Băn khoăn với chi phí, hạ tầng
Sống ở khu phố cổ và đang sử dụng 3 chiếc xe máy xăng, chị T. (P.Hoàn Kiếm, Hà Nội) không phản đối chính sách chuyển đổi xe xăng sang xe điện. Bởi lẽ, ai ai cũng như chị, muốn bầu không khí ở thủ đô trở nên trong lành hơn.
Dự kiến trong quý 1, Hà Nội sẽ hoàn thiện chính sách chuyển đổi "xe xanh"
ẢNH: NGUYỄN TRƯỜNG
Thế nhưng, điều khiến chị T. băn khoăn là điều kiện sinh hoạt đặc thù của khu phố cổ. Nhà cửa chật chội, ngõ nhỏ vừa hẹp lại vừa sâu, khiến việc sạc xe điện trong nhà hay trong ngõ trở thành nỗi lo thường trực. Thậm chí trước đó, nơi chị sống từng "to tiếng" với nhau vì có trường hợp mua xe điện rồi sạc ở ngõ đi chung.
Ngoài ra, theo tính toán của chị T., nếu hiện tại đem bán đi những chiếc xe máy đang sử dụng thì còn "tạm được giá", nhưng sau đó nếu không mua xe điện thay thế thì không có phương tiện đi lại.
Còn nếu mua xe điện luôn thì lại chưa nhận được chính sách hỗ trợ từ thành phố. Trong khi đó, nếu tiếp tục đợi đến khi có chính sách hỗ trợ của thành phố thì chị T. lại lo 3 chiếc xe máy xăng của gia đình bán đi sẽ mất giá hơn so với hiện tại.
"Mong rằng với kế hoạch được thông qua sắp tới, vấn đề điểm sạc xe điện sẽ được tháo gỡ và chính sách hỗ trợ về tài chính sẽ nhiều hơn, thay vì chỉ ở mức tối đa 5 triệu đồng/người khi đổi xe máy xăng sang xe điện như dự thảo trước đó. Bởi vì, giá một chiếc xe điện đáp ứng được nhu cầu sinh hoạt của gia đình tôi cũng phải 30 - 40 triệu đồng/chiếc", chị T. lo lắng.
Làm nghề gắn với chiếc xe, anh Đ.H (trú P.Hà Đông, tài xế GrabBike) cho biết, anh rất quan tâm đến chính sách, biện pháp hỗ trợ chuyển đổi xe xăng sang xe điện vì liên quan đến "miếng cơm, manh áo" của mình.
Theo nghề từ năm 2017, đến hiện tại, anh H. vẫn coi việc chạy Grab những lúc rảnh rỗi là nguồn thu nhập thêm ổn định. Mỗi tháng, sau khi trừ khấu hao và các khoản chi phí liên quan, anh H. có thêm khoảng 8 triệu đồng.
Nên có chính sách ưu đãi cao hơn cho người lao động khó khăn
ẢNH: TUẤN MINH
"Với tôi, nếu tự mua vẫn có thể xoay xở, nhưng có hỗ trợ kinh tế từ chính sách thì càng đỡ áp lực. Mức hỗ trợ lý tưởng là khoảng 40 - 50% giá xe và nên có chính sách ưu tiên hơn cho nhóm tài xế có hoàn cảnh khó khăn", anh H. nói.
Ngoài ra, anh cũng kỳ vọng các nền tảng như Grab, cùng doanh nghiệp sản xuất xe điện có thêm chính sách hỗ trợ hoặc cho thuê xe điện để giảm gánh nặng đầu tư ban đầu khi chuyển đổi "xe xanh". Cạnh đó, cũng giống như người dân sống ở phố cổ, anh H. tỏ ra lo lắng về việc trong thời gian tới, khi số lượng xe điện tăng lên thì chung cư nơi anh sống liệu có chấp nhận cho sạc qua đêm không.
"Hiện tại thì ban quản lý chung cư chưa từ chối nhận trông xe điện vì lượng xe ở hầm còn ít. Nhưng tới đây, khi lượng xe nhiều hơn mà bị từ chối trông giữ, không cho sạc xe dưới hầm thì tôi cũng bối rối, chưa biết phải làm thế nào", anh H. cho hay.
3 "nút thắt" chuyển đổi
Theo chuyên gia giao thông Phan Lê Bình, Trưởng đại diện Văn phòng tư vấn OCG - Nhật Bản, mức hỗ trợ dự kiến hiện nay nếu chỉ dừng ở khoảng 5 triệu đồng/xe, trong khi giá thị trường khoảng 30 - 40 triệu đồng/xe điện thì việc phải bù ra số tiền còn lại với người có điều kiện kinh tế bình thường "không phải là chuyện dễ dàng xoay sở".
Trong khi đó, chiếc xe máy xăng mà người dân đang sử dụng nếu bán đi trong bối cảnh đang xây dựng chính sách chuyển đổi sẽ khó giữ được giá như trước.
"Trước đây có thể bán được 10 triệu đồng, nhưng khi chủ trương chuyển đổi được ban hành, giá bán chỉ còn khoảng 5 triệu. Như vậy, cộng cả tiền hỗ trợ thì người dân mới có khoảng 10 triệu, vẫn phải bù thêm 20 - 30 triệu đồng, đây là khoản không hề nhỏ", ông Bình phân tích.
Từ thực tế này, vị chuyên gia cho rằng cần tính tới các giải pháp hỗ trợ tài chính bổ sung, như cơ chế cho vay trả góp phần chênh lệch còn thiếu, với lãi suất ưu đãi và thời hạn phù hợp.
"Khi ngân hàng chung tay, Nhà nước hỗ trợ và người dân cùng phối hợp thì chính sách mới có khả năng đi vào thực tiễn", ông nhấn mạnh.
Các chuyên gia cho rằng cần tính tới các giải pháp hỗ trợ tài chính bổ sung khi chuyển đổi "xe xanh"
ẢNH: NGUYỄN TRƯỜNG
Ngoài vấn đề chi phí, ông Bình cũng băn khoăn về hạ tầng sạc điện, đặc biệt tại các chung cư, nhà trọ. Không phải nơi nào cũng sẵn sàng cho xe máy điện sạc, nhất là khi liên quan tới an toàn phòng cháy, chữa cháy. Theo ông, việc phát triển mạng lưới trạm sạc công cộng, bố trí tại các khu vực ngoài trời, thông thoáng là yêu cầu song hành với chính sách hỗ trợ.
Ngoài ra, vấn đề về năng lực cung ứng điện sạc cũng là điều mà ông Bình đặc biệt quan tâm. Nếu trong thời gian ngắn có lượng lớn người dân chuyển sang xe điện, phụ tải điện sẽ tăng nhanh.
"Chỉ khi có lời giải thỏa đáng cho 3 vấn đề: chi phí, hạ tầng sạc và năng lực cấp điện, chính sách mới thực sự phát huy hiệu quả", ông Bình nhận định, đồng thời đề xuất thủ tục hỗ trợ tài chính cần đơn giản, thuận tiện, nhất là với người thuộc hộ nghèo, cận nghèo hoặc tạm trú.
Trong dự thảo nghị quyết về chính sách, biện pháp hỗ trợ chuyển đổi phương tiện giao thông đường bộ sử dụng năng lượng sạch trên địa bàn được đưa ra hồi tháng 11.2025, Hà Nội đề xuất hỗ trợ cho cá nhân thường trú hoặc đã tạm trú liên tục từ 2 năm trở lên, là chủ sở hữu xe mô tô, xe gắn máy xăng dầu khi chuyển đổi sang xe điện với mức 20% giá trị phương tiện chuyển đổi nhưng không quá 5 triệu đồng.
Hà Nội cũng dự kiến hỗ trợ 50% lệ phí cấp giấy chứng nhận đăng ký, biển số đối với xe máy khi "chuyển đổi xanh". Đồng thời, đề xuất hỗ trợ 30% tiền lãi vay với toàn bộ giá trị hợp đồng vay đối với các cá nhân mua trả góp xe máy điện.
Tác động đến hàng triệu người dân
Theo Sở Xây dựng Hà Nội, đánh giá việc chuyển đổi từ xe máy xăng sang xe máy điện là một trong những nội dung có tác động rộng nhất, liên quan đến hàng triệu người dân, ngay từ đầu, thành phố đã xác định phải chuẩn bị kỹ, đặc biệt là hành lang pháp lý, cơ chế hỗ trợ, hạ tầng đi kèm và phương án tổ chức giao thông.
Cụ thể, Sở Xây dựng đã có chuẩn bị liên quan đến hạ tầng bãi đỗ xe cũng như trạm sạc điện/tủ đổi pin. Nghiên cứu xây dựng hệ thống trạm sạc tại các khu vực dân cư (gắn với các vị trí bãi đỗ xe Park and Ride) kết hợp hoàn thiện phương án cấp điện cho hệ thống trạm sạc.
Về hạ tầng trạm sạc, theo Phó giám đốc Sở Xây dựng Đào Việt Long, đơn vị đã triển khai rà soát, tổng hợp 110 vị trí tiềm năng trên nhiều loại hình đất và nhiều khu vực, tập trung từ Vành đai 3 trở vào.
Đồng thời, đã báo cáo phương án lắp đặt thí điểm tại các bãi đỗ xe đang được cấp phép và các vị trí phù hợp. Sau khi đánh giá việc thí điểm, thành phố sẽ mở rộng mô hình ra các vị trí khác phù hợp với nhu cầu và điều kiện hạ tầng.
Bình luận (0)