Chủ động tránh thai an toàn để nâng cao chất lượng dân số

Tỷ lệ tảo hôn vẫn cao

"Mặc dù chúng ta đang khuyến khích sinh đủ 2 con trước 35 tuổi và nâng số con trên mỗi phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ để đạt mức sinh thay thế, nhưng vẫn cần thực hiện các chính sách nhằm tăng cơ hội tiếp cận biện pháp tránh thai, vì tránh thai góp phần nâng cao chất lượng dân số, chăm sóc sức khỏe sinh sản bà mẹ", Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên cho biết, nhân Ngày tránh thai thế giới 26.9 năm nay.

Theo Thứ trưởng Đỗ Xuân Tuyên, chủ động tránh thai để các vợ chồng quyết định thời điểm sinh con, số con và khoảng cách sinh, từ đó phụ nữ có sức khỏe ổn định sau sinh giữa các kỳ mang thai; đồng thời các cặp vợ chồng đảm bảo được các yếu tố tâm lý, điều kiện kinh tế khi sinh con, nuôi dạy con.

ẢNH: TUẤN MINH

"Chúng tôi đã chứng kiến bà mẹ sinh con cách nhau chỉ 1 tuổi rưỡi, nghĩa là khi con đầu còn đang bú mẹ thì mẹ đã mang thai lần 2, rất ảnh hưởng đến sức khỏe bà mẹ và điều kiện chăm sóc các bé. Do đó, các cặp vợ chồng cần chủ động các biện pháp tránh thai để sinh con khỏe mạnh, đảm bảo sức khỏe cho bà mẹ, ổn định cuộc sống gia đình", ông Tuyên nhấn mạnh.

Thứ trưởng Bộ Y tế cũng cho biết tại VN thực tế mức sinh giảm nhưng nhu cầu tránh thai cao ở nhóm phụ nữ chưa kết hôn. Khi cơ hội tiếp cận các biện pháp tránh thai bị hạn chế, sẽ dẫn đến nguy cơ tăng ca nạo phá thai, mang thai ngoài ý muốn, sinh con trong tuổi vị thành niên…, làm ảnh hưởng lớn đến sức khỏe, cơ hội học tập, việc làm, thu nhập. Bên cạnh đó, tỷ lệ tảo hôn ở dân tộc thiểu số giảm nhưng vẫn cao. Tình trạng sinh con sớm của phụ nữ 15 - 19 tuổi khu vực đồng bào dân tộc thiểu số hiện cao gấp 3 lần so với toàn quốc.

"Chúng tôi đến thăm một người mẹ 18 tuổi là dân tộc thiểu số đã có 4 con, sinh con đầu khi mới 13 tuổi. Do đó, các biện pháp tránh thai nhằm giúp giảm mang thai ngoài ý muốn, vì can thiệp đình thai dễ gây vô sinh, hiếm muộn do nguy cơ viêm nhiễm đường sinh sản", ông Tuyên nêu thực tế.

Vấn đề toàn cầu quan tâm

Theo Cục Dân số (Bộ Y tế), mang thai ngoài ý muốn và nhu cầu chưa được đáp ứng về kế hoạch hóa gia đình vẫn là vấn đề được quan tâm trên toàn cầu. Trong giai đoạn 2015 - 2019, mỗi năm trên thế giới có khoảng 121 triệu ca mang thai ngoài ý muốn; trong đó 61% được giải quyết bằng phá thai, khoảng 45% các trường hợp phá thai không an toàn, tiềm ẩn nhiều nguy cơ đối với sức khỏe phụ nữ.

Tại VN, theo số liệu được công bố các năm qua, tỷ suất sinh con ở tuổi vị thành niên là 42 trẻ sinh sống/1.000 phụ nữ, nhiều ca phá thai trong nhóm 15 - 19 tuổi. Theo điều tra các chỉ tiêu phát triển bền vững về trẻ em và phụ nữ VN 2020 - 2021, nhu cầu kế hoạch hóa gia đình chưa được đáp ứng vẫn còn cao, đặc biệt trong nhóm chưa kết hôn (chiếm 40,7%).

Theo Thứ trưởng Đỗ Xuân Tuyên, cùng với việc sinh đủ 2 con trước 35 tuổi thì chủ động tránh thai an toàn cũng là để nâng cao chất lượng dân số. Nhiều năm trước, chính sách dân số - kế hoạch hóa gia đình giúp VN thành công giảm tỷ lệ sinh, đạt mức sinh thay thế. Tuy nhiên, mức sinh này đã liên tục giảm gần đây, hiện ở mức 1,83 con/phụ nữ tuổi sinh đẻ, thấp hơn so với mức sinh thay thế (2 - 2,1 con/phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ). Một mặt chúng ta thành công trong nâng cao tuổi thọ người dân, nhưng mặt khác giảm sinh liên tục là yếu tố đưa VN vào nhóm 10 nước có tốc độ già hóa nhanh.

Thứ trưởng Bộ Y tế nhấn mạnh: Thế hệ thanh niên cần chủ động trang bị kiến thức, chăm sóc sức khỏe sinh sản của bản thân, góp phần nâng cao nhận thức của cộng đồng về dân số, sức khỏe sinh sản và kế hoạch hóa gia đình. Các sinh viên y khoa cần vận dụng kiến thức, kỹ năng chuyên môn để tư vấn, hỗ trợ người dân tiếp cận thông tin chính xác, khoa học, góp phần nâng cao sức khỏe cũng như chất lượng cuộc sống.