Chuyên gia quốc tế hiến kế ứng dụng AI giúp nông dân giám sát mùa vụ

Yến Thi
Yến Thi
Trước sức ép của biến đổi khí hậu và yêu cầu phát triển nông nghiệp bền vững, các nhà khoa học đề xuất ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu ảnh vệ tinh và công nghệ số để hỗ trợ nông dân theo dõi mùa vụ, phát hiện bất thường trong sản xuất.

Ngày 11.11, Trường ĐH Nông lâm TP.HCM phối hợp cùng ĐH Southern Queensland (Úc), Mạng lưới Học thuật Nông nghiệp bền vững Việt Nam - Úc (VASAN), Ủy ban Thương mại và Đầu tư Úc (Austrade) và một số đơn vị khác, tổ chức Hội nghị quốc tế nông nghiệp và môi trường bền vững lần thứ 6 (SAE 2026), với chủ đề "Đổi mới sáng tạo trong hệ thống nông - thực phẩm bền vững".

Trước những sức ép từ biến đổi khí hậu, suy giảm tài nguyên và yêu cầu bảo đảm an ninh lương thực, hội nghị tập trung vào 3 định hướng trọng tâm: phát triển nông nghiệp thích ứng với biến đổi khí hậu; thúc đẩy chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ thông minh trong sản xuất nông nghiệp; tăng cường kết nối, đưa kết quả nghiên cứu khoa học vào thực tiễn sản xuất, kinh doanh và hoạch định chính sách.

Dùng AI, ảnh vệ tinh theo dõi mùa vụ

Một trong những hướng ứng dụng công nghệ nổi bật được giới thiệu tại hội nghị là dự án "Cải tiến việc giám sát mùa vụ và tiếp cận thông tin cho các hộ nông dân quy mô nhỏ và những người ra quyết định ở Việt Nam" của TS Nguyễn Huy Thông, nghiên cứu viên cao cấp, Trường Khoa học kỹ thuật và công nghệ số, ĐH Southern Queensland (Úc).

Theo TS Thông, dự án ứng dụng mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) kết hợp công nghệ khoa học không gian và dữ liệu ảnh vệ tinh để xây dựng một nền tảng số dưới dạng website. Qua đó, người dân, nông dân và cán bộ quản lý nông nghiệp có thể truy cập, theo dõi thông tin về mùa vụ.

Dự án tập trung vào 3 vùng trồng chính, gồm lúa ở An Giang, xoài ở Đồng Tháp (cũ) và thanh long ở Long An (cũ).

Ứng dụng AI, ảnh vệ tinh giúp nông dân giám sát mùa vụ - Ảnh 1.

Dự án tập trung vào 3 vùng trồng chính, gồm lúa ở An Giang, xoài ở Đồng Tháp (cũ) và thanh long ở Long An (cũ)

ẢNH: TÁC GIẢ DỰ ÁN CUNG CẤP

Khi truy cập website, nông dân có thể xem thông tin về vùng trồng của mình, theo dõi điều kiện sinh trưởng của cây trồng để nhận biết tình trạng bình thường hay bất thường. Nếu hệ thống phát hiện tín hiệu bất thường, người dân có thể ra đồng kiểm tra thực tế và đưa ra biện pháp xử lý tiếp theo.

Không chỉ phục vụ nông dân, nền tảng còn hỗ trợ cán bộ quản lý tại các sở nông nghiệp, hợp tác xã theo dõi tình hình sinh trưởng của cây trồng trong khu vực phụ trách, diện tích canh tác và những thông tin liên quan.

Đáng chú ý, website cho phép nông dân cập nhật ngược lại tình hình thực tế tại trang trại của mình. Dữ liệu này giúp ban quản lý website và nhóm nghiên cứu cập nhật sản phẩm, nâng cao độ chính xác. Nông dân cũng có thể tương tác trực tiếp với nhóm dự án, phản ánh nhu cầu để các nhà nghiên cứu tiếp tục phát triển những chức năng phù hợp.

TS Thông cho biết mục tiêu của dự án là tạo ra một nền tảng dễ sử dụng, giúp người nông dân vốn có ít cơ hội tiếp cận thông tin và công nghệ, có thể dễ dàng khai thác các dữ liệu phục vụ sản xuất.

Sau quá trình phát triển sản phẩm và tổ chức tập huấn cho nông dân, cán bộ địa phương, dự án hiện bước vào giai đoạn cuối - thu thập ý kiến phản hồi để tiếp tục hoàn thiện. Các góp ý tập trung vào việc đơn giản hóa giao diện, giúp thông tin dễ hiểu hơn và bổ sung những chức năng cần thiết. Dự kiến, việc chỉnh sửa sẽ hoàn tất vào cuối tháng 12.2026.

Ứng dụng AI, ảnh vệ tinh giúp nông dân giám sát mùa vụ - Ảnh 2.

TS Nguyễn Huy Thông, nghiên cứu viên cao cấp, Trường Khoa học kỹ thuật và công nghệ số, ĐH Southern Queensland (Úc), trình bày tại hội nghị

ẢNH: YẾN THI

Từ quá trình tiếp xúc với người nông dân, TS Thông cho biết nhóm nghiên cứu nhận được hai nhóm góp ý đáng chú ý. Trước hết, nông dân mong muốn thông tin hiển thị trên nền tảng phải đơn giản, dễ hiểu nhất có thể và được cập nhật gần như theo thời gian thực.

Bên cạnh đó, nhu cầu của mỗi nhóm nông dân cũng rất khác nhau. Người trồng lúa muốn biết tình hình sinh trưởng của cây lúa trên đồng ruộng, trong khi người trồng xoài, thanh long lại quan tâm đến khả năng nhận biết sâu bệnh, nhu cầu tưới nước hay sử dụng phân bón.

"Trong khuôn khổ dự án, chúng tôi không thể đáp ứng tất cả những nhu cầu đó. Phương châm trước hết là tạo ra một nền tảng để bà con biết đến và sử dụng. Sau đó, chúng tôi sẽ tiếp tục thiết kế, điều chỉnh sản phẩm tùy theo nhu cầu của từng khu vực, từng tỉnh, từng xã", TS Thông chia sẻ.

Theo TS Thông, các địa phương có nhu cầu cụ thể có thể liên hệ với nhóm dự án để cùng thiết kế những chức năng và thông tin cần thiết, phù hợp với từng vùng trồng, loại cây trồng và điều kiện thực tế.

Hội nghị cũng có 2 phần trình bày nổi bật khác của các học giả quốc tế là "Định hình tương lai nông nghiệp trong 50 năm tới" của TS Christian Willenborg (ĐH Saskatchewan, Canada); và "Kháng sinh trong đất nông nghiệp: Thách thức đối với môi trường và phát triển bền vững" của GS-TS Sören Thiele-Bruhn (ĐH Trier, Đức).

SAE 2026 quy tụ 320 đại biểu, gồm 65 đại biểu quốc tế đến từ Đức, Mỹ, Canada, Nhật Bản, Trung Quốc, Ấn Độ, Indonesia, Thái Lan, Đài Loan, Úc ... cùng 255 đại biểu trong nước.

Hội nghị có 248 báo cáo khoa học được trình bày trực tiếp và dưới hình thức poster, tập trung vào các lĩnh vực nông nghiệp, thực phẩm, môi trường, công nghệ sinh học và chính sách phát triển bền vững.

Bạn không thể gửi bình luận liên tục. Xin hãy đợi
60 giây nữa.