Chúng tôi xin đăng bài viết của bác sĩ Trần Thị Phương Thu để đáp ứng yêu cầu của bạn đọc.
Bệnh lý thoái hóa hoàng điểm tuổi già AMD (age - related macular degeneration) là bệnh khá thường gặp ở người lớn tuổi ở nhiều mức độ tổn thương khác nhau với xuất độ khoảng 25% người từ 60 tuổi trở lên. Hoàng điểm nằm trên võng mạc là nơi tập trung số lượng lớn các tế bào nón. Đây là các tế bào có chức năng đem lại thị lực cao nhất và cảm nhận về màu sắc cho con người. Khi các tế bào này làm việc, cũng giống như các nhà máy sản xuất vậy, chúng nhận năng lượng để tạo ra các kích thích thần kinh hướng lên vỏ não để não bộ xử lý đồng thời quá trình này cũng để lại các chất thải của tế bào. Các chất thải tế bào này rất độc hại cho bản thân các tế bào nón cũng như các tế bào lân cận. Bình thường ở người trẻ tuổi luôn có một đội ngũ các tế bào biểu mô sắc tố là những "nhân viên" làm vệ sinh sạch sẽ các chất thải tế bào. Vì nhiều lý do, chẳng hạn sự lão hóa tế bào, di truyền, hút thuốc, chế độ ăn không cân đối kéo dài, huyết áp không kiểm soát, rối loạn cholesterol... mà các tế bào biểu mô sắc tố này không làm việc hoặc làm việc không hiệu quả dẫn tới sự ứ đọng "rác thải". Các chất độc hại này sẽ làm rối loạn hoặc làm chết các tế bào nón hay tế bào biểu mô sắc tố đồng thời dẫn tới thiếu máu cục bộ và sự phát triển của các mạch máu bất thường trong lớp võng mạc gọi là các tân mạch. Nguy hiểm nhất là các mạch máu bất thường này có thể bị xuất huyết gây nên các biến chứng, có thể gây mù lòa.
Điều trị bệnh lý thoái hóa hoàng điểm tuổi già hiện nay là một thách thức lớn với ngành nhãn khoa thế giới. Hiện tại việc điều trị đang ở mức hỗ trợ và ngăn chặn các biến chứng của bệnh đặc biệt là khi đã có sự xuất hiện của tân mạch. Việc đầu tiên là phải kiểm soát các yếu tố nguy cơ có thể kiểm soát được như ổn định huyết áp, ổn định mỡ trong máu, không hút thuốc... và tiếp đó là sử dụng các thuốc hỗ trợ cung cấp thêm dinh dưỡng cho mắt. Thuốc hiện nay đang được sử dụng tại Bệnh viện Mắt TP Hồ Chí Minh là Ocuvitè và Luteinâ có cấu tạo gồm các vitamin và các protein cần thiết cho sự hoạt động của các tế bào thị giác. Trong trường hợp đã có sự xuất hiện của tân mạch được phát hiện thì bệnh nhân được chuyển qua điều trị laser để phá hủy các tân mạch này.
Ngày 3/6/2006 vừa qua, Cục Quản lý thực phẩm và dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) đã cho phép sử dụng Lucentisâ rộng rãi trong điều trị ngăn bệnh lý thoái hóa hoàng điểm tuổi già. Đây là thuốc dạng tiêm vào trong mắt giúp ức chế sự phát triển tân mạch võng mạc với mục đích làm giảm nguy cơ biến chứng của tân mạch. Theo các thử nghiệm lâm sàng của FDA thì các bệnh nhân được điều trị với Lucentisâ có thị lực cải thiện hay ổn định nhiều hơn so với nhóm chứng không sử dụng Lucentisâ (25% so với 5%). Như vậy rõ ràng đây không phải đã là câu trả lời cuối cùng cho việc điều trị bệnh lý thoái hóa hoàng điểm tuổi già.
Sau một thời gian nữa, khi Lucentisâ đã được sử dụng rộng rãi hơn chúng ta mới có thể biết rõ hơn hiệu quả của loại thuốc này. Mặc dù vậy, cần lưu ý rằng Lucentisâ là thuốc tiêm vào trong nhãn cầu nên có thể gặp các biến chứng do thủ thuật tiêm vào nhãn cầu như: xuất huyết, nhiễm trùng, bong võng mạc, tăng nhãn áp (cườm nước)..., do đó việc sử dụng Lucentisâ hoàn toàn phải đúng chỉ định và phải được thực hiện bởi các bác sĩ nhãn khoa. Hiện nay Lucentisâ chưa có trên thị trường của Việt Nam.
Những trường hợp bị thoái hóa hoàng điểm tuổi già hoặc có những triệu chứng khác về mắt, bệnh nhân có thể đến khám tại khoa Đáy Mắt, Bệnh viện Mắt TP Hồ Chí Minh để khám và có hướng điều trị.
BS Trần Thị Phương Thu
(Giám đốc BV Mắt TP.HCM)
Bình luận (0)