Chăm sóc sơ sinh lấy gia đình làm trung tâm:Liệu pháp 'kỳ diệu' cho não bộ trẻ

Diễn đàn quy tụ những chuyên gia trong ngành Nhi khoa và Chu sinh như GS-TS-BS Ngô Minh Xuân (Chủ tịch Hội Chu sinh sơ sinh TP.HCM), PGS-TS-BS Nguyễn Thu Tịnh (Đại học Y Dược TP.HCM), BS.CKII Nguyễn Thanh Thiện (Bệnh viện Nhi đồng 2), BS.CKII Nguyễn Thị Từ Anh (Bệnh viện Từ Dũ), và BS.CKII Lê Nguyễn Nhật Trung, ThS-BS Trần Hà Phương Tâm (Bệnh viện Phương Nam, Thành viên Tập đoàn Y tế Phương Châu).

Các chuyên đề tập trung sâu vào chiến lược bảo vệ não bộ, dinh dưỡng lâm sàng và đặc biệt là cập nhật phác đồ hồi sức NRP phiên bản 9 cùng tiêu chuẩn châu Âu. Việc cập nhật này giúp các y bác sĩ tiếp cận với những kỹ thuật tiên tiến nhất, từ hỗ trợ hô hấp không xâm lấn đến các thao tác xử trí chính xác tại phòng sinh để bảo vệ trẻ sơ sinh, trẻ sinh non ngay từ khi vừa lọt lòng.

Tỷ lệ trẻ sinh non chiếm 10% số ca sinh

Giáo sư, tiến sĩ bác sĩ Ngô Minh Xuân, Chủ tịch Hội Chu sinh sơ sinh TP.HCM cho biết, trong bức tranh toàn cảnh về y tế, tỷ lệ trẻ sinh non vẫn là một bài toán khó. Ngay cả tại các quốc gia phát triển, tỷ lệ này vẫn duy trì ở mức xấp xỉ 10% tổng số trẻ sinh ra. Đây là nhóm đối tượng có nguy cơ cực cao về vấn đề sống còn và tàn tật.

"Nếu chúng ta không có sự hỗ trợ, quan tâm phối hợp chặt chẽ giữa Sản khoa và Nhi khoa để phát hiện sớm các bệnh lý trong giai đoạn 1.000 ngày đầu đời, trẻ sinh non rất dễ phải gánh chịu những di chứng nặng nề dù đã được cứu sống", giáo sư Minh Xuân chia sẻ bên lề hội nghị.

Theo giáo sư Xuân, tín hiệu tích cực là những năm gần đây, ngành y tế TP.HCM đã có những bước tiến vượt bậc trong nỗ lực cứu sống và chăm sóc trẻ sơ sinh. Sự phối hợp nhịp nhàng giữa Sản và Nhi ngay từ giai đoạn bào thai đã giúp tỷ lệ cứu sống trẻ sinh non, cực non tăng cao đáng kể. Tuy nhiên, ông cũng đưa ra cảnh báo, việc cứu sống mới chỉ là bước đầu. Nếu thiếu một kế hoạch thăm khám, theo dõi dài hạn, chúng ta sẽ bỏ lỡ "thời điểm vàng" để can thiệp các rối loạn phát triển.

"Rất nhiều trường hợp khi phát hiện ra bất thường thì đã quá muộn. Khi đó, việc can thiệp vừa kém hiệu quả, vừa tốn kém, trở thành gánh nặng lớn cho bản thân đứa trẻ, gia đình và toàn xã hội", giáo sư Xuân chia sẻ.

Chăm sóc sơ sinh lấy gia đình làm trung tâm

Một trong những nội dung được thảo luận tại hội thảo chính là sự chuyển dịch từ mô hình điều trị truyền thống sang phương pháp "Chăm sóc sơ sinh lấy gia đình làm trung tâm" (Family-Centered Care). Bác sĩ chuyên khoa 2 Lê Nguyễn Nhật Trung, Giám đốc chuyên môn Nhi - Sơ sinh Tập đoàn Y tế Phương Châu, nhận định đây không chỉ là sự thay đổi về quy trình, mà là một bước tiến về tư duy y khoa. Trong mô hình này, bức tường ngăn cách giữa phòng hồi sức và người thân hoàn toàn bị xóa bỏ, đặt cha mẹ vào vị trí "người đồng hành trực tiếp" thay vì chỉ là người quan sát đứng ngoài cuộc.

Về mặt tâm lý, phương pháp này là "liều thuốc" hóa giải những áp lực vô hình. Thay vì phải đối mặt với nỗi sợ hãi khi con nằm biệt lập trong lồng kính, cha mẹ được trực tiếp tham gia vào quá trình chăm sóc, tận mắt chứng kiến từng hơi thở và diễn tiến bệnh lý của con. Sự minh bạch và gần gũi này giúp giảm thiểu tối đa tình trạng stress, biến nỗi lo âu thành sự thấu hiểu và tin tưởng tuyệt đối vào phác đồ điều trị.

"Khoa học đã chứng minh sự kết nối giữa mẹ và bé tạo nên một "sợi dây liên kết kỳ diệu" có khả năng can thiệp sâu vào sự phát triển sinh học của trẻ. Những cái chạm tay da kề da, những lời thỏ thẻ nựng nịu không đơn thuần là sự vỗ về, mà chính là những kích thích tích cực giúp não bộ trẻ sinh non hoàn thiện các kết nối thần kinh và tăng cường khả năng phục hồi", bác sĩ Nhật Trung phân tích.

Đặc biệt, việc gần con tạo nên cơ chế phản xạ tự nhiên giúp mẹ dễ dàng có sữa hơn - nguồn "kháng sinh trắng" vô giá mà không một loại thuốc nào có thể thay thế trong việc nuôi dưỡng trẻ sinh non.

Sau cùng, giá trị cốt lõi của mô hình này nằm ở sự đồng hành bình đẳng. Sự phối hợp nhịp nhàng giữa chuyên môn của bác sĩ và tình yêu của gia đình chính là tiền đề quan trọng để đưa ra những quyết định điều trị tối ưu, giúp trẻ lớn khôn một cách vẹn tròn nhất.