Những ngày này, đến đầu làng Địa Linh là đã có thể cảm nhận được một không khí rất khác. Không phải mùi hoa tết rực rỡ, mà là mùi khói từ trấu bay nghi ngút, cay nồng nơi sống mũi và tiếng gõ "lóc cóc" đều đặn phát ra từ những căn nhà cấp 4 cũ kỹ. Đó là âm thanh đặc trưng của mùa nặn tượng ông Táo.
Gia đình của ông Võ Văn Nam là một trong những hộ hiếm hoi còn làm nghề nặn tượng ông Táo
ẢNH: LÊ HOÀI NHÂN
Căn nhà nhỏ của ông Võ Văn Nam (61 tuổi) những ngày cận tết thêm phần chật chội bởi hàng chục chồng tượng đất đang chờ vào lò. Ông Nam là một trong số ít những "người muôn năm cũ" còn sót lại của làng nghề này. Vừa nhào đất, đôi bàn tay vẫn loang lổ vệt đất sét vàng, ông Nam kể năm nay lại thêm một gia đình nữa không làm nghề, một phần vì thu nhập thấp, phần còn lại là sức khỏe không còn đảm bảo.
"Làng này xưa kia nhà nào cũng làm, giờ thì vắng lắm. Chỉ còn 3 hộ thôi, mà đều là anh em ruột trong nhà tôi cả. Nghề này cực, thu nhập lại chẳng bao nhiêu nên lớp trẻ họ chọn đi làm công ty, làm xưởng cho nhàn thân", ông Nam chia sẻ.
Với ông Nam, nặn tượng ông Táo không đơn thuần là một công việc, mà là hơi thở, là sự giữ gìn nghề của cha ông suốt bao đời nay.
Khuôn làm tượng được bôi 1 lớp tro để chống dính
ẢNH: LÊ HOÀI NHÂN
Đất sét được đưa vào khuôn, đập mạnh để tạo hình
ẢNH: LÊ HOÀI NHÂN
Nhìn những bức tượng ông Táo nhỏ gọn, ít ai biết rằng để "xuất xưởng" được một thành phẩm hoàn thiện, người thợ phải trải qua một quy trình vô cùng kỳ công. Công việc được ông Nam phân chia rõ rệt theo kiểu "thuận vợ thuận chồng".
Ông Nam cùng vợ đảm nhận những phần việc nặng nhọc nhất, nhào đất và tạo hình. Đất sét được chọn phải là loại đất vàng, dẻo mịn, được lọc bỏ tạp chất kỹ lưỡng. Sau đó, đất được đưa vào khuôn gỗ, rồi hai vợ chồng ông dùng sức ép mạnh để tạo ra hình dáng 3 vị thần (2 ông, 1 bà).
Đàn ông trong nhà đảm nhiệm những công việc nặng
ẢNH: LÊ HOÀI NHÂN
Tượng đúc xong được đưa ra nắng để phơi khô
ẢNH: LÊ HOÀI NHÂN
Sau đó tượng đó được đưa vào lò để nung trong nhiều giờ
ẢNH: LÊ HOÀI NHÂN
Sau khi rời khuôn, tượng được phơi khô rồi đưa vào lò nung bằng trấu. Đây là giai đoạn quan trọng nhất, đòi hỏi kinh nghiệm "canh lửa" để tượng đạt được độ bền và màu đỏ rực đặc trưng mà không bị nứt vỡ.
Trong khi đó, cánh phụ nữ "chân yếu tay mềm" và người lớn tuổi trong gia đình lại đảm nhận phần việc tinh tế hơn vẽ màu và trang trí. Những nét vẽ nhũ kim tuyến, những mảng màu xanh đỏ được con gái ông Nam tô điểm tỉ mỉ, thổi hồn vào những khối đất vô tri, biến chúng thành những vị thần cai quản bếp núc đầy uy nghiêm nhưng cũng rất gần gũi.
Ông Nam canh lửa liên tục để tượng đạt chất lượng
ẢNH: LÊ HOÀI NHÂN
Tượng nung xong sẽ được phụ nữ trong nhà tô màu
ẢNH: LÊ HOÀI NHÂN
Công đoạn này đòi hỏi sự tỉ mỉ
ẢNH: LÊ HOÀI NHÂN
Mỗi bức tượng thành phẩm được bán với giá 3.000 đồng
ẢNH: LÊ HOÀI NHÂN
Mùa tết năm nay, gia đình ông Nam dự kiến đưa ra thị trường khoảng 5.000 tượng ông Táo. Giá bán sỉ từ 3.000 đồng tùy loại. Sau khi trừ chi phí nguyên liệu, củi lửa, mỗi thành viên trong gia đình kiếm được khoảng 200.000 đồng cho một ngày làm việc quần quật từ sáng sớm đến tối mịt.
"Thu nhập thấp thật, nếu tính chi li thì chẳng bõ công sức bỏ ra. Nhưng nghĩ đến việc nếu mình bỏ, cái nghề của cha ông sẽ mất sạch, rồi ngày 23 tháng chạp người dân lấy gì để thờ cúng, tôi lại không đành lòng. Thôi thì mình cứ làm, vừa có thêm đồng ra đồng vào ngày tết, vừa để giữ lại cái nếp xưa cho con cháu", ông Nam tâm sự.
Bình luận (0)