Chữa cảm mạo

Do đâu?

Khí hậu trái thường khi xâm nhập vào cơ thể mà sinh ra nặng lắm thì gọi là trúng, vừa gọi là thường, nhẹ gọi là cảm. Vậy có thể hiểu cảm mạo là thứ bệnh nhẹ do sự trái thường của khí hậu gây ra. Tuy nhiên, cảm mạo có thể do phong tà, hàn tà, nhập tà, thử tà, tảo tà, hay sự hiệp lực của các loại tà mà gây ra các thể cảm mạo khác nhau, cần phải phân biệt. Dưới đây là các triệu chứng và cách điều trị theo y học cổ truyền đối với các thể cảm mạo.

Ngân hoa, Tô tử, Cam thảo - Ảnh: K.Vy

Biểu hiện, chữa trị

Nếu cảm mạo do phong hàn sẽ có biểu hiện sợ lạnh nhiều, sốt nhẹ, đau đầu không có mồ hôi, chảy mũi, ngạt mũi, người đau ê ẩm, hoặc ngứa họng, ho, rêu lưỡi trắng... Phép chữa trị trong trường hợp này là tân ôn giải biểu. Phương thuốc trị là dùng cháo giải cảm, gồm những nguyên liệu: hành ram cả rễ 20g, gừng tươi 10g, gạo nếp 50g, đem nấu cháo loãng. Hành thái nhỏ, gừng thái tăm hoặc giã nát cho vào bát. Khi cháo chín, múc nước cháo đang sôi đổ vào bát quấy đều, dùng lúc cháo nóng, rồi trùm khăn cho ra mồ hôi. Nếu đã có mồ hôi không dùng bài thuốc này.

Nếu cảm mạo do phong nhiệt thì sẽ có những triệu chứng: sốt nhiều, sợ gió, có mồ hôi, nặng đầu, khô miệng, khát nước, ho hoặc họng đỏ đau, hoặc chảy máu mũi, nước tiểu vàng, rêu lưỡi vàng mỏng. Phép trị ở thể này là, tân lương giải biểu. Phương thuốc chữa là ngân bạc thang, gồm: bạc hà 8g, ngân hoa 16g, lá tre 16g, kinh giới 8g, cam thảo đất 12g.

Còn cảm mạo hiệp thử sẽ biểu hiện: sốt có mồ hôi, tâm phiền, khát, ngực khó chịu, nước tiểu màu đỏ, rêu lưỡi trắng cáu hoặc hơi vàng... Phép trị trong trường hợp này là thanh thử lợi thấp. Bài thuốc chữa gồm các loại: rau má tươi 16g, củ sắn dây tươi 12g, hương nhu 16g, lá đậu ván 12g, lá tre 12g. Nếu là cảm mạo hiệp thấp thì triệu chứng sẽ gồm: sốt nhưng phát ra không tốt, sợ lạnh, thân thể mệt mỏi nặng nề, miệng nhạt, ngực đầy khó chịu, nôn mửa, bụng trướng, phân nát sệt, rêu lưỡi dày... Phép trị ở thể này là sơ biểu hóa thấp. Bài thuốc gồm: hoắc hương 12g, cam thảo 10g, bạch truật 12g, trần bì 8g, bán hạ 8g, phục linh 12g, cát cánh 12g, bạch chỉ 12g, hậu phác 12g, đại phục bì 8g, tử tô 8g.

Cách sắc (nấu) các bài thuốc trên: nước thứ nhất cho các vị vào cùng 3 chén nước, nấu còn 1 chén; nước thứ hai tiếp tục cho vào 3 chén nước, nấu còn 1 chén. Hòa hai nước lại chia làm 3 lần dùng trong ngày. Mỗi đợt trị liệu có thể độ 5 ngày.

Lương y Hoài Vũ