Chánh án TAND TP.HCM Bùi Hoàng Danh nói về vụ thư ký toà án nhận tiền chạy án

Ai “làm ăn chung” với Dũng đều bị xử lý nghiêm

* Đòi và nhận nhiều tiền của nguyên đơn như thế, ông có nghĩ không chỉ một mình thư ký Dũng tự làm, tự chịu?

Chánh án TAND TP.HCM Bùi Hoàng Danh

- Ông Bùi Hoàng Danh: Theo thông tin hiện nay từ công an thì chỉ có một mình Dũng thôi. Sắp tới, qua điều tra mà phát hiện còn có người “đồng sức đồng lòng” với Dũng thì dù bất dứ là ai, ở cương vị nào, chúng tôi cũng sẽ xử lý nghiêm,

* Thưa ông, 3 năm trở lại đây tại Tòa TP.HCM, Dũng là người thứ năm bị bắt vì đòi, nhận tiền của đương sự. Vậy lãnh đạo đã có những biện pháp gì để khắc phục tình trạng “cán bộ liều mình, tự đánh mất mình” này?

- Chúng tôi đã tập trung chỉ đạo cán bộ, nhân viên toàn ngành phải thực hiện đúng pháp luật khi tiến hành tố tụng, đồng thời xây dựng quy chế quy định rõ trách nhiệm của từng bộ phận, thành viên từ chánh án, phó chánh án, lãnh đạo các tòa chuyên trách đến các thẩm phán, thư ký, cán bộ, nhân viên nghiệp vụ khác được và phải, không được và không phải làm những việc gì. Chúng tôi đã lập kế hoạch vận động toàn đơn vị thực hiện “ba xây, ba chống”, trong đó chú trọng nhất đến việc xây dựng tinh thần trách nhiệm, phẩm chất, đạo đức nghề nghiệp và chống hành vi lạm dụng chức quyền, nhũng nhiễu lấy tiền của dân. Hàng tháng, hàng quý chúng tôi đều ra nghị quyết có nội dung thực hiện các vấn đề trên và nhắc nhở, phê bình, kiểm điểm người có dấu hiệu vi phạm, khen thưởng người chấp hành tốt.

* Dù thế, 3 năm qua, cứ khoảng 6 tháng, một năm lại có một cán bộ tòa án “vào nhà đá”. Ông nghĩ sao khi dư luận đặt vấn đề phải chăng ngành tòa án không đụng tới thì thôi, hễ đụng là “dính”?

- Tôi nghĩ rằng không nên xâu chuỗi số lượng cán bộ vi phạm trong mấy năm qua để thành kiến, bi quan về những nỗ lực mà ngành tòa án TP đang chấn chỉnh. Bởi có những hậu quả phát sinh từ những lịch sử ngành, do một thời kỳ dài quá thiếu cán bộ nên chưa xem trọng “đầu vào”, do bị hút vào “núi công việc” nên chưa tập trung làm trong sạch nội bộ. Mặt khác, có những cái thuộc về sự biến chất, thoái hóa ngấm ngầm, “hết thuốc chữa” của bản thân cán bộ không được phát hiện kịp thời. Tại các cuộc họp, tôi vẫn nói thẳng rằng tiêu cực của ngành còn tiềm ẩn cho nên có nhiều quy định, quy chế mà không đẩy mạnh việc giám sát thì hiệu quả sẽ không như mong muốn. Bởi hành vi tiêu cực giữa cán bộ biến chất và đương sự thường lén lút ở góc kẹt, lại tinh vi, thường chỉ bị đổ bể khi đôi bên có mâu thuẫn.

Giám sát nội bộ: Cần huy động thêm sức dân

* “Quét rác từ trong nhà quét ra. Quét tội phạm phải từ trong tòa án quét ra” - nhiều đại biểu Quốc hội đã nói thế. Thực tế, hầu hết các vụ cán bộ “chạy án” đều do nhân dân, báo chí, công an phát hiện. Vậy ông đã nghĩ đến cơ chế giám sát lẫn nhau trong nội bộ ngành chưa?

- Sao không nghĩ? Chúng tôi đã tổ chức các buổi đối thoại tập thể, cá nhân giữa lãnh đạo và cán bộ, nhân viên ngành theo định kỳ. Khi đối thoại, chúng tôi sẵn sàng nghe phản

Vụ Thư ký tòa Phan Đăng Dũng “chạy án”: Đang kiểm tra các cuộc gọi vào máy của Dũng Phan Đăng Dũng che mặt khi được trích xuất ra khỏi trại tạm giữ đến cơ quan điều tra chiều 15/8 (ảnh từ VNN) Ngày 16/8, TAND TP.HCM đã tống đạt quyết định tạm đình chỉ công tác 3 tháng đến Phan Đăng Dũng (hiện đang bị tạm giữ ở trại Chí Hòa). Theo một nguồn tin, mặc dù bị bắt quả tang nhưng Dũng không thừa nhận hành vi nhận hối lộ mà cố tình quanh co, chối tội. Có thông tin cho biết sau khi Dũng bị bắt có một số cuộc gọi vào máy của Dũng, trong đó có cuộc gọi hỏi Dũng “Đã nhận tiền chưa?”. Cơ quan chức năng đang làm rõ.

ánh tình trạng, hiện tượng tốt, không tốt của một nhóm, một người và các kiến nghị khắc phục. Nói nôm na đó là đường dây nóng trong nội bộ. Có điều đường dây nóng này nóng… chưa tới. Vì sao? Vì còn không ít người im lặng hoặc mới phản ánh chung chung mà chưa đi vào chi tiết cụ thể do e dè, ngại đụng chạm.

* Vậy sao Tòa TP.HCM chưa tập trung huy động sức dân (đương sự, luật sư, nhà báo…) để giám sát, phát hiện kịp thời tiêu cực?

- Huy động rồi chứ, đâu chỉ là những đối tượng trên mà còn đối với tất cả những ai biết được những hành vi nhũng nhiễu, sai trái của cán bộ, nhân viên ngành tòa án TP. Chúng tôi đã lập đường dây nóng 8297555. Chỉ cần gọi vào số máy này là mọi thông tin về sự nhũng nhiễu, tiêu cực sẽ được chuyển ngay đến lãnh đạo, được xử lý trong thời gian sớm nhất. Tại phòng tiếp dân lúc nào cũng có một phó văn phòng trực. Tại khu vực của các tòa chuyên trách đều có cán bộ và chánh tòa hoặc phó chánh tòa trực, ghi nhận thông tin từ dân để phản ánh đến lãnh đạo.

Chống tiêu cực phải từ hai phía

* Sau sự việc những cán bộ tòa án bị xử lý hình sự hoặc bị kỷ luật, buộc thôi việc, một số thư ký, thẩm phán đã cho rằng xã hội cần thông cảm, bỏ qua vì đa số họ là bị đương sự “gài bẫy”, dụ dỗ, làm không xong việc mới bị “phản kèo”. Chánh án nghĩ sao?

- Ai cũng mong có cuộc sống ấm no, dư dả nhưng không phải vì thế mà vượt qua pháp luật và đạo đức nghề nghiệp. Đúng là một số trường hợp phạm tội xuất phát từ việc đương sự chủ động lôi kéo, nằn nì, dụ dỗ cán bộ tiêu cực, nhưng đã là những người “bảo vệ công lý” thì phải vững vàng vượt qua. Tôi không chấp nhận kiểu bào chữa như vậy, bởi chống tiêu cực phải từ hai phía: cán bộ và người dân. Ai cũng có quyền tố cáo cái xấu. Vậy tại sao khi cho rằng mình bị đương sự dụ dỗ, lôi kéo lại không chủ động thực hiện quyền tố cáo theo luật định mà lại mềm lòng chiều theo? Tại sao khi lỡ “nhúng chàm” không chủ động tự thú để lập công, chuộc tội? Thấy cái xấu, không đấu tranh mà còn “hội nhập, hòa tan” thì phải gánh chịu mọi hậu quả.

Lãnh đạo chúng tôi hoan nghênh, khuyến khích không chỉ từ người dân, đương sự, luật sư, nhà báo… mà còn toàn thể cán bộ, nhân viên ngành hãy chủ động tố cáo tiêu cực và sự nhũng nhiễu nhiều hơn nữa. Với những người dân nhận thức còn hạn chế, có thói quen “lì xì” một vài trăm ngàn thì cán bộ ngành chỉ cần nhắc nhở, trả lại tiền đó. Còn đối với đối tượng dùng khoản tiền, vật chất có giá trị lớn để mua chuộc, có tính “chạy án” thì cán bộ chỉ cần nhấc điện thoại báo cho lãnh đạo tòa biết là chúng tôi sẽ xử lý ngay.

* Xem trọng việc sự phát hiện tiêu cực trong nội bộ và khuyến khích mọi người tố cáo tiêu cực, ông không sợ đơn vị bị mất điểm thi đua và bị quy trách nhiệm thủ trưởng sao?

- Tôi chỉ sợ thành tích và sự trong sạch “ảo” mà thôi. Tôi nghĩ rằng pháp luật và xã hội rất công bằng. Ai, đơn vị nào tự phát hiện càng nhiều tiêu cực để có biện pháp chấn chỉnh sẽ được ủng hộ, hoan nghênh.

Một số vụ thư ký “chạy án” 1. Năm 2001, hai thư ký Tòa hình sự TAND TP.HCM là Nguyễn Huỳnh Tú Anh và Bùi Thanh Phú móc nối với Hoàng Hữu Hạnh (người môi giới) để nhận trên 70 triệu đồng “chạy án” trong một vụ án hình sự. Nguyễn Huỳnh Tú Anh bị xử phạt 5 năm tù về tội môi giới hối lộ. Bùi Thanh Phú 3 năm tù về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản. 2. Năm 2002, lãnh đạo TAND TP.HCM cảnh cáo thư ký Lý Thành Danh và khiển trách thư ký Tôn Trung Tuấn vì nhận quà của đương sự và cung cấp tài liệu vụ án cho người ngoài để họ lợi dụng làm việc phi pháp. 3. Tháng 6/2003, thư ký Nguyễn Hải Vân đòi bà Phạm Lệ Thu chi 4.000 USD để “chạy án”. TAND TP.HCM đã cho thư ký Vân nghỉ việc. 4. Tháng 2/2004, thư ký TAND quận Bình Thạnh, TP.HCM Trương Ngọc Hạnh ra giá 9 triệu đồng để “chạy” giảm án cho một bị cáo trong vụ án “hủy hoại tài sản”. Tháng 6/2005, Trương Ngọc Hạnh bị xử phạt 1 năm 6 tháng tù (cho hưởng án treo) về tội lạm dụng chức vụ, quyền hạn chiếm đoạt tài sản. Hai thẩm phán nhận tiền “chạy án” và hai người đưa cùng bị xử tù 1. Năm 2001, thẩm phán Nguyễn Thị Hường bị ông Nguyễn Văn Chung tố cáo nhận 2 cây vàng, 1.500 USD và 5 triệu đồng để “lo giúp” ông Chung trong vụ án đòi nhà. Tháng 5/2005, TAND TP.HCM xử phạt Nguyễn Thị Hường 3 năm tù về tội nhận hối lộ; Nguyễn Văn Chung cũng bị xử 2 năm 6 tháng tù, cho hưởng án treo về tội đưa hối lộ. 2. Tháng 7/2003, thẩm phán Võ Trọng Hiếu (TAND TP.HCM) đã nhận của ông Nguyễn Thanh Giang 3 cây vàng và 6 triệu đồng để “giúp đỡ” trong một vụ án dân sự. Tháng 12/2004, Võ Trọng Hiếu bị xửphạt 3 năm 6 tháng tù về tội nhận hối lộ; Nguyễn Thanh Giang cũng bị xử 2 năm 6 tháng tù về tội đưa hối lộ.

Theo Bảo Trâm/Pháp luật TP.HCM