Nỗi bất an thường trực bởi biển sâu khó dò tới đáy và linh cảm chính xác bằng kinh nghiệm hơn 10 năm đi biển, thuyền trưởng tàu HQ 936 ra lệnh cho mọi người về tàu, nhổ neo để chạy tàu ra khỏi tầm ảnh hưởng của cơn áp thấp rất có thể sẽ mạnh lên thành bão…
Biển bắt đầu nổi sóng. Mặt biển mấy hôm hiền lành là thế bây giờ chao đảo như một con quái thú khổng lồ đang nổi giận. Biển đen sẫm lại, sóng nổi những vồng lên rồi trũng xuống cuồn cuộn từng cơn không ngớt. Con tàu đi nghiêng ngả trong sóng gió như đi trong một chiếc cối xay nước khổng lồ. Sóng trào lên tận boong tầng 2, mặt boong vắng tanh không còn bóng người reo hò, ngồi sưởi nắng hay hóng gió như những ngày nắng ấm, biển lặng.
Tàu lắc đều đặn theo nhịp sóng lừng khiến hầu hết những người sức chịu đựng kém đều say sóng ngất ngây. Chỉ có ca trực đang làm việc, chỉ có những người lính hải quân trên tàu đang kiểm tra và canh gác. Đại úy, thuyền trưởng Nguyễn Văn Sửu đang ở trên cabin. Hải đồ hành quân gần 20 ngày qua theo thời tiết và những bất thần của biển cả đã được thay đổi rất nhiều lần so với dự kiến hành trình ban đầu được vạch ra khi tàu còn nằm trong cảng. Nhưng dù thay đổi thì những điểm hành quân định trước cũng đã thực hiện được an toàn. Phía trước bây giờ là đất mẹ, là bến cảng thanh bình sau những ngày xa khơi.
Ngay từ lúc xuống tàu, các nhà báo đã được dành cho những căn phòng tiện nghi nhất có thể có của nhà tàu. Các phòng ở của các thuyền phó, chính trị viên và cả phòng thủy thủ đều dành cho khách. Tàu HQ 936 đã dành sự đón tiếp ưu ái nhất cho những người khách trong một chuyến đi biển dài ngày mùa xuân này. Thuyền trưởng Nguyễn Văn Sửu không phải là người xa lạ. Có nhiều nhà báo tìm gặp anh gửi những gói quà của những người đã đi Trường Sa từ các năm trước, nay không có dịp đi lại nhưng vẫn nhớ đến anh, gửi chút quà nhỏ như tình cảm của họ dành cho anh.
Từ nhỏ, Nguyễn Văn Sửu đã rất yêu biển, có lẽ bởi anh sinh ra và lớn lên tại một vùng quê biển, nơi cát trắng biển xanh đã in dấu ấn trong tâm thức những ai gắn bó với nó. Học viện Hải quân Nha Trang là lựa chọn duy nhất của Nguyễn Văn Sửu ngay sau khi anh tốt nghiệp phổ thông. Bắt đầu bằng chức danh thuyền phó tập sự trên con tàu HQ 613, cũng là bắt đầu sự gắn bó của đại úy Nguyễn Văn Sửu với vùng biển đảo Trường Sa, một phần không thể tách rời của Tổ quốc Việt Nam, nơi nhiều sóng gió nhất...
Năm nào Nguyễn Văn Sửu cũng đi Trường Sa ít nhất hai lần. Đó là không kể những ngày làm việc trên tàu trực ngoài biển. Có những chuyến đi kéo dài 3 tháng cố định, về nghỉ khoảng 10 ngày lại ra biển 3 tháng. Có lần anh đi 9 tháng liên tục như vậy. Nguyễn Văn Sửu không phải là người quá khó gần nhưng lại rất nghiêm túc trong công việc, có thể vui thoải mái với tất cả mọi người mỗi khi neo tàu hoặc biển lặng. Nhưng tôi thích được quan sát anh vào những khoảnh khắc khó khăn, khi đó anh đúng là hình ảnh một thuyền trưởng, nghiêm túc và quyết đoán trong công việc. Đó là khi biển động, khi chuẩn bị buông neo, hay khi chuẩn bị thả xuồng đưa đoàn vào đảo. Dường như thuyền trưởng luôn nhớ rõ từng rặng san hô, từng vỉa đá ngầm ở mỗi hòn đảo mà tàu ghé. Các nhà báo không ngớt hỏi tại sao tàu đang đi thẳng vào đảo lại chuyển hướng vòng một vòng để neo tàu ở phía bên kia? Tại sao không được vào đảo buổi sáng lại phải chờ đến buổi chiều? Tại sao xuồng khi xuống cập mạn bên phải, khi về lại phải vòng qua mạn trái?...
Bao nhiêu câu hỏi "tại sao và tại sao?" để tròn mắt nghe những cụm từ chuyên môn khó hiểu, để học được thêm bao nhiêu những kiến thức hàng hải từ "viên thuyền trưởng" 36 tuổi này. Như độ sâu và neo tỷ lệ theo con số 1 x 3. Cứ trung bình 1m nước thì bỏ 3m neo. Muốn vào đảo phải chọn cửa luồng mới không vướng san hô. Đảo chìm phải vào buổi chiều vì khi đó con nước lên mới đủ để xuồng đi vào được sát chân đảo. Sóng theo giờ cũng khác nhau nên có lúc xuống xuồng ở bên này mà cập mạn tàu khi về lại ở bên kia. Gắn bó với con tàu trong suốt 20 ngày hành trình, cũng là sự gắn bó với những âm thanh từ loa của tàu mà đám nhà báo hay nhắc "toàn tàu báo thức, báo thức toàn tàu", "đồng chí Trung liên lạc lên phòng thuyền trưởng có việc", "toàn tàu tập trung cẩu xuồng", “tổ neo về vị trí làm công tác chuẩn bị thả neo”, "ngành 5 cấp điện tời neo"... Đó là những mệnh lệnh mà khi nghe ai cũng nhận ra tiếng của thuyền trưởng Nguyễn Văn Sửu.
* Tôi cứ tò mò không biết với anh, kỷ niệm nào sẽ là đáng nhớ nhất trong suốt những chuỗi ngày sống trên tàu, đi trên biển cả mùa nắng và mùa mưa?
Thuyền trưởng Nguyễn Văn Sửu
- Có một chuyến đi mà tôi nhớ mãi, chuyến đi cứu dân gặp nạn trên biển ở đảo Tiên Nữ. Đó là ngày 27.12.2001 sau một đợt gió mùa đông bắc lớn, sóng to. Để đến đảo Tiên Nữ, chúng tôi đã phải đi trên biển liên tục 3 ngày 3 đêm, đây là thời điểm nguy hiểm nhất. 11 ngư dân của Hoài Nhơn, Bình Định đi trên tàu câu cá ngừ đại dương ở vùng biển giáp với Malaysia, hành trình trở về của họ trong đêm tối, sóng gió to nên đã không đảm bảo được hành trình. Tàu cá của họ bị lao thẳng lên bãi cạn của đảo Tiên Nữ, vỡ nát. Họ đã đánh tín hiệu bằng radio với các đài duyên hải, để cầu cứu hải quân. Tất nhiên chúng tôi đã đưa được họ trở về an toàn.
Người đi biển sợ nhất là gặp bão. Không thể lường trước được những bất thường của biển cả dù có kinh nghiệm thực tiễn hay kiến thức học được ở trường. Tôi thường thấy mỗi khi mở bản tin dự báo thời tiết ở các đài duyên hải để theo dõi thời tiết vùng biển, thuyền trưởng Nguyễn Văn Sửu đã không dự báo khác với đài. Bởi anh biết trước biến động thông qua các tín hiệu từ thiên nhiên như sóng, màu nước biển, mây, ngửi mùi gió và thậm chí sự xuất hiện của cá heo hay cá chuồn cũng là những dự báo khá chính xác. Khi anh đo khí áp kế cũng có thể biết trước ít nhiều sẽ có bão hay không. Khí áp kế đang bình thường mà giảm cũng là một tín hiệu báo có thể có bão. Nếu biển không động thì sóng biển bình thường, nhưng khi có bọt sóng, có nhiều vật thể lạ trôi trên biển, chắc chắn biển chuẩn bị động.
Có những kinh nghiệm mà đại úy Nguyễn Văn Sửu sẵn lòng chia sẻ với chúng tôi như việc nhìn thấy cá heo. Lúc là điềm lành nhưng lúc lại thành điềm dữ. Khi biển đang động mà thấy cá heo nổi lên là chắc chắn 2 ngày sau biển sẽ lặng. Khi biển lặng mà thấy cá heo thì biển động ngay sau đó. Khu vực quần đảo Trường Sa là khu vực biển gần xích đạo nên nóng ấm. Những luồng cao áp lạnh đổ xuống đây gặp khí ấm từ biển bao giờ cũng tạo thành những cơn áp thấp hoặc bão nhiệt đới tùy mùa. Phía tây Thái Bình Dương cũng là rốn bão của trái đất, nên mỗi khi có bão hình thành ở đó, chỉ đi qua Philippines là đổ vào biển Đông.
|
Đại úy Nguyễn Văn Sửu sinh năm 1971, tốt nghiệp Học viện Hải quân Nha Trang năm 1997 và bắt đầu làm việc trên con tàu HQ 613 với chức danh thuyền phó và nhiều tàu khác nhau hoạt động trên biển Đông. Chính thức trở thành thuyền trưởng năm 2000 trên chính con tàu HQ 613, đại úy Nguyễn Văn Sửu đã có kinh nghiệm 7 năm làm thuyền trưởng. Trong chuyến hành trình ra thăm, chúc Tết các chiến sĩ ở quần đảo Trường Sa, đại úy Nguyễn Văn Sửu là thuyền trưởng tàu HQ 936 đi cánh phía Bắc qua gần 10 điểm đảo đã để lại những ấn tượng tốt đẹp trong lòng mọi người, được các nhà báo bầu là người ấn tượng và giỏi chịu đựng nhất trong cả chuyến hành trình! |
- Theo tôi nghĩ, chẳng có ai chống được với thiên nhiên đâu. Nếu đang ở giữa biển khơi, không nghe được dự báo, đương nhiên bắt buộc phải lắng nghe thậm chí từ linh cảm của mình trở đi.
* Những chuyến đi biển dài ngày đem lại cho anh cảm giác gì? Sự quen thuộc vì đó là công việc thường kỳ hay sự hưng phấn đến hạnh phúc?
- Cảm giác quen thuộc là đương nhiên vì tôi đã làm công việc này, đã đi biển nhiều lần, nhiều ngày, nhiều tháng, và nhiều năm nữa. Nhưng khó mà nói cảm giác hưng phấn hay hạnh phúc. Vì chỉ huy một con tàu đi trên biển là một công việc không bao giờ dễ dàng. Không có lần đi biển nào giống lần đi biển nào. Bất trắc có thể đến từ bất kỳ đâu. Tôi chỉ có được cảm giác lòng mình tĩnh lại khi tàu đã cập cảng an toàn.
* Những chuyến đi biển dài ngày, những chuyến đi biển ngắn ngày liên miên như vậy, các anh gặp khó khăn nhất ở vấn đề gì?
- Những người lính tàu chúng tôi vừa thích nghi vừa không thích nghi với việc thiếu rau xanh và nước. Rau xanh thiếu đến mức nhiều anh em trên tàu bị bệnh ngoài da do thiếu vitamin. Nước thì nhất định phải cực kỳ tiết kiệm. Có khi phải tính lượng nước để đủ dùng cho đến khi về cảng. Nên 2, 3 ngày anh em trên tàu mới tắm một lần là chuyện thường.
* Trước mỗi một hải trình dài, các anh phải chuẩn bị những gì?
- Có quá nhiều thứ để chuẩn bị, căng thẳng và áp lực thật sự nên dù quen sóng gió đến mấy thì ngày đầu tiên của chuyến đi những người lính tàu như chúng tôi cũng rất mệt mỏi. Phương tiện tàu thuyền, máy móc trang thiết bị rất quan trọng. Thêm nữa là tất cả những phương tiện cứu sinh phải được kiểm tra nghiêm ngặt và chuẩn bị kỹ càng. Kiểm tra thời hạn sử dụng của tất cả những thứ có trên tàu và tất nhiên không thể quên việc kiểm tra lương thực, thực phẩm cũng như nước...
Ấn tượng khủng khiếp nhất đối với đại úy Nguyễn Văn Sửu trong chuỗi thời gian đi biển của anh có lẽ là năm 1997, khi xảy ra cơn bão Linda đã lấy đi cả mấy ngàn mạng người. Khi đó anh đang cùng tàu thực hiện nhiệm vụ đặc biệt đến Côn Đảo. Bão đã đánh tan tác cả nhà cửa, tàu bè của người dân, xác người trôi trên biển nhiều vô kể. Tàu đang đi làm nhiệm vụ đặc biệt nên các anh chỉ còn biết thắp những nén hương gọi là tưởng nhớ những người xấu số đã bỏ mạng trên biển vì cơn bão Linda ấy. Đó cũng là một bài học nhớ đời với những người đi biển, không chỉ nghe dự báo qua radio là đủ, mà còn phải luôn tích lũy kinh nghiệm bằng những trải nghiệm cá nhân mình. Nói thì là vậy, nhưng thiên nhiên không hề dễ dàng lường trước được, nên mỗi chuyến đi là những thử thách mới mẻ, không dám nói khôn trước thiên nhiên!
Ở nhiều đảo thuộc quần đảo Trường Sa có loại cây lá xanh mỡ màng, thân cây cứng cáp chịu được sóng gió biển quanh năm quần quật thổi. Dẫu có bão tràn qua đảo, dẫu có vặt trụi cành lá thì cây vẫn sinh tồn và hồi sinh, nhanh chóng lên xanh để giữ đất, giữ đảo. Người ở đảo gọi đó là cây phong ba. Những con tàu chuyển quân, chuyển hàng, những con tàu trực trên biển cũng chính là những "hòn đảo di động" mà ở trên đó những người thuyền trưởng và đồng đội của các anh chính là những cây phong ba trong sóng gió. Biết thuyền trưởng, đại úy Nguyễn Văn Sửu tròn 20 ngày trên biển, biết một lát cắt phần hình ảnh đẹp nhất của một người thuyền trưởng đủ để cảm phục, yêu quý và nhớ về anh như nhớ về một cây phong ba trên biển Đông giữa những ngày biển động. "Thuyền trưởng không rời tàu" đó là câu nói mà anh Sửu hay nói mỗi khi chúng tôi mời anh lên đảo ăn trưa khi đoàn ghé thăm đảo. Mong sao thuyền trưởng của 18 nhà báo có mặt trên chuyến tàu HQ 936 luôn là "Thuyền trưởng không rời tàu" và trong trí nhớ của chúng tôi, anh sẽ mãi là một cây phong ba trên những "hòn đảo di động" của quần đảo Trường Sa thân yêu.
Bài & ảnh: Lê Thị Thái Hòa
Bình luận (0)