Chút ngậm ngùi Hoàng Hoa Thôn

Dấu ấn ngày chia tay

Chiều 27.2.2009, 21 vị bác sĩ, y sĩ của gia tộc họ Nguyễn - chủ nhân khu nhà cổ Hoàng Hoa Thôn, một địa chỉ văn hóa của tỉnh Khánh Hòa - tề tựu đông đủ tại khoảng sân rêu rộng lớn trước gian chính diện để làm lễ dâng hương lên bàn thờ Đức Y tổ Hải Thượng Lãn Ông, một việc làm mà dịp 27.2 năm nào gia tộc họ Nguyễn cũng tổ chức để tỏ lòng tôn kính bậc danh y nước nhà. Buổi lễ này còn có một nội dung không kém phần quan trọng: Gia tộc họ Nguyễn sẽ bàn giao khu Hoàng Hoa Thôn mà họ dày công gây dựng cho chủ đầu tư khu du lịch nghỉ dưỡng trên đảo Hòn Tằm.

Ông Nguyễn Văn Phúng - chủ nhân của Hoàng Hoa Thôn cho biết,  vào những năm chiến tranh tao loạn giữa thế kỷ trước, từ huyện Phú Vang, tỉnh Thừa Thiên, hai anh em ruột là ông Nguyễn Hoành và Nguyễn Thí, đã đưa gia đình đến sinh sống tại Nha Trang bằng nghề làm thuốc Nam. Ông Nguyễn Thí, người cắm đất tạo lập mảnh đất sau này trở thành Hoàng Hoa Thôn chính là thân sinh của ông Nguyễn Văn Phúng. Và từ đó, hầu như những người trong gia tộc này tiếp nối nghiệp thầy thuốc của cha ông, trở thành gia tộc có số người làm nghề y nhiều nhất tỉnh Khánh Hòa. 

Tảng đá khắc thư pháp tại Hoàng Hoa Thôn. Ảnh: Nguyễn Khanh

Hoàng Hoa Thôn tọa lạc trên một khoảnh đất hơn 3.000m2 với 5 căn nhà rường cổ được bao quanh bởi nhiều loại cây cối, kỳ hoa dị thảo. Ở đây có nhiều thứ để người ta liên tưởng đến không gian sống của người Việt xưa. Căn nhà rường chính diện khu vườn nguyên là huyện đường của huyện Diên Khánh nên rất rộng với 7 gian nhà và 56 cột. Lối kiến trúc nhà 5 gian, 2 chái này vốn quen thuộc với những công đường ngày trước với bức hoành phi, câu đối, lợp ngói âm dương và đặc biệt chiếc án quan uy nghi vẫn còn được lưu giữ. Bốn căn nhà còn lại gồm 2 căn tả, hữu và 2 căn tọa lạc phía sau căn nhà chính. Ông Phúng kể lại lai lịch độc đáo của những căn nhà: "Trong 4 căn này thì một căn nhà 2 tầng với 20 cột, kiến trúc theo lối cổ của người Minh Hương; 3 căn còn lại là nhà 5 gian đều 36 cột và được tìm mua, di chuyển về từ Vạn Ninh, Diên Khánh và Ninh Hòa".

Khu vườn bao quanh những căn nhà có hồ cảnh, nhiều tảng đá được khắc chạm thơ bằng lối thư pháp, ngõ trúc quanh co và những cây sanh, cây si cổ thụ đang rủ bóng rợp mát xuống từng lối đi. Đặc biệt, trong khu vườn này còn có hàng trăm cây anh đào cổ thụ đang trổ hoa, khiến cho nhiều du khách trầm trồ không hiểu vì sao chủ nhân của khu vườn lại có thể gây giống và trồng được với thổ nhưỡng, khí hậu ở đây.

Cuộc "hôn phối" văn hóa

Sau lễ dâng hương, ông Nguyễn Văn Phúng mời tất cả những người dự khán cùng tham gia lễ thả hoa đăng để cầu cho quốc thái dân an ngay tại hồ cảnh trong khu vườn. Trong ánh nến lung linh giữa trời chiều, lễ bàn giao Hoàng Hoa Thôn bắt đầu với nghi thức gỡ tấm ngói tượng trưng của căn nhà chính diện để trao cho ông Nguyễn Văn Phụng - Phó tổng giám đốc Công ty cổ phần Hòn Tằm Biển Nha Trang. Ông Phúng xúc động nói: "Khi nhận được lời đề nghị của công ty mua lại Hoàng Hoa Thôn để phục vụ khách du lịch ở Hòn Tằm, tôi thao thức rất nhiều đêm để cân nhắc. Cuối cùng tôi nghĩ, nếu để Hoàng Hoa Thôn tại Phước Đồng thì chỉ có một số ít khách thưởng ngoạn, nhưng nếu đến được với Hòn Tằm thì không chỉ là du khách trong nước, mà còn rất nhiều du khách quốc tế biết đến Hoàng Hoa Thôn để hiểu thêm không gian sinh hoạt của người Việt xưa. Tôi nghĩ rằng, quyết định này của mình chẳng khác nào gả một người con gái đến với một chàng rể mới. Cuộc "hôn phối" văn hóa này hy vọng sẽ phát huy giá trị tinh thần của Hoàng Hoa Thôn".

Ông Đoàn Văn Trang - Tổng giám đốc Công ty cổ phần Hòn Tằm Biển Nha Trang thổ lộ : "Chúng tôi xem Hoàng Hoa Thôn như một di sản văn hóa, vì vậy toàn bộ nét độc đáo của 5 căn nhà cổ và khu vườn sẽ được quy hoạch, giữ nguyên vẹn. Sau khi chuyển toàn bộ nhà cửa, cây cối, hoa lá trong khu vườn này ra đảo Hòn Tằm, sẽ có một chế độ chăm sóc đặc biệt. Đây cũng là thái độ trân quý đối với các bậc tiền nhân của gia tộc họ Nguyễn". Khách du lịch đến Hòn Tằm vào dịp 30.4 sắp tới có thể thưởng lãm địa chỉ văn hóa độc đáo này.

Trần Thanh Bình