Bích La - tên làng là niềm tự hào của người Quảng Trị, người xưa vẫn truyền rằng đây là mảnh đất địa linh sinh nhân kiệt. Sử làng ghi chép nhiều tên tuổi học rộng tài cao từ xưa đến nay. Ngày nay làng còn nổi danh với phiên chợ quê hiếm có, mỗi năm chỉ họp một lần vào ngày mùng 3 Tết. Phiên chợ đình Bích La đã trở thành “thương hiệu”, đến đó ta sẽ bắt gặp nhiều vỉa tầng văn hóa dân gian của một làng quê miền Trung.
 |
|
Khai lễ cầu thần bên hồ nước |
Sự ra đời của phiên chợ này vốn đã chứa nhiều lưu truyền hấp dẫn, nghe ra đều hợp tình hợp lý với cách kể của người Bích La. Tương truyền rằng, thuở xưa tại đình Bích La có một con rùa vàng sinh sống, cứ đến sáng mùng 3 Tết Nguyên đán hằng năm là dân làng đến thắp hương, dâng hoa trong đình làng xong rồi xem rùa nổi lên quanh hồ. Rùa nổi chính là điềm báo tốt lành, năm tới đất trời sẽ mưa thuận gió hòa, cây cối xanh tươi, mùa vụ bội thu, dân làng sẽ thịnh vượng, ăn nên làm ra.
Bỗng nhiên vào một năm nọ, nước của hồ trở màu đục, rùa vàng không xuất hiện, người làng hết sức lo lắng không hiểu vì sao và nghĩ về điềm xấu sắp xảy ra. Quả nhiên năm đó thiên tai liên tục, mùa màng thất bát. Kể từ đó, bà con mới nghĩ ra cách phải thờ cúng, mở hội lớn vào đúng sáng mùng 3 Tết để cầu may. Theo cách này, cứ khoảng 3h sáng ngày mùng 3 Tết, mọi người không ai bảo ai lần lượt tập trung đến quanh hồ trước sân đình mà đốt đèn, phất cờ, gõ mõ, đánh thanh la cho vang dậy một vùng. Và rùa vàng lại nổi lên, mang lại tài lộc, ấm no, yên bình cho dân làng. Cứ thế, sáng mồng 3 Tết hằng năm là bà con hội tụ về đình làng, bày hương án dâng lễ khấn vái trước hồ sau đó khai hội đầu xuân. Chính từ những lần hội tụ đó, những mong ước, trao đổi đầu năm mà thành nên phiên chợ.
 |
|
Hồi hộp giây phút rùa vàng nổi |
Sáng mùng 3 Tết Mậu Tý, các ngả đường xuôi về Bích La nườm nượp người xe từ lúc trời còn chưa rạng. Ai cũng muốn đến thật sớm mà cảm nhận cái không khí linh thiêng, tĩnh lặng lúc ngày và đêm, trời và đất giao hòa bắt đầu một ngày mới, một ngày hội lớn của năm mới.
Mới 5h sáng mà chúng tôi đã gặp nhiều người ngược trở ra, trên tay cầm một nắm lá cây xanh gọi là lộc ở làng. Trời càng tỏ người đến càng đông, xe cộ đậu kín con đường làng. Trong sân đình, người chen người; cảnh mua bán xen lẫn các trò chơi dân gian rộn ràng, tấp nập kéo dài từ ngoài con đường cái dẫn vào hồ rùa vàng nổi. Người thì bán nắm chè non xanh làm lộc, miếng trầu cau ăn cho ấm miệng ngày xuân đi trẩy hội hay miếng thịt, cá về làm giỗ ông bà. Chợ chỉ bán cái gì tươi ngon, đẹp đẽ nhất, giá cá thì không phải trả, ai muốn mua bao nhiêu cũng có, từ một đến vài chục nghìn đồng.
Cụ Cúc đã 70 tuổi vẫn đi bán trầu cau, cụ hồ hởi kể rằng: “Mệ đi bán để chung vui, để lấy lộc làng với bà con đấy. Năm ni lạnh nhưng mệ cố gắng đi, thành truyền thống rồi, vui vẻ rộn ràng ri mà ở nhà răng được. Mấy miếng trầu ni mệ chẻ ra phơi khô cất hơn 3 tháng rồi đó, ăn ngon mà thơm lắm”.
Giống như mọi năm, các cụ bô lão chọn giờ đẹp để dâng lễ trước mặt hồ, dân làng và du khách đứng xung quanh bờ hồ để cầu khấn, chiêm ngưỡng. Đến giây phút rùa vàng nổi, mọi người hò reo vui mừng rồi thầm cầu khấn thần kim quy ban tặng phước lành, không khí trở nên trang nghiêm, tĩnh lặng lạ. Sau lễ khấn thần, nhiều trò chơi dân gian đầy chất trí tuệ được bắt đầu như thi viết chữ đẹp, đánh cờ vua, cờ tướng, viết thư pháp... Đám trẻ con của làng hào hứng tham gia, cả một vùng vui tươi náo nhiệt.
Lễ hội tưng bừng cũng đến hồi kết thúc. Mọi người rạng rỡ, mãn nguyện ra về, sẵn sàng cho những tháng ngày lao động mới.
Bài ảnh: Kiến Giang
Bình luận (0)