Bức tranh toàn cảnh về TTCK Việt Nam năm 2008

Với mong muốn giúp đọc giả có thêm thông tin về xu hướng phát triển của thị trường chứng khoán Việt Nam trong năm 2008, báo Thanh Niên đã tổ chức buổi giao lưu trực tuyến lúc 14h trưa nay (31/12) với chủ đề “Bức tranh toàn cảnh về thị trường chứng khoán Việt Nam năm 2008” có sự tham gia của hai khách mời gồm Thạc sĩ Đinh Thế Hiển - Giám đốc Viện Nghiên cứu Tin học và Kinh tế ứng dụng và ông Trần Hoài Phương - quyền Tổng giám đốc công ty chứng khoán Gia Quyền. Chương trình được sự tài trợ của Ngân hàng Sài Gòn Thương Tín (Sacombank). Dưới đây là toàn bộ nội dung buổi giao lưu trực tuyến:

* Ông Trần Hoài Phương bình luận thế nào khi tôi cho rằng: nhà nước tiến hành thi đua IPO các công ty trong khi đa phần người dân vẫn còn mơ hồ về cổ phiếu, dân vẫn còn nghèo là bán rẻ tài sản của nhân dân, bán rẻ cho nước ngoài giống như người Nga trước đây. (Ngô Đức Trình, 34 tuổi, Nam, Q2 TP.HCM, Kinh doanh)

- Ông Trần Hoài Phương - quyền TGĐ Công ty cổ phần chứng khoán Gia Quyền: Chủ trương cổ phần hóa là một chủ trương đúng đắn và đem lại những lợi ích không thể chối cải. Đúng là trình độ phổ cập trong người dân nói chung về cổ phần hóa và TTCK còn chưa đều khắp. Nhiệm vụ của chúng ta là làm sao để người dân ngày càng làm chủ những kiến thức cơ bản cần thiết - để thực sự sẽ hưởng lợi từ tiến trình cổ phần hóa nói chung và IPO nói riêng. Việc tham gia của các nhà đầu tư nước noài cũng là một trong những nét của tiến trình hội nhập của đất nước.

* Có ý kiến cho rằng trong năm 2008, TTCK VN chỉ đạt mức tăng trưởng rất thấp hoặc không tăng nữa vì trong năm 2007 nhiều cổ phiếu đã tăng quá cao so với giá trị thực. Vậy ý kiến anh/chị thế nào? (tran manh trung, 23 tuổi, Nam, 88 đường số 19 kp 4 p.Linh Chiểu q.Thủ Đức TPHCM, Kỹ sư)

- Thạc sĩ Đinh Thế Hiển - Giám đốc Viện Nghiên cứu Tin học và Kinh tế ứng dụng: Tiến trình phát triển thị trường vốn chỉ mới ở giai đoạn khởi đầu, TTCK còn rất nhỏ so với quy mô nền kinh tế, nền kinh tế VN vẫn đang phát triển và tích tụ vốn rất lớn do vậy TTCK VN tất yếu là sẽ còn tiếp tục tăng trưởng mạnh. Do vậy xu thế trong năm 2008, TTCK VN sẽ vẫn tăng trưởng, còn VN-Index tăng mạnh hay không còn phụ thuộc vào giá trị CP niêm yết mới và kế hoạch tăng trưởng vốn của các công ty đã niêm yết.

Chúng ta đang có sự nhầm lẫn giữa sự sinh lợi của cổ đông với sự tăng của VN-Index. Thí dụ, VN-Index đang 930, 1 CP công ty niêm yết mới có giá khởi điểm là 500 nhưng trong tương lai nó sẽ tăng rất mạnh do công ty này làm ăn tốt. Như vậy sau khi niêm yết thì VN-Index chắc chắn phải giảm do sự cộng thêm của giá cổ phiếu công ty này nhưng khi NĐT sở hữu CP công ty này thì triển vọng lợi nhuận sắp tới là rất cao. Do vậy không nên đòi hỏi 1 công ty niêm yết mới phải có giá cao hơn VN-Index mà mong đợi công ty niêm yết có giá phù hợp với mức sinh lợi hiện tại và hấp dẫn trong triển vọng sinh lợi tương lai.

* Vì sao giá thị trường cao gấp nhiều lân mệnh giá. Dựa vào đâu để mọi người đua ra giá cao đến khó hiểu như vậy? (Minh Tam, 31 tuổi, Nam, 19 CMT8 tP CanTho, GV)

- Thạc sĩ Đinh Thế Hiển: Mệnh giá chỉ là giá trị ghi khi góp vốn, trong thực tế quá trình hoạt động thì giá thị trường có thể cao hơn rất nhiều lần so với mệnh giá do các yếu tố sau đây:

- DN làm ra lợi nhuận rất lớn và tích lũy lại mà chưa chia cho cổ đông khi đó vốn chủ sở hữu sẽ lớn hơn nhiều lần so với vốn điều lệ.

- DN sở hữu một tài sản mà giá trị thực tế được thị trường đánh giá cao hơn nhiều lần so với giá trị sổ sách. Thí dụ: DN mua những miếng đất làm văn phòng, nhà xưởng cách đây nhiều năm như vậy hiện nay giá trị trong thực tế sẽ được đánh giá cao hơn nhiều lần so với giá sổ sách.

- DN đang sở hữu những công nghệ hay sản phẩm đang được thị trường ưa chuộng, tạo ra doanh thu và lợi nhuận rất lớn hơn những DN khác. Do vậy giá trị này sẽ được thị trường thừa nhận và chấp nhận mua với giá cao hơn nhiều lần so với giá trị sổ sách...

* Ông có nhận định gì về thị trường trong 3 tháng đầu năm của năm 2008? (Đỗ Văn Chuẩn, 28 tuổi, Nam, Thái Bình, Kinh doanh)

- Ông Trần Hoài Phương: Ba tháng đầu năm sẽ là thời gian nhà đầu tư có cơ hội xem xét kết quả kinh doanh của các công ty niêm yết trong năm 2007, qua đó nhà đầu tư có thể đưa ra những quyết định cho danh mục đầu tư của mình. Bản thân tôi nghĩ và mong các nhà đầu tư sẽ nhận được những thông tin tốt lành từ những công ty mình quan tâm. Đặc biệt, tình hình đầu năm 2008 theo một số quan điểm có thể có sự ảnh hưởng từ những nguồn cung cổ phiếu mới cho thị trường. Mặt khác, nguồn cung như vậy cũng có thể được xem là một tín hiệu lạc quan cho thanh khoản của thị trường.

* Cac cong ty VN dang ra suc co phan hoa de duoc niem yet tren san nhung co bao gio TTCK VN se bi boi thuc hay khong khi ma co nhung cong ty rat nho cung len san? Co bao gio cac nha dau tu va quan li se nghi den ngay thu 2 den toi cua TTCK (nhu o My) se dien ra tai TTCK VN va neu da nghi den thi se co cach giai quyet chua? (Vo Hoai Nam, 18 tuổi, Nam, 135A, Tran Hung Dao, quan 1,TPHCM, Sinh vien)

- Thạc sĩ Đinh Thế Hiển - Giám đốc Viện Nghiên cứu Tin học và Kinh tế ứng dụng: TTCK VN còn rất nhỏ, kể cả nguồn cung và nguồn cầu. Về nguồn cung, chỉ mới có 138 CP niêm yết trên sàn HOSE. Nếu so với 500 DN lớn nhất VN theo thống kê sơ bộ thì số công ty niêm yết trên sàn chiếm chưa đến 20% danh sách đó, còn nếu so với số lượng các công ty chưa niêm yết thì tỷ lệ này còn rất thấp.

Về nguồn cầu thì mới có 0,26% người dân tham gia TTCK, bộ phận lớn nhất là những người có thu nhập dư hàng tháng từ vài trăm ngàn đến vài triệu chưa tham gia, trong khi đây là đối tượng tham gia thích hợp nhất (vì có lợi hơn gửi tiết kiệm, dành dụm mua vàng, và không thể đụng tới kênh đầu tư BĐS). Đã nhiều năm Chính phủ biết rằng nguồn vốn trong dân rất lớn và tìm cách huy động vào nền kinh tế nhưng chưa hiệu quả. Do vậy khi nguồn này khai thông thì nguồn cung sẽ rất lớn và rất dài hạn trên TTCK.

Ngay cả hiện tại, khi lực lượng này chưa tham gia thì cũng không có khả năng xảy ra "ngày thứ hai đen tối" bởi vì các NĐT trên sàn hiện nay có khả năng cân đối giữa vốn vay và vốn tự có, có thể đôi lúc họ chuyển qua BĐS mà "hiện tượng" The Vista và Sky Garden là ví dụ. Tuy nhiên cuối cùng họ cũng thấy kênh CK vẫn là kênh số 1 và BĐS là kênh số 2. Do vậy không có hiện tượng các NĐT này rút khỏi TTCK và đổ vào TTBĐS một cách ào ạt; luôn luôn có sự cân bằng động giữa 2 kênh đầu tư này.

* Ông Trần Hoài Phương bình luận thế nào khi tôi cho rằng các công ty phát hành thêm cổ phiếu (bao gồm bán ưu đãi, trả cổ tức bằng cổ phiếu, thưởng cổ phiếu cho cán bộ công nhân viên) là những công ty đã lợi dụng sự thiếu hiểu biết giá trị thật của thuật này để câu đồng vốn của nhà đầu tư đã và sẽ đầu tư. (Ngô Đức Trình, 34 tuổi, Nam, Q2 TP.HCM, Kinh doanh)

- Ông Trần Hoài Phương: Theo thiển ý, đó được xem là một trong những cách thức bình thường để doanh nghiệp có thể huy động vốn qua TTCK. Điều quan trọng ở đây là làm sao nhà đầu tư được thông tin đầy đủ về phương án, đặc biệt việc sử dung vốn huy động ra sao hiệu quả thế nào. Nhà đầu tư sau khi có được thông tin cũng làm sao có được sự đánh giá (có thể qua tư vấn) đúng đắn và ra quyết định độc lập theo triết lý đầu tư của mình. Môt điểm về phía doanh nghiệp phát hành, là làm sao bảo đảm tất cả nhà đầu tư được đối xử công bằng.

Các khách mời đang trả lời các câu hỏi của bạn đọc. Ảnh Ngọc Thạch

* Như chúng ta đã thấy thì TTCK VN trong năm 2007 đã biến động rất nhiều và không theo một chu kỳ nhất định. Theo ông Hiển, bước sang năm 2008 thị trường có đi theo xu hướng phát triển ổn định không? Thị trường đầu năm như thế nào? Có những yếu tố tác động nào giúp thị trường đi lên không? (HUYNH TAN TAI, 36 tuổi, Nam, THU DUC, TP.HCM, CONG NHAN VIEN)

- Thạc sĩ Đinh Thế Hiển: TTCK 2007 đã thể hiện một thông điệp rõ ràng của các NĐT thông qua những biến động của việc tăng giảm trên thị trường và tăng giảm từng loại CP, chứ không như xu thế của năm 2006 khi mà tất cả cùng tăng hoặc cùng giảm. Do vậy tôi cho rằng biến động của năm 2007 là tất yếu trong quá trình đi từ thị trường sơ khai sang thị trường ổn định, là giai đoạn mà gần như không có chỗ cho những công ty chỉ sử dụng sự thiếu hiểu biết của NĐT để kiếm tiền bằng mọi giá. Thí dụ tăng vốn không cần thiết, mở những ngành mới không phải chuyên môn, ưu thế. Đồng thời cũng chỉ ra việc đầu tư lướt sóng luôn kèm theo những rủi ro và đòi hỏi NĐT phải có những quan điểm thích hợp với khả năng tài chính và kỳ vọng đầu tư hợp lý của mình.

Quan sát TTCK 2007 cũng giống như quan sát các DN trong giai đoạn chuyển tiếp từ kinh tế bao cấp sang kinh tế thị trường, có thể thấy nơi đó không dành cho những công ty không sáng tạo, không nỗ lực kinh doanh mà đó là mảnh đất hấp dẫn cho những công ty biết nỗ lực đáp ứng được thời kỳ kinh tế hội nhập.

Như vậy nếu trong kinh tế, một điểm tất yếu là nền kinh tế luôn luôn phát triển và đi theo nó là những công ty giỏi, năng động, thì ánh xạ của nó là TTCK cũng sẽ luôn luôn phát triển và những công ty có quan điểm giữ gìn giá trị phát huy năng lực sản xuất cũng sẽ đem lại hiệu quả lớn cho cổ đông và NĐT. Như vậy, NĐT không nên đòi hỏi một thị trường dễ dãi "mua đâu thắng đó" mà cần phải có những kế hoạch hợp lý trong đầu tư và sinh lời, đầu tư theo những thông tin phân tích hoặc được tư vấn tốt thì khả năng sinh lợi cao hơn những kênh đầu tư khác là tất yếu.

* Xin hoi thi truong chung khoan nam 2008 noi chung co trien vong tang hay khong? (TRUONG VI QUOC, 29 tuổi, Nam, 175/25 CO GIANG Q1, DU LICH)

- Ông Trần Hoài Phương: Theo tôi, sự tăng trưởng kinh tế cùng với quá trình hội nhập là một trong những tiền đề để TTCK phát triển. Việc xếp hạng rủi ro đất nước (country risk rating) có chiều hướng cải thiện chính là cơ sở tạo niềm tin cho những nhà đầu tư nước ngoài. Sự lo âu về nội tệ mất giá và chuyển đổi ngoại tệ đã và đang trở nên lạc quan hơn. Tính thanh khoản của thị trường được dự đoán là sẽ tốt hơn. Nhà đầu tư ngày một quan tâm hơn đến xem xét nền tảng (fundamental) để ra quyết định đầu tư. Thị trường có thể cũng dần đi về hướng trên và những đột biến về mức sinh lợi có thể khó xảy ra hơn so với trước đây. Theo một số quan điểm, thị trường như vậy mới đi vào quỹ đạo phát triển bền vững.

* IPO vietcombank xem như là không thành công theo sự mong đợi của mọi người trong đó có ông, vì tôi nhớ không nhầm thì trước đó ông có dự đoán giá trúng bình quân là khoảng 130 tới 150 ngàn đồng/CP. Vậy theo ông Đinh Thế Hiển thì TTCK Việt Nam sẽ đi tới đâu trong năm 2008 sau khi đón nhận hàng loại các cuộc IPO lớn lên tới hàng chục tỷ USD (các ngân hàng lớn, các công ty viễn thông)? Liệu thị trường có rơi vào cảnh tương tự Thái Lan năm 1997 (năm 1997 nền kinh tế Thái Lan bị khủng hoảng một phần cũng do TTCK, cụ thể hơn là do các cuộc IPO của các tập đoàn lớn). (Vũ Mạnh Tư, 25 tuổi, Nam, Tp.HCM, Tư vấn Tài Chính)

- Thạc sĩ Đinh Thế Hiển: Về dự đoán IPO Vietcombank trên báo Thanh Niên tôi đã đưa ra mức tối đa là 110-120 dựa trên phân tích so sánh PE và dòng tiền chiết khấu. Và kết quả đấu thầu vào khoảng 107,8. Trong bài báo này có một ý rất quan trọng, đó là chúng ta cần phải phân biệt giữa một công ty có thương hiệu tốt với giá CP của công ty đó bởi vì còn nhiều yếu tố như là vốn điều lệ, khả năng sinh lời, khả năng tăng vốn...

Hiện nay, nhiều NĐT còn đồng nhất giữa mức tăng VN-Index với hiệu quả đầu tư của mình. Thí dụ nếu có nhiều công ty niêm yết mới có giá thấp hơn VN-Index thì tất yếu VN-Index phải giảm nhưng điều đó không có nghĩa là hiệu quả đầu tư sẽ bị giảm mà ngược lại NĐT lại càng có nhiều cơ hội để lựa chọn nhiều CP có cơ hội sinh lời tốt. Hiện nay nhiều NĐT đang muốn hạn chế nguồn cung để tăng giá VN-Index, sự tăng giá này không phải do hoạt động hiệu quả của các công ty mà là do biến dị của quan hệ cung cầu. Điều đó chỉ làm hại cho thị trường bởi VN-Index sẽ tăng rất mạnh và có thể đi tới tình trạng "sụp đổ bong bóng". Ngược lại, các công ty tiếp tục niêm yết mới vừa phù hợp với tiến trình phát triển vốn của VN còn rất nhỏ, vừa tạo ra nhiều hàng hóa cho NĐT chọn lựa, vừa phù hợp với quy luật kinh tế thị trường là một nền kinh tế mở, không dùng những biện pháp hành chính để hạn chế kinh doanh. Thực tiễn những điều này chỉ giúp cho nền kinh tế VN được phát triển lành mạnh hơn trong đó có TTCK.

Như vậy, vấn đề không phải là hạn chế các công ty niêm yết mà là xác định những tiêu chuẩn chính xác mà các công ty niêm yết mới phải đạt được với sự giám sát của UBCK, Sở GDCK. Trong đó trách nhiệm quan trọng nhất là Sở GDCK với tư cách là người chấp nhận hàng hóa trên sàn phải bảo đảm chất lượng theo các tiêu chuẩn của sàn, đồng thời các phương tiện báo chí phải phát triển kênh thông tin này mạnh hơn nữa để cung cấp cho NĐT càng nhiều thông tin về các công ty niêm yết càng tốt. Như vậy, gần như chắc chắn là không có những công ty không đủ tiêu chuẩn mà vẫn lợi dụng kênh huy động vốn này để lừa gạt các NĐT.

Một hàng hóa (công ty niêm yết) càng ngày càng nhiều, khi đó sẽ có nhiều lựa chọn không những cho các NĐT hiện có mà còn lôi cuốn rất nhiều người dân tham gia. Đây chính là kịch bản mà Chính phủ đang nỗ lực đạt được từ 2008 - 2010 để đưa mức độ vốn hóa trên TTCK chiếm 50% GDP, TTCK sẽ trở thành kênh huy động vốn quan trọng nhất của quốc gia.

Thạc sĩ Đinh Thế Hiển (phải) đang trả lời các câu hỏi của bạn đọc. Ảnh Ngọc Thạch

* Thưa ông Trần Hoài Phương, với số lượng lớn các tổng công ty nhà nước IPO trong năm 2008, liệu thị trường có bị bội thực cổ phiếu dẫn đến suy giảm hay không? (pham duong chau , 30 tuổi, Nam, số 10 ngõ 156 hồng mai -bạch mai - ha nội , giám đốc trung tâm ngoại ngữ ESL)

- Ông Trần Hoài Phương: Về mặt nguyên tắc, mọi thị trường đều chịu tác động bởi quy luật cung cầu. TTCK chắc cũng không là ngoại lệ. Chúng tôi nghĩ rằng các nhà phát hành sẽ tìm cho mình thời điểm thích hợp để IPO. Ở một hướng khác, qua một số trao đổi với những nhà đầu tư nước ngoài, chúng tôi cảm nhận sự tham gia của họ hiện chỉ mới ở mức giới hạn. Một khi tính thanh khoản và minh bạch của thị trường tiến đến mức mong đợi (so với những thị trường cùng mức phát triển), cầu từ phía định chế đầu tư nước ngoài tăng lên là điều hoàn toàn có thể xảy ra. TTCK vẫn sẽ là một kênh đầu tư hấp dẫn đối với nhà đầu tư trong nước, đặc biệt khi mà tích lũy trong dân cư còn lớn và tăng trưởng. Họ sẽ có nhiều cơ hội hơn để tìm cho mình nơi "chọn mặt gửi vàng" khi mà nguồn cung trở nên dồi dào hơn.

* Xu hướng của TTCK Việt Nam trong quý I/2008 sẽ như thế nào? Xin cho biết số dự đoán cụ thể VN-Index ngày kết thúc quý I/2008? (Điệp, 28 tuổi, Nam, Q.12, Tp.HCM, chuyên viên)

- Thạc sĩ Đinh Thế Hiển: Trong tháng 12.2007, thị trường đang có xu thế trầm lắng, ngược với diễn tiến của cuối năm 2006 và mong đợi của các NĐT. Sự trầm lắng này, theo nhiều chuyên gia cho rằng là do sự kiện IPO Vietcombank nhưng những nguyên nhân chủ yếu chính là: trong đợt tháng 10-11 thị trường tăng quá mạnh nên có một giai đoạn điều chỉnh là tất yếu. Các NĐT liên tục bị cú sốc tâm lý bởi hạn mức cho vay CK của ngân hàng, thuế thu nhập cá nhân đánh vào NĐT CK khiến cho các NĐT bị giảm hưng phấn, còn những người đang có ý định tham gia thì bị chững lại. Thông tin hấp dẫn của TTBĐS khiến nhiều NĐT đổ dồn qua kênh này.

Về xu thế vào quý 1/2008 thì sẽ có 2 kịch bản dành cho TTCK VN: Sẽ tăng dần dần và càng về sau càng tăng mạnh, có thể đạt mức 1.200 điểm. Hoặc tăng từ từ để đạt mức khoảng từ 1.000-1.100 điểm.

Như vậy, xu thế tăng trong quý 1 là rõ ràng do các điểm sau: Kết quả kinh doanh của các công ty niêm yết đều khả quan; Nền kinh tế VN đang phát triển mạnh và đang được các NĐT nước ngoài đánh giá cao khiến cho vốn đầu tư gián tiếp vẫn đổ về nhiều; các NĐT đang dự định chuyển qua BĐS sẽ có khuynh hướng quay lại với TTCK do nhận thấy kênh BĐS không hấp dẫn như mong đợi.

* Qua sự việc đấu giá VCB, các ông thấy vai trò của các Quỹ và tổ chức nước ngoài như thế nào? Xin các ông cho các NĐT nhỏ, không có hiểu biết nhiều về chứng khoán một vài lời khuyên về việc kinh doanh chứng khoán trong năm 2008. (Vũ Hữu Dũng, 32 tuổi, Nam, Hải Phòng, Kinh doanh)

- Thạc sĩ Đinh Thế Hiển: Về hiện tượng Vietcombank, có nhiều dư luận cho rằng các Quỹ đầu tư nước ngoài đang cố tình kìm hãm giá để họ được mua với giá thấp. Đây cũng là nhận định với những đợt tăng giảm giá đột biến trên TTCK có bàn tay tác động của các NĐT nước ngoài để thủ lợi. Về nguyên tắc, bất cứ một thị trường nào mà còn nhỏ thì rất dễ bị tác động, chỉ cần một nguồn vốn vừa phải cũng có thể làm giá được. Tuy nhiên quan sát những xu thế năm 2007 cho thấy các NĐT VN đã có những sự chọn lựa phản ánh được giá trị của công ty chứ không phải là mua bán bằng mọi giá theo xu thế bầy đàn như trước đây. Xét về Vietcombank thì số lượng NĐT nước ngoài đăng ký mua chỉ cao hơn khoảng 30% so với số lượng được mua, cho thấy không có sự tác động để kìm giá Vietcombank mà vấn đề là giá CP đã gắn với giá trị sinh lời của công ty. Sau này giá Vietcombank có tăng hay giảm là do sự nỗ lực điều hành của ban lãnh đạo ngân hàng và đó là xu thế tốt cho TTCK chứ không phải cứ giá tăng cao mới là tốt như hiện tượng đấu giá một số công ty trong năm 2006, đã tạo ra cơn sốt giá ảo làm thiệt hại rất nhiều cho NĐT nhỏ lẻ.

Đối với NĐT cá nhân, cần phải xác định kỳ vọng của mình là gì: mức sinh lời 20% an toàn hay 50% chấp nhận rủi ro, đầu tư dần dần để vừa sinh lời vừa thay cho kênh tiết kiệm hay như là một phương thức kinh doanh gián tiếp... Từ những kỳ vọng này, NĐT sẽ đưa ra những phương thức đầu tư thích hợp kết hợp với những phân tích về tính hấp dẫn của ngành, các chỉ số cơ bản của công ty, những khả năng ưa chuộng trên thị trường. Nếu nhận thấy không có khả năng phân tích thì nên lựa chọn sự tư vấn của các công ty CK hay đầu tư vào các quỹ đang được huy động trên thị trường.

* Xin ông cho biết năm 2008 việc giao dịch trực tuyến sẽ tiến hành triệt để? (Phạm Văn Chung, 24 tuổi, Nam, Vạn Phúc, nhân viên văn phòng)

- Ông Trần Hoài Phương: Giao dịch trực tuyến là một trong những phương thức đặt lệnh mang lại nhiều tiện ích cho nhà đầu tư và là xu hướng phát triển tất yếu của TTCK VN. Năm 2008, chúng tôi cho rằng đây là thời gian mà việc hoàn thiện cơ sở hạ tầng công nghệ của công ty chứng khoán cũng như các Trung tâm giao dịch như HOSE & HASTC sẽ được ưu tiên. Tuy nhiên vấn đề bảo mật, nhân sự cũng như hạ tầng công nghệ sẽ là tiền đề quan trọng cho phương thức giao dịch trực tuyến thành công.

Ông Trần Hoài Phương (phải) đang trả lời các câu hỏi của bạn đọc. Ảnh Ngọc Thạch

* Ai cũng nhìn nhận rằng TTCK Việt Nam còn quá non trẻ. Đa số NĐT nhỏ lẻ kinh doanh ngắn hạn mà thị trường hiện nay đang có xu hướng đi xuống nhiều hơn đi lên. Các chuyên gia đã mỏi mòn nghiên cứu để cho ra một dự đoán thế mà kết quả lại đi ngược. Do đó NĐT họ "điếc thông tin". Các ông có cách nào để "dự đoán" tương đối chính xác cho NĐT? (LÊ PHUỚC THIỆN, 65 tuổi, Nam, TP. HCM, HƯU TRÍ)

- Thạc sĩ Đinh Thế Hiển: Dù là TTCK còn non trẻ như của VN hay đã trở thành trung tâm vốn toàn cầu như TTCK New York, thì việc biến động ngoài dự đoán của các chuyên gia cũng là tất yếu bởi TTCK không phải là một phương trình tuyến tính mà với rất nhiều biến số ngẫu nhiên chỉ có thể dự đoán bằng những hàm phi tuyến mang tính xác suất. Đặc biệt nền kinh tế nào càng chuyển dịch, biến động mạnh như VN thì các biến số kinh tế càng khiến cho đồ thị phi tuyến này khó dự đoán chính xác.

Tuy nhiên, nếu nhìn lại tất cả những nhận định của các chuyên gia cũng như các tổ chức lớn như IMF, Merillynch, HSBC thì việc biến động của TTCK hiện nay đều nằm trong dự đoán. Các kịch bản tăng trưởng liên tục đều có sự cảnh báo của các chuyên gia, CK của những công ty tăng vốn lớn vượt quá nhu cầu đều được các chuyên gia cảnh báo. Hiện nay thị trường không đạt như sự mong đợi của các NĐT lướt sóng đã mua CP mà bất chấp các phân tích cơ bản thì việc bị thua lỗ sau một thời gian lãi cao là hợp lý. Còn xét về TTCK, thì khả năng sinh lợi vẫn hấp dẫn hơn các kênh khác, cụ thể nếu tính NAV bình quân của các danh mục đầu tư đầu và cuối năm 2007 thì mức tăng trưởng vẫn trên 20%, tức là gấp 3 lần suất sinh lời của ngân hàng và đạt hiệu quả so với các NĐT trên các thị trường khác của thế giới. Như vậy không thể nói TTCK VN thiếu hấp dẫn và hiệu quả hơn các TTCK lớn khác trên thế giới.

* Thưa ông Trần Hoài Phương, làm thế nào nâng cao tính thanh khoản của một loại cổ phiếu? Làm thế nào để xác định được tính thanh khoản của cổ phiếu ấy là cao hay không cao? (Trần Minh, 28 tuổi, Nam, 26 Trà Khúc, kinh doanh)

- Ông Trần Hoài Phương: Tính thanh khoản của một cổ phiếu, theo chúng tội phụ thuộc vào các yếu tố nền tảng (hiệu quả hoạt động kinh doanh của công ty, tiềm năng phát triển bền vững của công ty/ngành nghề, tính minh bạch,...) và cả "khẩu vị" của nhà đầu tư. Như vậy, việc không ngừng nâng cao và phát triển những yếu tố trên là cơ sở để cải thiện tính thanh khoản của cổ phiếu. "Khẩu vị" của nhà đầu tư có thể khác nhau theo kỳ vọng hoặc đánh giá khác nhau, hay đơn giản chỉ là sự ưa thích/quen thuộc hơn một ngành/cổ phiếu nào đó. Do vậy việc đẩy mạnh quan hệ nhà đầu tư (investor relations) là một phần không thể thiếu được, qua đó các thông tin cần thiết sẽ được cập nhật nhanh chóng và kịp thời cho nhà đầu tư.

* TTCK con hi vong dau tu duoc nua khong? Thua ong, khi cac cty dua nhau co phan hoa, co phieu moi len san nhieu, cty cu phat hanh them co phieu moi, co phieu thuong, co phieu boi thuc, nha dau tu chung toi cho den bao gio TTCK moi sang sua hon? (LE KIM NGAN, 22 tuổi, Nữ, 76TAN PHU TPHCM, SINHVIEN)

- Thạc sĩ Đinh Thế Hiển: Quan sát mức sinh lời bình quân của các kênh đầu tư trong 7 năm qua thì kênh đầu tư CK đã đạt khoảng 950%, kênh BĐS khoảng 500%, kênh mua vàng và gửi tiết kiệm đạt khoảng 300%. Như vậy kênh CK là kênh sinh lời cao nhất trong giai đoạn vừa qua.

Để trả lời câu TTCK còn hy vọng đầu tư được nữa không thì nếu so sánh với lãi suất tiết kiệm là 8%/năm, BĐS bình quân khoảng 15%, vàng rất khó có cơ hội, thì mức sinh lợi khả thi sau khi bù trừ các rủi ro của TTCK vẫn có khả năng đạt từ 20-30%. Như vậy hoàn toàn là cơ hội cho các NĐT. Tuy nhiên nếu kỳ vọng có thể 1 vốn 4 lời như một số giai đoạn năm 2006 hoặc như đầu tư BĐS trong thời gian vừa qua thì rõ ràng NĐT sẽ thấy kênh này là không hấp dẫn với kỳ vọng của mình.

Việc đầu tư CP phải là sự kết hợp giữa nguồn vốn của mình dài hạn hay ngắn hạn, mức lợi nhuận và rủi ro chấp nhận là bao nhiêu thì mình mới có quyết định phù hợp trong việc mua CP của công ty nào và loại CP nào. Bất cứ một lĩnh vực nào cũng có rủi ro, nhưng thực tiễn trên thế giới và VN trong giai đoạn qua cho thấy những người đứng ngoài sẽ luôn luôn được an toàn nhưng hiệu quả thua xa những người tham gia đầu tư và điều này cũng sẽ đúng với giai đoạn tới. "Không đi thì không bị vấp nhưng không đi thì sẽ không bao giờ tới đích".

* Tôi chưa chơi chứng khoán bao giờ nhưng tôi thấy kênh đầu tư chứng khoán có rất nhiều cơ hội để làm giàu. Tôi chưa hiểu biết nhiều về chứng khoán, vậy có công ty chứng khoán nào thường xuyên tổ chức những buổi tư vấn cho nhà đầu tư không để chúng tôi biết và chọn lựa loại cổ phiếu tốt để đầu tư? (Trinh Han Nghi, 25 tuổi, Nữ, cc 155A Bui Vien, P.PNL, Q.1, nhan vien)

- Thạc sĩ Đinh Thế Hiển: Như đã phân tích ở trên, kênh CK luôn hấp dẫn không chỉ vì khả năng sinh lời mà còn do đặc tính dễ tham gia của nó. Nhiều người lầm tưởng TTCK chỉ dành cho những người giàu trong khi những người này có rất nhiều kênh để chọn lựa. Thực tiễn TTCK là kênh dành cho những người có mức sống trung bình và trên trung bình một ít. Bởi vì với số tiền dư hàng tháng vài trăm ngàn, việc đầu tư dần dần vào CP là thích hợp nhất so với tất cả các kênh khác. Đó cũng là lý do Chính phủ đã quyết định giá CP là 10.000đ chứ không phải là 1.000.000đ, nhằm tạo cơ hội cho những người có thu nhập trung bình tham gia đầu tư được. Tuy nhiên với quy mô vốn ít thì việc bỏ sức ra phân tích là không hợp lý mà nên tìm đến những công ty CK để tư vấn thông tin. Hiện nay các công ty CK đang nỗ lực để phục vụ thông tin cho các NĐT, bạn có thể tìm kiếm những thông tin về công ty trên các website của các công ty CK như SSI, Rồng Việt... Đặc biệt, hiện nay mỗi thứ 2 đầu tuần, công ty CK Đại Việt đều tổ chức một buổi phân tích cho các NĐT về xu thế đầu tư trong tuần tới, giúp rất nhiều cho các NĐT cá nhân.

* TTCK năm 2007 thật sự là một năm đầy thử thách và thăng trầm. Tôi là một trong nhiều nhà đầu tư cá nhân nắm giữ cổ phiếu từ đầu năm cho đến nay, đã nhiều lần bán ra và mua vào để giảm bớt thua lỗ, nhưng cho đến nay vẫn chưa thấy thị trường khởi sắc. Xin ông cho chúng tôi 1 lời khuyên trong năm mới này. (Toan, 30 tuổi, Nam, BThanh, Kinh doanh)

- Thạc sĩ Đinh Thế Hiển: Bạn đang là một trong những người tiên phong trong việc "khai phá vùng đất mới", "vùng đất" mà Chính phủ đặt trọng tâm phát triển đến năm 2020 như một động lực chính để thúc đẩy nền kinh tế phát triển bền vững hơn nữa. Những người tiên phong thường gặp những bất trắc và rủi ro do sự xa lạ, thiếu thông tin và thiếu kinh nghiệm. Tuy nhiên, thống kê cho thấy chính những người có tính kiên định, có kế hoạch nghiêm túc, biết biến những vấp ngã thành những kinh nghiệm sẽ gặt hái được những thành công tốt nhất. Nhận định của các tổ chức và các chuyên gia đều thống nhất nền kinh tế VN đang phát triển rất mạnh và đồng hành cùng nó là kênh TTCK. Các phân tích kỹ thuật cũng như cơ bản cho thấy có rất nhiều CP hấp dẫn để đầu tư và năm 2008 thị trường vẫn luôn ở thế đi lên. Chúc bạn sẽ đạt được những thành công trong lĩnh vực nhiều hấp dẫn và thử thách này!

* Ông Trần Hoài Phương, ông bình luận thế nào sau khi Vietcombank đấu giá cổ phiếu không cao? Sau sự kiện này các nhà đầu tư có lấy mốc của Vietcombank là thước đo tham chiếu cho cổ phiếu của các ngân hàng khác hay không? Thị trường chứng khoán trong những tháng tới sẽ như thế nào? (Huỳnh Dũng, 35 tuổi, Nam, Quy Nhơn, Bình Định, Viễn Thông)

- Ông Trần Hoài Phương: Đây có thể là một chủ đề có tính "nhạy cảm". Tuy nhiên theo thiển ý, giá cả được xem là điểm gặp nhau của quan hệ cung cầu. Việc rất bình thường của nhà đầu tư là so sánh các công ty cùng ngành nghề, và ở đây là so sánh các ngân hàng khác nhau. Tuy nhiên, việc so sánh ở đây phải tính đến những yếu tố đặc thù rất khác nhau của các ngân hàng về lịch sử, sức mạnh thương hiệu, sự công nhận của định chế tài chính nước ngoài (trong giao dịch ngoại thương); chưa nói đến cỡ vốn, thị trường (bán buôn hay bán lẻ)... Xin đưa ra vài con số tham khảo: P/B (price over book value) của VCB là gần 5 lần, ở mức tương đương với một số ngân hàng thương mại khác ở Việt Nam; trong khi đó, P/E dường như lại khá cao so với các ngân hàng khác. Như vậy, nhà đầu tư vào VCB phải chăng đang đặt một niềm tin của mình vào tiềm năng của VCB trong việc tạo ra thêm kênh lợi nhuận trong tương lai, qua đó ảnh hưởng đến khuynh hướng của hệ số P/E.

Thanhnien Online
(thực hiện)

 CHƯƠNG TRÌNH ĐƯỢC TÀI TRỢ BỞI: