Được mời tham dự Liên hoan âm nhạc quốc tế Pattaya 2009 tại Thái Lan (20 đến 23-3-2009), ca sĩ Minh Thư cho biết ngoài việc có cơ hội cọ xát với các sao châu Á, đây là dịp cô thăm dò thị trường, chuẩn bị phát hành album tại đây. Trong khi đó, ca sĩ Hồ Quỳnh Hương cũng cho biết đĩa nhạc mới Năng lượng (Energy) của cô sẽ được phát hành tại thị trường Trung Quốc, Hàn Quốc.
Thêm một lần nữa những người lạc quan có cơ hội hi vọng vào khả năng chinh phục khán giả nước ngoài của ca sĩ Việt sau những dự án lấn sân không mấy khả quan của tam ca Áo Trắng, Mỹ Linh, Lam Trường, Đan Trường... trước đây. Song khi tĩnh tâm nhìn lại, hi vọng kia vẫn còn khá xa xăm.
Chuyện chàng ca sĩ Tây
Kết quả vụ dàn xếp bên ngoài tòa án dẫn đến việc Bi-Rain phải đổi nghệ danh thành The Rain cho mọi hoạt động âm nhạc của anh tại Hoa Kỳ. Nếu cuộc nghiên cứu thị trường của J. Tune Entertainment (công ty quản lý Bi-Rain) tốt hơn, hẳn anh đã không gặp khó đến mức phải hủy show và mới đây nhất là bị đối tác kiện đòi bồi thường đến 40 triệu USD vì lần hủy show ấy.
|
Từ vụ kiện của Bi-Rain Từng có người cho rằng chúng ta không thắng trong trận đấu toàn cầu bởi thiếu tầm và lực. Điều đó đúng, nhưng là chuyện sau khi ta đã có khán giả. Còn trên con đường đi tìm khán giả, chúng ta thua vì không hề biết khán giả của mình là ai. Khi tấn công sang thị trường Hoa Kỳ, ca sĩ Bi-Rain đã vướng phải một vụ kiện với Rain Corporation vì trùng tên. |
Nửa năm trước, với mong muốn thâm nhập thị trường âm nhạc VN, ca sĩ Nuno, người Bỉ, đã cùng quản lý của mình là Xavier sang VN tìm hiểu. Trong 11 ngày lưu lại VN, anh đã tiếp xúc với các ca sĩ Việt, từ ngôi sao đến những người mới vào nghề, để phỏng vấn và xin lời khuyên. Bên cạnh đó anh cũng gặp gỡ một số nhạc sĩ và nhà sản xuất, trao đổi với các nhà thiết kế chuyên thực hiện trang phục biểu diễn cho nghệ sĩ, tham quan các tiệm ảnh, các cửa hàng băng đĩa để biết người Việt hiện đang nghe gì, ca sĩ Việt ăn mặc thế nào, chụp ảnh kiểu gì.
Chưa dừng lại ở đó, Nuno tìm cách tiếp cận các hãng băng đĩa để xem quy trình sản xuất một album nhạc ở đây ra sao, số lượng phát hành bao nhiêu bản và chi phí cho từng khâu, thậm chí anh còn tìm mua một lốc đĩa lậu để so sánh chất lượng.
Trò chuyện với Tuổi Trẻ, Nuno nói: “Thị trường âm nhạc của các bạn có nhiều cái lạ. Chẳng hạn chuyện ca sĩ hằng đêm phải chạy từ nơi này sang nơi kia biểu diễn bằng xe máy. Tôi đã thử chạy theo các bạn trong một đêm như thế và quả thật rất mệt. Rồi các bạn lại có một người chuyên đứng sau sân khấu gọi điện thúc giục ca sĩ này, xếp lượt cho ca sĩ kia. Ở Bỉ không có những chuyện như vậy”.
Chính vì ở Bỉ không có một số điều mà âm nhạc VN có và ngược lại nên Nuno mới phải đi qua từng sân khấu, phòng trà, dự các show ca nhạc truyền hình, đến phòng thu để thu thử một ca khúc anh hát bằng tiếng Việt. Toàn bộ quá trình ấy đều được anh ghi hình lại để mang về Bỉ nghiên cứu thêm cũng như tham khảo ý kiến của các chuyên gia. Anh hi vọng lần quay trở lại VN sắp tới sẽ có thể bước lên sân khấu để song ca cùng một ca sĩ Việt, và theo lời Xavier thì đó có thể là Đàm Vĩnh Hưng, người mà anh từng có dịp làm việc chung.
Chỉ để hát một bài song ca với một ca sĩ VN, Nuno cùng êkip của mình đã phải thực hiện cả một cuộc nghiên cứu thị trường quy mô và tốn kém. Tuy nhiên, nếu kết quả cuộc nghiên cứu đó cho thấy anh có thể bước chân vào làng nhạc Việt và được công chúng đón nhận thì “Công sức của tôi sẽ được đền đáp xứng đáng” - Nuno khẳng định.
Bao nhiêu ca sĩ VN từng thực hiện những nghiên cứu tương tự trước khi bước chân khỏi bờ ao nhà mình? Dường như là không ai cả. Hỏi chuyện một nam ca sĩ ấp ủ kế hoạch phát hành album tại Thái Lan liệu anh có biết ở Thái người ta nghe nhạc gì, nghe ở đâu, mua đĩa trong siêu thị hay nhà sách... anh đều không trả lời được. Khi kiến thức của ta về thị trường âm nhạc nước bạn gần như bằng không, chúng ta sẽ chinh phục khán giả bằng gì? Khi tuyên bố sẽ phát hành album tại Trung Quốc, Hồ Quỳnh Hương có biết tỉ lệ vi phạm bản quyền ở quốc gia này là 82% và tốc độ sao chép một sản phẩm âm nhạc ở đấy cũng như ở ta - tức thời?
Khi ta chưa biết mình, biết người
Có thể nói hầu hết dự án tiến ra thị trường thế giới của chúng ta vẫn chỉ dừng trên mặt báo, qua những phát ngôn kêu vang. Sau đó thì dự án đi đâu, về đâu chẳng ai biết rõ trừ chính bản thân ca sĩ.
Qua tìm hiểu của Tuổi Trẻ, để đưa một album ca nhạc ra bán ở thị trường nước ngoài không phải là việc khó. Những nghệ sĩ như Trần Mạnh Tuấn, Quốc Bảo đã có album bày bán trên các website như Amazon, CDBaby... Việc đưa một album nhạc Việt vào hệ thống siêu thị Walmart của Hoa Kỳ cũng hoàn toàn nằm trong tầm tay. Song để gọi là chinh phục thị trường quốc tế thì mọi việc không chỉ đơn giản như vậy.
Khách hàng nào sẽ mua đĩa của bạn trong khu trưng bày ethnic (đĩa nhạc từ các quốc gia nhỏ) khi họ luôn có những lựa chọn khác? Hồ Quỳnh Hương liệu có thể hát tiếng Hàn tốt hơn ca sĩ Hàn? Minh Thư có thể hát tiếng Thái tốt hơn ca sĩ Thái? Và liệu điều đó có cần thiết chăng khi những sao Hàn, sao Nhật đã giành được một lượng fan Việt khá lớn dù không hát bằng tiếng Việt? Những Mỹ Lệ, Đức Tuấn, Song Giang... khi mang đĩa ra nước ngoài thực hiện các công đoạn hậu kỳ đều chỉ hi vọng chất lượng đĩa sẽ tốt hơn để tiêu thụ nội địa. Những thùng đĩa được đóng gói đi theo ca sĩ ở những chuyến bay show chỉ gói gọn trong việc bán cho khán giả Việt kiều.
Nếu thuần túy quảng bá văn hóa, ca sĩ Việt đã thực hiện trọn vẹn sứ mệnh của mình thông qua những liên hoan ca nhạc, những buổi biểu diễn giao lưu. Sau những chuyến lưu diễn ấy, ca sĩ ít nhiều cũng có thể tìm cho mình được một lượng khán giả. Việc bán album ngoài thị trường trong nước cũng có thể gọi là hành động quảng bá kêu vang nếu chỉ để có cái tiếng “bán được đĩa ở nước ngoài”. Nhưng để có thể cạnh tranh với các đối thủ bản địa và cả những đối thủ đến từ những vùng khác xa hơn, chúng ta không thể không biết mình, biết người.
Theo Phạm Thành Nhân / Tuổi Trẻ
Bình luận (0)