Cần miễn trừ trách nhiệm cho luật sư dũng cảm, bảo vệ công lý

Ngày 26.5, Bộ Tư pháp tổ chức hội thảo lấy ý kiến đóng góp cho dự thảo luật Luật sư (sửa đổi). Theo dự thảo, luật này có hiệu lực thi hành từ ngày 1.3.2027.

Cần có cơ chế bảo vệ luật sư tránh gặp rủi ro

Luật sư Lê Ngọc Luân, Đoàn luật sư TP.HCM, góp ý tại điều 6 dự thảo luật Luật sư quy định về nghiêm cấm luật sư thực hiện các hành vi còn rất chung chung. Tuy nhiên, tại điều 35 của dự thảo thì Chính phủ lại không quy định chi tiết về điều 6 dự thảo. Theo luật sư Luân, việc này dễ dẫn đến khó áp dụng trên thực tế.

ẢNH: NGÂN NGA

Cụ thể, tại điểm d khoản 6 dự thảo quy định hành vi của luật sư bị cấm bao gồm: "xúi giục khách hàng khiếu nại, tố cáo, khiếu kiện trái pháp luật hoặc gây phức tạp tình hình an ninh, chính trị, trật tự an toàn xã hội"; hay "sử dụng thông tin từ khách hàng để gây bất lợi cho người đó trong vụ việc khác, tiết lộ bí mật thông tin của khách hàng".

"Theo tôi, nếu không quy định hướng dẫn chi tiết sẽ dẫn đến luật sư gặp rủi ro", luật sư Luân phân tích.

Ngoài ra, tại điều 7 dự thảo về tiêu chuẩn luật sư trong đó có "tinh thần dũng cảm và kiên quyết bảo vệ công lý, liêm chính và trung thực". Theo luật sư Luân, đây là quy định nhằm khuyến khích các luật sư dấn thân bảo vệ pháp luật, phù hợp với chủ trương của nhà nước, với nghề luật sư.

"Tuy nhiên, theo tôi để khuyến khích luật sư làm việc này cần có cơ chế bảo vệ họ. Do đó tôi đề nghị bổ sung thêm quyền của luật sư vào điều 12 dự thảo về quyền, nghĩa vụ của luật sư", luật sư Lê Ngọc Luân nói.

ẢNH: NGÂN NGA

Theo đó, luật sư Luân đề nghị bổ sung quy định: "Luật sư được xem xét miễn trừ trách nhiệm nếu luật sư thực hiện công việc bảo vệ cho khách hàng trên tinh thần dũng cảm, kiên quyết bảo vệ công lý và không vì động cơ vụ lợi".

Ngoài ra, luật sư còn đề nghị bổ sung thêm 5 quyền sau:

• Được quyền tham gia cùng khách hàng để tư vấn, bảo vệ quyền lợi hợp pháp khi khách hàng có yêu cầu. 
• Độc lập trong hoạt động nghề nghiệp và không bị các cá nhân, cơ quan, tổ chức cản trở, can thiệp trái pháp luật trong quá trình hành nghề. 
• Được quyền thực hiện các biện pháp theo quy định của pháp luật để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của khách hàng. 
• Được bảo vệ tính mạng, sức khoẻ, danh dự, nhân phẩm và uy tín trong quá trình hành nghề. 
• Được tổ chức xã hội nghề nghiệp luật sư bảo vệ quyền hành nghề theo quy định của pháp luật.

Ngược lại, luật sư Nguyễn Văn Đức, Đoàn Luật sư TP.HCM, lại cho rằng không nên quy định tiêu chuẩn của luật sư trong đó "có tinh thần dũng cảm và kiên quyết bảo vệ công lý" vào dự thảo luật. Bởi theo luật sư Đức: "Cụm từ này mang tính định tính. Vì ai cũng có tinh thần này".

Về vấn đề trên, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tú nói: "Sở dĩ tiêu chuẩn của luật sư tương tự thẩm phán, mục đích là để nghề luật sư được phát triển. Quy định này đã có rất nhiều luật sư đề xuất đưa vào luật nên chúng tôi đưa vào".

Ngoài ra, Thứ trưởng mong tiếp tục nhận được sự quan tâm đóng góp của các luật sư để luật được hoàn thiện hơn.

Phải chế tài nếu cản trở hành nghề luật sư

Cũng theo luật sư Lê Ngọc Luân, tại khoản 2 điều 6 của dự thảo còn quy định nghiêm cấm cá nhân, cơ quan, tổ chức có hành vi cản trở hoạt động hành nghề của luật sư, bao gồm:

• Từ chối, trì hoãn, ngăn cản, gây khó khăn trái pháp luật trong việc thực hiện các quyền của luật sư trong quá trình tham gia tố tụng hoặc đại diện bảo vệ quyền lợi khách hàng.
• Can thiệp trái pháp luật vào hoạt động tố tụng, tư vấn pháp luật của luật sư hoặc hoạt động cung cấp dịch vụ pháp lý khác.
• Gây áp lực, đe dọa hoặc dùng biện pháp trái pháp luật để can thiệp vào tính độc lập, khách quan trong hoạt động hành nghề luật sư.
• Có hành vi xúc phạm nhân phẩm, uy tín hoặc đe dọa hành hung, gây thương tích đối với luật sư và người thân của luật sư trong quá trình hành nghề.
• Cá nhân, cơ quan, tổ chức có hành vi cản trở hoạt động hành nghề luật sư phải chấm dứt ngay hành vi vi phạm và tùy theo tính chất, mức độ vi phạm bị xử lý kỷ luật, xử lý vi phạm hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự; nếu gây thiệt hại thì phải bồi thường theo quy định của pháp luật.

ẢNH: NGÂN NGA

Theo luật sư Lê Ngọc Luân, cần phải có cơ chế để xử lý cụ thể đối với hành vi vi phạm trên thì mới có hiệu quả được. Liên đoàn Luật sư Việt Nam có chức năng bảo vệ cho thành viên, nhưng tại luật Luật sư hiện hành và dự thảo không quy định ý kiến của Liên đoàn Luật sư Việt Nam có giá trị pháp lý. Vì thế nhiều ý kiến của Liên đoàn Luật sư Việt Nam là đúng đắn nhưng các cơ quan, tổ chức không phản hồi, không xem xét giải quyết.