Bollywood dậy sóng: Khi phim trường bị ví như 'công xưởng bào sức'

Ảnh: AFP

Theo AFP, ngòi nổ của cuộc tranh luận bắt nguồn từ việc minh tinh hàng đầu Bollywood Deepika Padukone quyết định rút lui khỏi một dự án "bom tấn". Sau khi sinh con, cô yêu cầu phía nhà sản xuất giảm bớt giờ làm việc nhưng không được đáp ứng. Cú "quay xe" của cô ngay lập tức đẩy bài toán cân bằng giữa công việc và cuộc sống của giới nghệ sĩ vào tâm điểm chú ý, phơi bày thực trạng: những ca làm việc kéo dài từ 12 - 18 tiếng, thậm chí là xuyên ngày đêm đang biến nhiều phim trường thành những xưởng làm việc bào mòn sức lực nghệ sĩ...

Định kiến giới tại Bollywood

Đằng sau những khung hình lung linh của điện ảnh Ấn Độ là hệ thống phân cấp đè nặng lên vai những người lao động. Đạo diễn gạo cội Shekhar Kapur thẳng thắn chỉ trích lề lối làm việc bất cập tại Bollywood, nơi quyền lợi của các ngôi sao hạng A luôn được ưu tiên, còn các kỹ thuật viên âm thanh, ánh sáng hậu trường lại bị vắt kiệt sức lao động nhưng có rất ít tiếng nói.

Không chỉ dừng lại ở đó, áp lực từ lịch trình làm việc phi lý này còn tạo ra sự bất công đối với phụ nữ. Nhiều ý kiến cho rằng, khi các nữ nghệ sĩ lên tiếng đòi hỏi một điều kiện làm việc hợp lý hơn để cân bằng cuộc sống và gia đình, họ lập tức bị gán mác là "yêu sách" hoặc khó tính, định kiến hiếm khi áp dụng cho các nam tài tử.

Trước làn sóng chỉ trích, nhiều nhà sản xuất và diễn viên gạo cội vẫn lên tiếng bảo vệ quy trình hiện tại. Họ dẫn chứng câu chuyện siêu sao Shah Rukh Khan từng làm việc liên tục 27 tiếng không nghỉ để hoàn thành một cảnh quay, hay minh tinh Madhuri Dixit với cường độ làm việc 12 tiếng mỗi ngày cho bộ phim tội phạm Mrs Deshpande. Nhiều người xem việc chịu đựng áp lực này là "lựa chọn cá nhân" và biểu tượng của sự cống hiến, vô tình bình thường hóa việc vắt kiệt sức lao động trên phim trường.

Đổ lỗi cho 'thực tế kinh doanh' hay do năng lực quản lý?

Ở góc độ kinh tế, các nhà làm phim cho rằng việc áp dụng ca làm việc 8 tiếng nghiêm ngặt trên các phim trường lớn là điều "bất khả thi". Nam diễn viên Ali Fazal biện minh: "Đây không phải là công việc văn phòng để bạn tắt máy tính xách tay là xong".

Theo ông Amit Behl, cựu quan chức Hiệp hội Nghệ sĩ Điện ảnh và Truyền hình Ấn Độ, chi phí vận hành một phim trường quy mô lớn là vô cùng lớn. Ví dụ, bối cảnh căn nhà gỗ phục vụ cho bộ phim hành động ăn khách Animal có giá thuê lên tới 26.300 USD (hơn 660 triệu đồng) mỗi ngày, chưa tính chi phí cho hàng trăm diễn viên phụ, điện nước, hậu cần và an ninh. Các nhà sản xuất lập luận rằng việc kéo dài ngày quay sẽ dẫn đến những thảm họa tài chính.

Tuy nhiên, các nhà phê bình và những người ủng hộ cải cách đã phản bác. Họ thẳng thắn chỉ ra rằng lý do "thực tế kinh doanh" thực chất chỉ đang che đậy cho khả năng lập kế hoạch kém cỏi, quản lý lỏng lẻo và sự yếu kém mang tính hệ thống của các nhà sản xuất. Thay vì tối ưu hóa quy trình, họ chọn cách đẩy toàn bộ gánh nặng thời gian lên vai đoàn làm phim.