Chiến lược y tế chuyên sâu

Trong bối cảnh nhu cầu khám chữa bệnh ngày càng cao và bệnh lý phức tạp, bệnh hiếm gia tăng, TP.HCM đang đẩy mạnh chiến lược đầu tư y tế theo hướng chuyên sâu, hiện đại. Không chỉ tập trung nâng cao năng lực điều trị tại các bệnh viện (BV) tuyến cuối, TP.HCM còn từng bước hình thành các trung tâm chuyên khoa mũi nhọn, đồng thời mở rộng mạng lưới hỗ trợ liên viện để kịp thời xử lý các ca bệnh nặng ngay tại địa phương.

ẢNH: BVCC

Thực tế thời gian qua cho thấy nhiều trường hợp đột quỵ, chấn thương nặng đã được cứu sống nhờ sự phối hợp nhanh chóng giữa các BV đầu ngành và tuyến dưới, rút ngắn đáng kể "thời gian vàng" trong cấp cứu. 

Từ những ca bệnh cụ thể đến các dự án đầu tư quy mô lớn, chiến lược phát triển y tế chuyên sâu của TP.HCM không chỉ nhằm giảm tải cho hệ thống trung tâm mà còn hướng tới mục tiêu dài hạn. Đó là xây dựng mạng lưới chăm sóc sức khỏe toàn diện, chất lượng cao, đáp ứng nhu cầu ngày càng đa dạng của người dân và từng bước vươn tầm khu vực.

Chuyên sâu thần kinh - đột quỵ

Thời gian qua, nhiều bệnh nhân (BN) đột quỵ nặng được chuyển về BV Nhân dân 115, TP.HCM, trong đó có cả BN người nước ngoài.

Cuối tháng 5.2025, một nam BN 63 tuổi, quốc tịch Nga, đang đi công tác tại Khánh Hòa thì bị đột quỵ. Sau khi được cấp cứu tại một BV ở địa phương, BN được chuyển đến BV Nhân dân 115. Ngay lập tức, BN được xử trí theo quy trình đột quỵ cấp, với sự phối hợp khẩn trương giữa các khoa Cấp cứu, Bệnh lý mạch máu não, Chẩn đoán hình ảnh và Đơn vị can thiệp mạch máu thần kinh. Sau khi được lấy huyết khối và nong vị trí hẹp, BN đã khỏe lại, có thể xuất viện.

Mới đây, ngày 15.3, BN H.V.N (59 tuổi, ở Thái Nguyên) đang đi du lịch ở Côn Đảo thì bị đột quỵ, được ngành y tế TP.HCM hội chẩn từ xa. BN vừa được truyền thuốc tiêu sợi huyết, vừa được vận chuyển bằng trực thăng cấp cứu đưa vào BV Nhân dân 115 kịp "giờ vàng" và cứu sống. Ngày 18.3, du khách A.L (53 tuổi, quốc tịch Estonia) bị đột quỵ khi đang du lịch ở Phú Quốc. BN được cấp cứu và đưa vào BV Nhân dân 115 bằng trực thăng và được cứu sống kịp thời.

BV Nhân dân 115 là cơ sở điều trị chuyên sâu về đột quỵ, đồng thời còn chuyển giao điều trị đột quỵ cho các BV tuyến dưới. Theo bác sĩ (BS) Trần Văn Sóng, Giám đốc BV Nhân dân 115, với chức năng đa khoa với nhiều chuyên khoa, mỗi ngày BV có 3.500 BN ngoại trú, 1.600 BN nội trú, cấp cứu 300 BN và mổ từ 50 - 60 BN/ngày. Tùy theo cơ cấu bệnh tật mà BV triển khai các kỹ thuật chuyên sâu để điều trị toàn diện. Hiện BV đang phát triển các trung tâm chuyên sâu mũi nhọn, gồm: thần kinh - đột quỵ, tim mạch, thận niệu, hồi sức - cấp cứu và chẩn đoán hình ảnh.

"Một BN nặng bao giờ cũng gắn với nhiều chuyên khoa sâu, nên việc phát triển nhiều chuyên khoa sâu trong BV sẽ rất thuận lợi trong điều trị cho BN, hạn chế mời hội chẩn từ BV khác, hội chẩn chuyển viện", BS Trần Văn Sóng nói và khẳng định BV đang chuẩn bị nguồn lực, như đào tạo ở nước ngoài, liên kết công - công, công - tư… để tiếp tục phát triển thêm các chuyên khoa mũi nhọn khác. Hiện BV đang xin chủ trương xây mới trung tâm điều trị chuyên sâu 500 giường, đầu tư các trang thiết bị, phòng mổ hiện đại để can thiệp mạch máu, thần kinh; dự kiến vốn đầu tư khoảng 3.300 tỉ đồng.

Cực chuyên sâu về chấn thương

Trong những ngày giữa tháng 3.2026, "cực chuyên khoa" tại khu vực Vũng Tàu (cũ) liên tiếp cứu sống nhiều ca chấn thương nặng. Đó là nhờ sự phối hợp tác chiến nhịp nhàng với các BV đầu ngành tại nội thành TP.HCM.

Cụ thể, tối 14.3, BV đa khoa Vũng Tàu tiếp nhận BN V.Q.C (58 tuổi) trong tình trạng hôn mê sâu sau tai nạn giao thông, nguy cơ tử vong. Ngay lập tức, quy trình hội chẩn liên viện được kích hoạt. Trong đêm, ê kíp BS chuyên khoa ngoại thần kinh và gây mê hồi sức của BV Nhân dân Gia Định đã có mặt tại BV đa khoa Vũng Tàu. 0 giờ 15 phút ngày 15.3, ca phẫu thuật giải áp, lấy khối máu tụ được tiến hành khẩn trương và thành công cứu sống BN.

Trước đó, ngày 12.3, BV đa khoa Vũng Tàu tiếp nhận một BN bị vỡ phức hợp xương gò má và xương hàm mặt. Dưới sự hỗ trợ trực tiếp từ ê kíp phẫu thuật BV Răng Hàm Mặt TP.HCM, các mảnh xương vỡ đã được nắn chỉnh và cố định chính xác bằng kỹ thuật cao. BN hồi phục nhanh chóng, bảo tồn được diện mạo và đã được xuất viện trong niềm vui của gia đình.

PGS-TS Tăng Chí Thượng, Giám đốc Sở Y tế TP.HCM, khẳng định đây không chỉ là thắng lợi trong cấp cứu ngoại khoa mà còn là minh chứng sống động cho hiệu quả của mô hình phát triển năng lực y tế theo các "cực chuyên khoa" mà ngành y tế TP.HCM đang triển khai. Ông ghi nhận và đánh giá cao BV Nhân dân Gia Định, BV Răng Hàm Mặt TP.HCM đã thực hiện đúng và hiệu quả trong cam kết hỗ trợ BV đa khoa Vũng Tàu phát triển kỹ thuật chuyên khoa, nhất là trong tình trạng cấp cứu khẩn cấp.

Theo Giám đốc Sở Y tế TP.HCM, việc các BV đầu ngành TP.HCM chủ động đưa chuyên gia về cơ sở để xử lý trực tiếp các ca bệnh nặng tại BV đa khoa Vũng Tàu đã khẳng định 3 giá trị cốt lõi.

Thứ nhất là hiệu quả thực tế, ở đây người bệnh được tiếp cận kỹ thuật chuyên sâu ngay tại địa phương, loại bỏ rủi ro khi vận chuyển bệnh cấp cứu đường dài. Thứ hai là chuyển giao thực chất, thông qua các ca mổ thực tế, năng lực xử trí tại chỗ của các BS tại cơ sở sẽ được nâng lên rõ rệt. Cuối cùng là kết nối linh hoạt, vì mô hình "các cực chuyên khoa sâu" tạo ra mạng lưới hỗ trợ không khoảng cách, giúp y tế tuyến dưới tự tin tiếp nhận và điều trị các ca bệnh khó.

"Chiến lược phát triển chuyên khoa theo hướng đa cực sẽ tiếp tục được các BV đầu ngành của TP.HCM đẩy mạnh triển khai, không chỉ nhằm giảm tải cho khu vực trung tâm mà còn tạo ra những trạm vệ tinh chuyên sâu có khả năng ứng cứu kịp thời cho các khu vực lân cận", ông Tăng Chí Thượng nói.

Tăng cường nguồn lực đầu tư

Cuối năm 2025, HĐND TP.HCM thông qua chủ trương đầu tư dự án xây mới BV Chấn thương tại xã Tân Nhựt, tổng vốn đầu tư trên 4.027 tỉ đồng, giai đoạn 2026 - 2030. BV có quy mô 1.000 giường, thiết kế 11 tầng (1 tầng hầm) được bố trí các khu khám chuyên khoa; cận lâm sàng; khoa phẫu thuật; khoa nội trú; khu hành chính, đào tạo… 

Trong đó tầng hầm được thiết kế các khoa: vật lý trị liệu; dược; giải phẫu bệnh; khám ngoại trú… Các tầng còn lại được thiết kế các phòng khám chữa bệnh, chăm sóc bệnh nội trú và các phòng chức năng… Dự án do Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình dân dụng và công nghiệp TP.HCM làm chủ đầu tư và đơn vị thụ hưởng là BV Chấn thương chỉnh hình TP.HCM.

BS Hoàng Mạnh Cường, Giám đốc BV Chấn thương chỉnh hình TP.HCM, cho biết cơ cấu của BV không chỉ có chuyên khoa chấn thương chỉnh hình mà còn liên quan đến nhiều chuyên khoa khác như: ngoại lồng lực, ngoại bụng, tiêu hóa, răng hàm mặt, chấn thương sọ não… Mô hình BV mới sẽ giúp điều trị tích cực những chấn thương nặng ban đầu cho BN rất tốt. Hiện BV Chấn thương chỉnh hình đang xây dựng bộ khung, chuẩn bị đào tạo nhân lực cho BV mới này.

Trước đó năm 2025, Sở Y tế TP.HCM giao BV đa khoa khu vực Hóc Môn, BV đa khoa khu vực Thủ Đức phát triển cấp cứu chấn thương và trở thành trung tâm chấn thương chuyên sâu. Đây là 2 BV khu vực quan trọng trong tiếp nhận và giải quyết nhiều ca chấn thương nặng, giảm tải cho tuyến trên. Đồng thời 2 BV này tiếp tục phát triển lĩnh vực tim mạch, đột quỵ...

Theo đầu tư công giai đoạn trung hạn 2021 - 2025 và giai đoạn trung hạn 2026 - 2030 được cấp thẩm quyền phê duyệt, chủ trương đầu tư trong lĩnh vực y tế với tổng mức đầu tư của cả 2 giai đoạn lên tới hơn 69.000 tỉ đồng. 

Trong đó, kế hoạch đầu tư công trung hạn 2026 - 2030 lĩnh vực y tế được UBND TP.HCM giao nhiệm vụ lập báo cáo nghiên cứu tiền khả thi, báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư 65 dự án với tổng mức đầu tư 48.771 tỉ đồng. Trong số này có 6 dự án nhóm A tổng mức đầu tư 16.494 tỉ đồng; 53 dự án nhóm B tổng mức đầu tư 31.866 tỉ đồng; 6 dự án nhóm C tổng mức đầu tư 411 tỉ đồng.

Với sự quan tâm đầu tư của lãnh đạo TP.HCM, BS Trần Văn Sóng kỳ vọng BV Nhân dân 115 nói riêng cũng như các BV khác sẽ có bước đột phá về chuyên sâu trong giai đoạn 2026 - 2031 và cơ hội tốt để bắt kịp các nước trong khu vực.