Đến nay phía Mỹ đã cấp chứng nhận cho 7 vùng trồng thanh long, 4 nhà đóng gói nhưng chỉ mới cấp giấy phép chiếu xạ cho một nhà máy chiếu xạ của Công ty Sơn Sơn (TP.HCM). Vì vậy tất cả các doanh nghiệp muốn xuất khẩu thanh long vào Mỹ đều phải thông qua doanh nghiệp này.
Khổ thay, theo ông Nguyễn Ngọc Hai - Giám đốc Sở Nông nghiệp - Phát triển nông thôn tỉnh Bình Thuận cho biết: "Chúng tôi đã nhiều lần liên lạc với đại diện của Sơn Sơn. Nhưng họ nói máy móc của họ bị trục trặc, không chiếu xạ được. Đơn đặt hàng thanh long đi Mỹ rất nhiều nhưng không được chiếu xạ, đành chịu".
Việc chiếc máy chiếu xạ duy nhất bị trục trặc đã kéo dài khá lâu làm tăng sự bức xúc của các doanh nghiệp xuất khẩu thanh long. Có lần, ông Trầm Bê - Chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần Sơn Sơn - đã phải lên tiếng giãi bày: "Tôi theo đuổi việc lắp ráp, nhập khẩu máy chiếu xạ này từ 6 năm về trước. Trải qua biết bao nhiêu thủ tục phức tạp, bao nhiêu biến cố, và chi phí thì không thể nào tính được, mới có thể được giấy phép chiếu xạ như hiện nay. Tôi khẳng định tôi không độc quyền, vì quy định của Nhà nước không cho doanh nghiệp nào độc quyền, bất cứ doanh nghiệp nào đủ điều kiện đều có thể đầu tư".
Ở một khía cạnh khác, ông Lý Hải Long - Giám đốc xuất khẩu Công ty TNHH Bảo Thanh - nhận xét: "Tình hình xuất khẩu thanh long đi vào ngõ cụt hiện nay là do sự cạnh tranh lẫn nhau giữa các doanh nghiệp. Trong khi xu hướng hiện nay là liên kết để bán được giá cao thì một số doanh nghiệp lại tranh giành khách hàng bằng cách bán giá thấp hơn, gây bất lợi cho những người đã đầu tư tiền bạc, công nghệ một cách nghiêm túc. Muốn "giải cứu" mặt hàng thanh long thì phải có sự liên kết chặt chẽ giữa những nhà xuất khẩu với nhau".
Trao đổi với chúng tôi chiều 16.2, ông Nguyễn Hữu Huân - Phó cục trưởng Cục Bảo vệ thực vật - cho biết: "Tình hình xuất khẩu thanh long vào Mỹ đang đình trệ như hiện nay vì khâu bảo quản của các doanh nghiệp còn kém, vận chuyển xuất khẩu mất nhiều thời gian, vì vậy khi hàng sang đến Mỹ thì tỷ lệ hư hỏng cao. Các doanh nghiệp hiện đang ngưng xuất khẩu để nâng cao công nghệ. Còn việc nảy sinh mâu thuẫn giữa các doanh nghiệp thì Cục chưa nắm được, nếu có thì chúng tôi cũng không thể can thiệp".
Theo ông Huân, hiện có thêm một dự án đầu tư nhà máy chiếu xạ ở Bình Dương nhưng cũng chưa hoàn tất. Trong khi chiếc máy chiếu xạ của Công ty Sơn Sơn bị hỏng… vô thời hạn thì mặt hàng thanh long vào Mỹ càng thêm bế tắc.
Được biết việc đầu tư máy chiếu xạ rất tốm kém và phức tạp, nên chăng Nhà nước cần tính đến việc đầu tư máy chiếu xạ để hỗ trợ xuất khẩu không chỉ thanh long mà còn nhiều loại trái cây khác trong tương lai vào thị trường Mỹ.
Thuần Hà
Bình luận (0)