế, L. mắc phải chứng bệnh thiếu hụt GH gây chậm lớn. Lúc 10 tuổi, chị trông nhỏ con như đứa trẻ 4 tuổi. Và giờ 26 tuổi, chị chỉ cao như đứa trẻ 10 tuổi (chỉ gần 1 mét). Mọi hiện tượng sinh lý khác của chị đều bình thường. Các thành viên trong gia đình L. không có ai mắc chứng bệnh này.
|
|
Thiếu hụt GH
Tình trạng của chị L. là trường hợp điển hình của hiện tượng thiếu hụt hormon GH gây ra. Bệnh có tỷ lệ là 1/1.000, nghĩa là cứ 1.000 trẻ em được sinh ra thì có 1 đứa trẻ mắc bệnh. Việc thiếu hụt hormon GH thường là do trục trặc tại tuyến yên, cơ quan sản xuất ra loại hoạt chất sinh học này. Khi tuyến yên có vấn đề, chẳng hạn như u tuyến yên hoặc tuyến yên bị chèn ép bởi một u não thì nó mất chức năng sản xuất loại hormon tăng trưởng GH.
GH có chức năng kích thích cơ thể dài ra và lớn lên, nó cũng kích thích sự to ra và chế tiết hormon sinh dục của các cơ quan sinh sản, nên biểu hiện điển hình của bệnh là đứa trẻ không lớn, cứ mãi là trẻ con và không có khả năng sinh con. Người bệnh lúc nào cũng thấp bé, nhẹ cân và không thấy các biểu hiện giới tính. Nếu không được chữa trị kịp thời thì bệnh nhân sẽ không phát triển, trưởng thành.
Ngoài biểu hiện về chiều cao và sự bất thường của chất lượng cơ quan sinh dục, người bệnh hiếm có biểu hiện nào khác. Nếu có, đó thường là các biểu hiện như: nhìn đôi (nhìn một thành hai), nhìn mờ, đau đầu, váng đầu, buồn nôn, nôn không rõ nguyên nhân. Các biểu hiện này không kèm theo các biểu hiện bệnh lý khác như tiêu chảy, sốt cao. Tuy nhiên, đây là những dấu hiệu không thường gặp, chỉ xuất hiện ở những giai đoạn muộn, khi khối u não đã quá to.
Trong chứng bệnh này, trục trặc của cơ quan tuyến yên cần được giải quyết sớm. Có hai cách: phẫu thuật cắt u não, trả lại không gian bình thường cho tuyến yên phát triển và giúp cơ thể đủ GH. Nếu chẳng may tuyến yên bị hỏng và mất chức năng thì cần kịp thời bổ sung hormon GH từ bên ngoài để kích thích đứa trẻ có thể tiến đến chiều cao cho phép, đủ sức bật lên vươn tới dậy thì. Việc điều trị không quá phức tạp, cốt lõi là cần phát hiện sớm. Nếu điều trị muộn, sau 20 tuổi, qua tuổi dậy thì thì coi như "công dã tràng", vì không thể nào trả lại tuổi dậy thì cho đứa trẻ, và việc dùng GH lúc này lại có hại. Đứa trẻ sẽ mãi mãi ở tình trạng già về tuổi tác nhưng mang ngoại hình trẻ con. Tất nhiên, tình trạng vô sinh cũng là mãi mãi. Thế nên, việc phát hiện bệnh sớm ở con trẻ là yếu tố vô cùng quan trọng, các bậc cha mẹ cần lưu tâm.
BS Yên Lâm Phúc (Học viện Quân y)
Bình luận (0)