Trắng đêm canh vẫn mất
Trên những rẫy cà phê suốt đêm loang loáng ánh đèn pin của nông dân đi canh rẫy. Thời điểm này, những vườn cà phê đầy quả là miếng mồi ngon cho bọn trộm. Chúng gồm rất nhiều toán vài ba đối tượng, rình lúc sơ hở để ra tay. Chỉ một thời gian ngắn lúc người canh rẫy về ăn cơm trưa, tối hay ngủ quên lúc gần sáng là bọn trộm đã hái đi cả hàng tạ cà phê.
Chị Nguyễn Thị Hoa, một nông dân ở huyện Ia Grai (Gia Lai) than: “Nhà tôi có 2 ha cà phê. Suốt cả tháng trời mất ăn mất ngủ vì sợ trộm. Gia đình có ba người đàn ông suốt ngày thay phiên canh giữ. Vậy mà cũng bị trộm hái mất hơn hai chục cây cà phê. Đành hái cà phê non dù biết thương lái sẽ ép giá...”.
|
Để cà phê lâu ở vườn lo lắm, không có người canh, mất trộm khi nào không hay. Thôi thì xanh nhà hơn già đồng, ở đây ai cũng vậy thôi - Bà Lê Thị Hương, thôn Đức Nghĩa, xã Đức Mạnh, H.Đắk Mil (Đắk Nông) |
Điều đáng nói, tình trạng trộm cà phê khi vào vụ không phải bây giờ mới diễn ra. Nhiều người gọi mùa cà phê cũng là mùa... ăn cướp!
Cách đây chưa lâu, bọn trộm gồm 3 tên ở huyện Đăk Đoa (Gia Lai) đã “viếng” rẫy cà phê của anh Hòa ở xã An Phú, TP Pleiku. Hơn hai chục cây cà phê đã bị vặt trụi. Bị người dân phát hiện lúc đang dùng xe máy chở những bao cà phê đi, bọn trộm vung dao tấn công lại người vây bắt. Thế nhưng, sau đó cả 3 tên trộm chỉ bị xử phạt hành chính hơn một triệu đồng và không ai dám đảm bảo chúng không tiếp tục đi hái trộm những vườn cà phê khác.
Đốn cây để hái trộm cho nhanh
Giám đốc Công ty cà phê tỉnh Gia Lai, ông Võ Ngọc Hiếu, cho biết: “Công ty chúng tôi có khoảng 600 ha cà phê đang khai thác. Diện tích này trải đều ở các huyện Chư Sê, Ia Grai, Chư Prông. Những năm trước chúng tôi luôn có khuyến cáo các chủ vườn hái cà phê chín và ra thông báo mua cà phê chín với giá cao hơn để chế biến, xuất đi các thị trường khó tính như Nhật Bản, Hàn Quốc... Nhưng nhiều nông dân vẫn hái cà phê khi nhân chưa già. Điều này ảnh hưởng lớn tới chất lượng, năng suất cà phê. Theo tính toán sơ bộ của chúng tôi, thu hái non sẽ giảm từ 10-15% năng suất. Niên vụ cà phê này cũng đến muộn hơn cả tháng so với năm trước nên nhiều nông dân lo sẽ có mưa trái mùa, cà phê bung hoa cộng với sợ trộm nên dẫn đến việc ồ ạt thu hoạch cà phê cả chín lẫn xanh. Nhiều đội sản xuất báo về là có nạn trộm cà phê và đã bắt được một số vụ”.
Ngay tại Gia Lai, nơi có trên dưới 70.000 ha cà phê đang khai thác, đứng thứ hai ở khu vực Tây Nguyên, đã có không ít vườn cà phê bị tuốt cả già lẫn non. Cũng tại huyện này, mới đây công an bắt khẩn cấp, khởi tố 6 nghi can trộm cà phê của ông Võ Bình ở xã Ia Nhin, gồm Rơ Châm Sưng (25 tuổi), Rơ Châm Nhưng (24 tuổi), Rơ Châm Nư (22 tuổi), Ksor Rup (27 tuổi), Rơ Châm Yueng (21 tuổi) và Rơ Châm Khê (18 tuổi đều ở huyện Chư Pah)...
Thực tế bọn trộm không những chỉ tuốt cà phê mà tàn nhẫn hơn, chúng còn chặt cả cây để hái cho nhanh. Cách đây vài ngày, gia đình bà Nguyễn Thị Hồng ở xã An Phú, TP Pleiku trở thành nạn nhân khi bị trộm chặt mất gần chục cây cà phê.
Đến bao giờ thực trạng “căn bệnh mãn tính” thu hái cà phê non ở khu vực Tây Nguyên mới chấm dứt? Chuyện nâng cao chất lượng cà phê mới dừng ở cấp quản lý, còn người dân, dĩ nhiên họ phải lo cho tài sản của mình trước khi bọn trộm ra tay.
|
Xanh nhà hơn già đồng (!) Dọc theo quốc lộ 14 từ Đắk Lắk qua Đắk Nông, những đồi cà phê mênh mông hai bên đường vào kỳ thu hái rộ, tiếng người lao xao ở hầu khắp các vườn rẫy, nhiều đoạn xe công nông chở cà phê tươi rộn rã chen nhau trên đường.
Tại thôn Đức Nghĩa, xã Đức Mạnh, H.Đắk Mil (Đắk Nông), gần như nhà nào cũng phơi cà phê đầy sân, mùi cà phê bốc lên ngai ngái. Bà Lê Thị Hương đang cày xới đống quả cà phê vừa hái hôm trước, nhìn bằng mắt thường ước tính hơn một nửa cà phê đang phơi là quả xanh. Hỏi chuyện vì sao hái nhiều cà phê còn xanh, bà Hương buông giọng bình thản: “Nhà thiếu lao động, thuê được người thì hái liền tay, để cà phê lâu ở vườn lo lắm, không có người canh, mất trộm khi nào không hay. Thôi thì xanh nhà hơn già đồng, ở đây ai cũng vậy thôi”. Gia đình bà H’Tước Niê có diện tích cà phê 5 ha, nhiều nhất ở buôn Tara, xã Hòa Đông, H.Krông Pắk (Đắk Lắk). Bà chép miệng khi nghe có người khen: “Làm cà phê thì kinh tế khá lên thật nhưng vất vả lắm. Bữa nay giá cà phê cao nên có một số người không tốt thường rập rình quanh rẫy nhà mình để hái trộm. Ba tháng nay, từ khi cà phê chưa chín, đêm nào vợ chồng con cái đều chia nhau đi ngủ ở các chòi canh rẫy”. Mới được nửa vụ thu hoạch nhưng bà H’Tước cho biết đã hái gần hết cà phê rồi vì đợi quả đủ chín thì cả nhà kiệt sức vì lo canh giữ. Còn ông Ma Loát ở buôn Pua, cạnh buôn Tara, làm đến 7 ha cà phê thì than thở: do không thuê được nhiều người hái như các năm trước nên phải huy động tất cả lao động trong nhà “hái cho nhanh” trong thời gian ngắn. Ma Loát bảo hái nhanh thì nhiều quả xanh là chuyện thường, nhưng “các đại lý đâu có chê mua quả xanh” (!).
Mất trộm trên rẫy hiện là nỗi lo thường trực của người nông dân ở hầu hết các vùng cà phê. Bị mất vài ký, hoặc vài chục ký quả tươi do hái trộm lẻ tẻ là chuyện thường, nhưng có những vụ “giật cả mình” vì chủ nhà “nuôi ong tay áo”, bị người làm thuê lái xe công nông chở hàng trăm ký cà phê trộm được đưa đi bán. Ông Nguyễn Văn Sinh, Phó giám đốc Sở NN-PTNT Đắk Lắk, đánh giá: “Chỉ có vườn cà phê của các doanh nghiệp do có đội ngũ chuyên trách bảo vệ và làm nghiêm khâu chất lượng nên hầu như không có tình trạng hái xanh. Còn lại khó ngăn chặn triệt để tình trạng hái xanh cà phê của người nông dân, do phần lớn diện tích cà phê của hơn 180.000 nông hộ ở Đắk Lắk đều nhỏ lẻ, địa bàn canh tác rộng, khó canh giữ”. Ông Sinh cho rằng bản thân người nông dân cũng biết việc hái xanh sẽ ảnh hưởng nhiều đến năng suất, chất lượng vườn cây và giảm hiệu quả kinh tế nhưng trong nhiều thời điểm không còn lựa chọn nào khác. Trần Ngọc Quyền Kỳ tới: Các cơ quan chức năng nói gì? |
Thiên Trúc
Bình luận (0)