'Chung cư có thời hạn' sẽ khiến người dân e ngại, hiểu lầm

Chiều 19.8, Quốc hội thảo luận tại tổ về dự án luật Nhà ở sửa đổi. Nội dung nhận được nhiều quan tâm là quy định về "chung cư có thời hạn".

Đại biểu Trương Thị Bích Hạnh, Phó chủ tịch thường trực Ủy ban Mặt trận Tổ quốc TP.HCM, cho rằng với mỗi người dân Việt Nam, một căn hộ chung cư không chỉ là tài sản mà còn là khoản tiền phải tích lũy rất lâu, trong nhiều năm mới có. Căn hộ chung cư không chỉ là nơi người dân dự định sinh sống lâu dài mà còn có mong muốn để lại cho thế hệ mai sau.

Dự thảo luật lần này đưa ra khái niệm mới về "chung cư có thời hạn" được xác định thời hạn sử dụng theo quy định của pháp luật về xây dựng. Trong khi đó, luật Nhà ở hiện hành chỉ quy định về "thời hạn sử dụng chung cư".

ẢNH: GIA HÂN

Theo nữ đại biểu, hai khái niệm trên khác nhau rất lớn về bản chất. Chung cư có thời hạn được hiểu là căn hộ mà người dân mua với quyền sở hữu có thời hạn, khác hoàn toàn với thời hạn sử dụng chung cư gắn liền với tuổi thọ và an toàn về công trình.

Với khái niệm cũ, khi hết thời hạn sử dụng chung cư theo thiết kế thì cơ quan có thẩm quyền xem xét, đánh giá chất lượng. Nếu công trình vẫn đảm bảo an toàn thì người dân được tiếp tục sử dụng, chứ không phải hết thời hạn thì người dân mất căn hộ đó.

Còn theo khái niệm mới, người dân sẽ hiểu rằng sau 50 hoặc 70 năm, họ đương nhiên mất quyền sở hữu căn hộ.

Vẫn theo đại biểu, điều 84 dự thảo luật đã quy định thời hạn sử dụng chung cư theo thiết kế và tình trạng chất lượng an toàn thực tế. Khi công trình hết thời hạn theo thiết kế và chất lượng xuống cấp, chung cư sẽ được cải tạo, xây dựng lại.

Bà Hạnh đánh giá quy định như vậy là phù hợp, giải quyết được tình trạng chung cư cũ nguy cơ mất an toàn mà không thể cải tạo và xây dựng mới được. Trong đó, chủ căn hộ có thể góp tiền xây dựng lại.

Vị đại biểu cũng dẫn Nghị quyết 21 của Trung ương về quan điểm, định hướng sửa đổi luật Đất đai và các luật liên quan, nêu định hướng giao đất có thời hạn lâu dài với đất xây dựng nhà ở thương mại để bán, ưu tiên chủ yếu là nhà chung cư. Với chung cư xây dựng mới, quy định thời hạn sử dụng căn hộ theo niên hạn xây dựng công trình, gắn với bảo đảm quyền tài sản; chủ sở hữu căn hộ được quyền thực hiện nghĩa vụ tài chính để xây dựng mới khi hết thời hạn; "hoàn toàn không nói gì về chung cư có thời hạn".

Do vậy, đại biểu Trương Thị Bích Hạnh đề nghị không đưa vào dự thảo khái niệm "chung cư có thời hạn", để tránh việc hiểu, vận dụng không đúng và gây hoang mang trong dư luận, lo lắng cho người dự định mua chung cư.

ẢNH: QUỐC HỘI

Người dân e ngại, sẽ chuyển sang nhà đất?

Cùng mối quan tâm, đại biểu Dương Minh Tuấn, Phó vụ trưởng Địa phương 3, Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, dẫn chứng hiện nhiều nơi và ở TP.HCM có 2 dạng gồm chung cư mua theo dạng sở hữu lâu dài và cho thuê 50 năm. Trong đó, chung cư cho thuê thường có giá tiền rẻ hơn so với chung cư sở hữu lâu dài, rất ít người có nhu cầu mua loại này.

Ông Tuấn phân tích, tâm lý người Việt Nam khi mua nhà chung cư là phải ở lâu dài, nên nếu đưa ra quy định "chung cư có thời hạn" sẽ khiến người dân e ngại với loại hình này. Khi ấy, xu hướng giao dịch sẽ chuyển sang bất động sản là nhà đất.

Ông Vũ Huy Khánh, đại biểu chuyên trách tại Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại, cũng cho biết thời hạn sử dụng nhà chung cư là nội dung đang rất được quan tâm, nhất là những người mua để ở chứ không phải đầu cơ, đầu tư.

Theo ông Khánh, 2 - 3 năm qua, giá chung cư tại Hà Nội có nơi tăng 150 - 200%. Với thu nhập của cán bộ, công chức thông thường, dù được tăng lương, thì cũng rất xa mới có thể sở hữu một căn hộ chung cư thương mại ở mức khiêm tốn. Do đó, quy định về thời hạn sử dụng nhà chung cư phải rõ ràng.

Dẫn lại phần giải thích từ ngữ trong dự thảo rằng chung cư có thời hạn là chung cư được xác định thời hạn sử dụng theo quy định của pháp luật về xây dựng, ông Khánh chỉ ra: "Đọc vào đây có thể hiểu là chung cư có 2 dạng, một là có thời hạn, hai là không có thời hạn".

Trong khi đó, các điều luật về sau tại dự thảo không nhắc lại thuật ngữ này nữa, mà dùng khái niệm "thời hạn sử dụng chung cư". "Ở đây có sự mập mờ về khái niệm", ông Khánh nói.

Vị đại biểu cho rằng, thời hạn sử dụng chung cư được xác định theo hồ sơ thiết kế, trong đó ấn định đến thời điểm nào hết hạn, bảo trì, bảo dưỡng ra sao. Hoặc như trước đây, cứ xây dựng chứ không đặt vấn đề bao giờ hết hạn, nhưng khi phát sinh nhu cầu cải tạo lại trở thành điểm nghẽn, chẳng hạn tại Hà Nội và TP.HCM.

Ông Khánh nói, dù thời hạn sử dụng chung cư xác định theo hồ sơ thiết kế hay thời gian sử dụng thực tế thì cũng cần phải có kết luận kiểm định khi hết thời hạn.

Song, có kết luận giám định thì nhà chung cư đó sẽ được định đoạt thế nào? Dự thảo luật đang có sự mâu thuẫn khi quy định 5 trường hợp nhà chung cư phải tháo dỡ, nhưng không có trường hợp nào về việc hết thời hạn. Do vậy, cần quy định rõ nội dung này.