Chương đen tối của y học Mỹ

02/03/2011 22:43 GMT+7

Không chỉ có Đức Quốc xã hay phát xít Nhật, Mỹ cũng từng có thời lấy bệnh nhân tâm thần và tù nhân làm vật thí nghiệm y khoa.

Tiêm vi-rút gây viêm gan vào cơ thể người tâm thần ở Connecticut, bắt tù nhân ở Maryland hít vi-rút gây cảm cúm và tiêm các tế bào ung thư vào người bệnh ngặt nghèo ở một bệnh viện New York. Những hành động ghê rợn này xảy ra cách đây đã 40 đến 80 năm nhưng lại là đề tài thảo luận sôi nổi tại một hội nghị ở Washington hôm 1.3, theo AP. Ủy ban Y đức của Tổng thống Mỹ Barack Obama đã được yêu cầu tổ chức hội nghị trên sau khi chính quyền Washington hồi tháng 10.2010 phải xin lỗi các bệnh nhân tâm thần và tù nhân tại Guatemala, những người từng bị các bác sĩ Mỹ cố ý lây nhiễm giang mai cách đây 65 năm.


Thí nghiệm y khoa trên người là chuyện phổ biến tại Mỹ từ thập niên 1940-1960 - Ảnh: BMJ

Sau vụ bê bối tại Guatemala, giờ đây giới chức Mỹ cũng chịu thừa nhận đã có hàng chục cuộc thí nghiệm tương tự diễn ra ở nước này. Các bức ảnh tài liệu do AP thu thập được là bằng chứng sống động cho một thực tế rùng rợn: đối với các bác sĩ của Chính phủ Mỹ trước đây, tù nhân và bệnh nhân tâm thần là đối tượng lý tưởng nhất để thử nghiệm y học. Trong mắt họ, chẳng có gì sai trái khi đối xử những người này như chuột bạch trong phòng thí nghiệm.

Thí nghiệm phi nhân tính

Một số cuộc nghiên cứu, hầu hết từ thập niên 1940-1960, chưa bao giờ được báo giới nhắc đến. Các bài báo sau thời gian đó thường tập trung vào những hứa hẹn tìm ra các loại thuốc hoặc phương pháp điều trị mới, trong khi phớt lờ đối tượng bị đem ra làm thí nghiệm. Theo AP, thái độ lúc đó về các cuộc nghiên cứu y học hoàn toàn khác so với hiện nay. Nhiều căn bệnh truyền nhiễm giết chết quá nhiều người và ưu tiên của giới bác sĩ là tìm ra phương pháp điều trị tốt nhất và nhanh nhất. Nhiều chuyên gia nổi tiếng thời đó cảm thấy họ có quyền thực hiện thí nghiệm trên những người bị tước mất các quyền cơ bản. Những đối tượng lý tưởng nhất không ai khác hơn là tù nhân, bệnh nhân tâm thần, người da đen nghèo khổ. Thái độ đó phần nào chẳng khác các bác sĩ Đức Quốc xã thực hiện thí nghiệm lên người Do Thái trong những trại tập trung hay Đơn vị 731 của phát xít Nhật làm thí nghiệm sinh học trên người tại Mãn Châu năm xưa.

Sau những cuộc truy tìm chứng cứ dài hơi, AP đã ghi nhận được hơn 40 thí nghiệm vô nhân đạo. Có cuộc nhằm mục đích tìm ra phương pháp chữa bệnh hiểm nghèo nhưng cũng có thí nghiệm chỉ nhằm thỏa mãn tính hiếu kỳ của giới khoa học mà chẳng đem lại lợi ích gì cho nhân loại. Trong số này, có một vụ chắc hẳn có thể so sánh được với cuộc nghiên cứu giang mai ở Guatemala về mức độ kinh khủng. Nó diễn ra tại thành phố Tuskegee, bang Alabama trong giai đoạn 1932-1972. Trong suốt 40 năm, các bác sĩ theo dõi diễn biến tình hình sức khỏe của khoảng 600 người Mỹ da đen bị nhiễm giang mai mà không hề cho họ biết hay chữa trị gì cả. Hậu quả là khoảng 200 người thiệt mạng và thêm nhiều người bị lây nhiễm. Sau khi sự việc được đưa ra ánh sáng, chính quyền phải ra nhiều đạo luật siết chặt hoạt động nghiên cứu có đối tượng là con người.

Có phải là tình nguyện?

Trong một cuộc thí nghiệm vào thập niên 1940, các chuyên gia nghiên cứu bệnh truyền nhiễm đã yêu cầu một nhóm người nuốt chất lỏng chứa vi khuẩn gây bệnh bao tử. Nơi diễn ra thí nghiệm là một trại cải tạo mang tên Viện Hướng nghiệp bang New York. Các nhà khoa học muốn xem cách lây nhiễm kiểu này khiến căn bệnh trở nên trầm trọng như thế nào nếu so với việc hít vi khuẩn. Kết quả: nuốt vi khuẩn là phương pháp lan truyền hiệu quả hơn. Sau đó vài năm, Đại học Minnesota thực hiện cuộc thí nghiệm về bệnh sốt rét trên 11 người. Sau khi bị tiêm vi khuẩn sốt rét, họ bị bỏ đói suốt 5 ngày. Một số người còn phải làm công việc nặng nhọc, khiến họ sút hơn 6 kg.

Trong một cuộc nghiên cứu vào năm 1957, khi cơn đại dịch cúm lan rộng châu Á, các chuyên gia liên bang xịt vi-rút cúm vào mũi 23 tù nhân tại trại Patuxent ở Jessup, bang Maryland để so sánh phản ứng của họ với một nhóm 32 tù nhân đã được tiêm vắc-xin. Tuy nhiên, độ kinh khủng của cuộc thí nghiệm này chẳng thấm vào đâu nếu so với chuyện đã xảy ra tại Atlanta, thủ phủ bang Georgia. Các nhà nghiên cứu liên bang đã nghĩ ra cách nhiễm bệnh lậu ngoài sức tưởng tượng. Họ bơm trực tiếp vi khuẩn lậu vào đường tiết niệu của một nhóm tù nhân thông qua cơ quan sinh dục nam. Sau một thời gian theo dõi quá trình phát bệnh, nhóm chuyên gia kết luận nhiễm bệnh theo cách trên không thể so sánh với cách “truyền thống”: quan hệ tình dục không an toàn với đối tác nhiễm bệnh. Kết quả này thậm chí được đăng trên Chuyên san của Hiệp hội Y khoa Mỹ khi đó.

Dù giới chức khẳng định những đối tượng trong các cuộc thí nghiệm trên đều là người tình nguyện, nhưng câu hỏi được đặt ra là liệu họ có thật sự hiểu được chuyện gì xảy ra với mình khi tham gia hay không.

Thụy Miên

Top

Bạn không thể gửi bình luận liên tục. Xin hãy đợi
60 giây nữa.