Thế nhưng đã có ai từng thắc mắc vì sao những cây dầu kia năm xưa không bị đốn bỏ khi khai hoang? Và tại sao nơi gốc cây dầu lại có một lỗ cháy đen?
Cảnh đẹp thượng nguồn
Trên thượng nguồn sông Đồng Nai, đoạn giáp Vườn quốc gia Cát Tiên, có một ngôi làng của đồng bào dân tộc Mạ và Stiêng sinh sống đã bao đời nay, gọi là làng Tà Lài. Từ xa xưa, tận dụng địa hình bằng phẳng, bà con khai hoang được hai cánh đồng lớn để trồng lúa, nhằm có thêm cái ăn ngoài việc vào rừng "săn bắt hái lượm".
“Cánh đồng châu Âu” nằm ở cạnh Vườn quốc gia Cát Tiên
ẢNH: LÊ LÂM
Ngày nay, hai cánh đồng lúa vẫn còn, và một trong số đó bỗng nhiên nổi tiếng trên mạng xã hội khi được khách du lịch, nhiếp ảnh gia, nhà báo… đặt cho cái tên kiêu sa "cánh đồng châu Âu" (rộng hơn 200 ha).
Lý do là cánh đồng nằm trên vùng đệm của Vườn quốc gia Cát Tiên, được bao bọc bởi màu xanh trùng điệp của rừng núi. Vào mùa lúa chín, cánh đồng ửng vàng, nổi bật giữa rừng già, tạo nên khung cảnh như mùa thu ở châu Âu. Đồng thời, giữa các thửa ruộng lại tồn tại hàng trăm cây dầu cổ thụ tự nhiên.
Cây nào gốc cũng to, vỏ sần sùi, thân cao, đứng sừng sững không theo hàng lối. Nhờ vậy càng tôn thêm nét tự nhiên, hoang sơ. Ai đến đây cũng thích thú khi thấy những cây lúa trĩu bông, hạt vàng ươm nép mình dưới bóng cây cổ thụ.
Tôi cũng không rõ "cánh đồng châu Âu" được cộng đồng mạng khai sinh từ khi nào, nhưng khả năng là vài năm trở lại vì trước đó không hề nghe tên, cũng chả ai nói đến. Chỉ nhớ khoảng 2 năm trước, hình ảnh cánh đồng bỗng nổi rần rần trên mạng xã hội, rất nhiều người tìm đến chụp hình.
Làng Tà Lài nằm ở thượng nguồn sông Đồng Nai, cạnh Vườn quốc gia Cát Tiên
ẢNH: LÊ LÂM
Tôi cũng xách ba lô lên và đi đúng vụ lúa thu đông đang chín. Đến nơi, công nhận "cánh đồng châu Âu" thật đẹp, dù tôi chưa đặt chân đến châu Âu lần nào mà chỉ biết qua tranh ảnh, truyền hình, nhưng tự tin khẳng định cánh đồng này xứng đáng với danh xưng mà những người đi trước đã đặt.
Bí ẩn vết lửa cháy
Sau khi hào hứng khám phá khắp nơi để chụp hình, xem gặt lúa, trò chuyện với đồng bào, tôi mới tiến lại gần các cây dầu cổ thụ quan sát kỹ hơn. Nhìn tổng thể chúng tạo nên một bức tranh đẹp nên thơ. Nhưng tách ra từng cây thì dễ dàng nhận thấy rất nhiều cây cành khẳng khiu, lá thưa thớt và màu xanh nhạt nhòa.
Và thật bất ngờ, ở những cây to, tại phần gốc hoặc đoạn thân gần gốc đều có cái lỗ to bằng tô cơm, ngoài ra còn có dấu vết bị lửa đốt. Một số cây vết đốt lan ra ngoài, cháy lên cao, đen nhẻm.
Lúc này, trong đầu tôi nảy sinh 2 thắc mắc. Vì sao năm xưa khi khai hoang làm ruộng, người đồng bào để lại những cây dầu này, có phải mọi người ý thức được phải bảo tồn những cây gỗ lớn? Còn những vết đục, khoét và đốt cháy kia có phải do hậu thế muốn diệt đi để thuận tiện hơn cho việc trồng và khai thác lúa? Đó là những thắc mắc mà tôi chưa có lời đáp.
Những cây dầu được người xưa để lại vô tình giúp cánh đồng trở nên đẹp lạ thường, được ví như “cánh đồng châu Âu”.
ẢNH: LÊ LÂM
Bẵng đi một thời gian, đến cuối tháng 8.2025, khi có dịp đi ngang Tà Lài, biết được đang đợt lúa chín vụ hè thu, tôi liền ghé vào để ngắm nhìn "cánh đồng châu Âu" một lần nữa.
Lúc này, những thắc mắc lúc trước liền trỗi dậy, trong khi tìm trên internet không hề thấy bài viết nào nhắc tới nguồn gốc của rừng dầu cổ thụ kia. Lân la hỏi một số bạn trẻ là thanh niên đồng bào đang có mặt trên ruộng lúa nhưng cũng không ai biết.
Ở dưới gốc những cây dầu có lỗ đen, dấu vết bị đốt cháy để lấy dầu còn in rõ
ẢNH: LÊ LÂM
Sau đó, tôi tìm số điện thoại người quen cũ là ông K'Luận (46 tuổi, người đồng bào có uy tín ở làng Tà Lài), hiện là Trưởng ban Công tác Mặt trận ấp 4 (làng Tà Lài thuộc ấp 2). Qua điện thoại tôi nói muốn gặp người lớn tuổi ở trong làng để hỏi về sự tồn tại của các cây dầu cổ thụ, nhờ ông kết nối.
Nghe vậy, ông K'Luận giải thích luôn: "Hồi xưa ở trong rừng không có đèn, mọi người đục cây dầu lấy nhựa đốt. Nhựa được đựng trong ống lồ ô, trộn thêm lá rừng khô tạo thành cây đuốc để sinh hoạt ban đêm, soi đường. Nên khi phát rừng làm ruộng, ông cha đời trước để lại cây dầu là vậy".
Ông K'Luận nói tiếp: "Ở mỗi cây dầu, sẽ thấy dưới gốc có một cái lỗ, đó là cái lỗ ngày xưa đục để lấy dầu. Sau này thì kiểm lâm cấm không cho khai thác nữa, vì muốn lấy dầu phải đốt lửa để thông mạch nhựa trong thân cây, nhựa dầu mới chảy ra, kiểm lâm sợ đốt nhiều quá cây sẽ chết".
Mong phát triển du lịch
Đầu tháng 12.2025, tôi trở lại "cánh đồng châu Âu" lần nữa. Thời điểm này cũng là mùa lúa chín và bà con đang thu hoạch.
Anh K’Dũng kể lại chuyện năm xưa theo người lớn đi rừng đục lỗ vào thân cây lấy dầu
Tôi may mắn gặp anh K'Dũng (41 tuổi) đang ra đồng kiểm tra 2 con bò chăn thả trên ruộng. Trong trí nhớ của anh thì lúc 6 - 7 tuổi có theo người lớn đi lấy dầu. "Lúc đó mình còn nhỏ, cầm cái rựa chặt có nổi đâu, chỉ đi theo lấy dầu thôi", anh kể lại.
Anh K'Dũng không ngờ nhờ những cây dầu kia mà cánh đồng lúa của làng trở nên thơ mộng, cảnh đẹp đến vậy. Đặc biệt là dù xa xôi, nằm tuốt trong rừng nhưng nhiều người bên ngoài cũng biết và tìm tới. Bản thân là một người con của bản làng, anh tự hào về điều này, trong lòng cảm thấy vui sướng.
Anh K'Dũng cũng mong muốn chính quyền hay tổ chức, công ty nào đó có thể đẩy mạnh khai thác du lịch tại cánh đồng này. Bà con ở làng Tà Lài sẵn sàng hỗ trợ, tham gia để kiếm thêm thu nhập.
Bình luận (0)