Xử lý 25 xuất bản phẩm vi phạm về nội dung
Ông Trần Thanh Lâm, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương phát biểu tổng kết hội nghị
Ảnh: TTXVN
Hội nghị giao ban công tác xuất bản do Ban Tuyên giáo Trung ương, Bộ VH-TT-DL và Hội Xuất bản Việt Nam phối hợp tổ chức. Theo báo cáo của Ban Tuyên giáo Trung ương tại hội nghị, trong 6 tháng đầu năm 2026, cơ quan quản lý nhà nước đã tổ chức đọc, kiểm tra nội dung gần 600 xuất bản phẩm lưu chiểu. Qua kiểm tra, cơ quan chức năng phát hiện và xử lý 25 xuất bản phẩm có vi phạm về nội dung ở các mức độ khác nhau.
Cụ thể, 5 xuất bản phẩm bị yêu cầu đình chỉ hoặc tạm dừng phát hành để chỉnh sửa; 13 xuất bản phẩm chưa phát hành phải sửa chữa trước khi đưa ra thị trường; 5 xuất bản phẩm bị yêu cầu thẩm định lại nội dung; 2 xuất bản phẩm được yêu cầu chỉnh sửa nếu tái bản.
Đáng chú ý, tại Hội nghị sơ kết công tác Tuyên giáo, Dân vận 6 tháng đầu năm 2026, lãnh đạo Ban Tuyên giáo Trung ương yêu cầu ngành xuất bản siết chặt kỷ cương, xử lý nghiêm các sai phạm, không để tái diễn những xuất bản phẩm có nội dung sai lệch về quan điểm, đường lối.
Sau vụ việc sai phạm liên quan cuốn sách Chuyện với Thanh - Lời kể mới về ánh sáng, Ban Tuyên giáo Trung ương đã ban hành văn bản chỉ đạo toàn ngành tăng cường công tác lãnh đạo, chỉ đạo trong lĩnh vực xuất bản. Bên cạnh đó, công tác thẩm định hồ sơ, hiệp y bổ nhiệm lãnh đạo các nhà xuất bản tiếp tục được thực hiện nghiêm túc, đúng quy định. Từ đầu năm 2026 đến nay, cơ quan chức năng đã hoàn tất thẩm định, hiệp y và cấp phép đối với 15 hồ sơ của các cơ quan chủ quản.
Theo báo cáo, công tác lãnh đạo, chỉ đạo trong lĩnh vực xuất bản được triển khai theo hướng kết hợp hài hòa giữa "xây" và "chống": vừa kiến tạo định hướng phát triển chiến lược dài hạn, vừa tăng cường kỷ cương, kiểm soát chặt chẽ nội dung tư tưởng.
Liên quan đến sự cố xuất bản Chuyện với Thanh, trong báo cáo của Ban Tuyên giáo Trung ương thẳng thắn cho rằng: "Trường hợp sai phạm của cuốn sách Chuyện với Thanh - Lời kể mới về ánh sáng là bài học đắt giá đối với toàn ngành. Đây không đơn thuần là sai sót kỹ thuật nghiệp vụ, mà trước hết là biểu hiện của hạn chế về độ nhạy bén chính trị, ý thức trách nhiệm tư tưởng và khả năng nhận diện ranh giới giữa sáng tạo học thuật với yêu cầu bảo đảm chuẩn mực chính trị, lịch sử, văn hóa trong nội dung xuất bản phẩm".
Quy trình nhiều lỗ hổng
Phân tích quy trình nghiệp vụ sau sự cố nêu trên, cơ quan quản lý cho rằng vụ việc đã bộc lộ nhiều lỗ hổng trong các khâu kiểm soát của hoạt động xuất bản. Cụ thể, ngay từ khâu xét duyệt đề tài, đơn vị xuất bản chưa phân loại mức độ rủi ro để áp dụng cơ chế kiểm soát đặc biệt đối với những đề tài có tính nhạy cảm cao. Ở khâu biên tập, việc đối chiếu, kiểm chứng dữ liệu lịch sử và rà soát cách diễn đạt tại các nội dung nhạy cảm chưa được thực hiện đầy đủ.
Bên cạnh đó, khâu thẩm định còn thiếu các tầng kiểm soát cần thiết, chưa phát huy hiệu quả vai trò phản biện của các chuyên gia độc lập. Trong khi đó, việc ký duyệt bản thảo hoàn chỉnh và quyết định xuất bản chưa bảo đảm đầy đủ trách nhiệm của tổng biên tập, giám đốc nhà xuất bản. Đáng chú ý, công đoạn đọc, đối chiếu bản thành phẩm trước khi phát hành cũng chưa được thực hiện như một quy trình bắt buộc.
Theo cơ quan quản lý, bài học rút ra từ vụ việc là sai sót có thể xảy ra ở một khâu kiểm soát. Tuy nhiên, khi nhiều khâu trong quy trình cùng bộc lộ lỗ hổng, đó không còn là trách nhiệm của riêng một biên tập viên mà phản ánh những bất cập của cả hệ thống quy trình và cơ chế kiểm soát.
Cơ quan quản lý nhấn mạnh, nếu một xuất bản phẩm chính thống để xảy ra sai sót về lịch sử, chính trị hoặc chuẩn mực ngôn ngữ liên quan đến lãnh tụ, danh nhân hay các sự kiện trọng đại, hệ lụy không chỉ dừng lại ở một đầu sách mà còn ảnh hưởng đến niềm tin của bạn đọc đối với toàn ngành xuất bản. Đồng thời, những sai sót này có thể bị các thế lực thù địch, phần tử cơ hội lợi dụng, cắt ghép, xuyên tạc nhằm công kích nền tảng tư tưởng của Đảng.
"Vì vậy, việc xử lý sai phạm về nội dung xuất bản phẩm cần được nhìn nhận không chỉ là xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực xuất bản, mà còn là nhiệm vụ bảo vệ trận địa tư tưởng trong tình hình mới", báo cáo nêu.
Kết luận hội nghị, ông Trần Thanh Lâm, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương nhấn mạnh, làm xuất bản chính là làm công tác tư tưởng. Vì vậy, mỗi xuất bản phẩm đều mang trách nhiệm chính trị, trách nhiệm xã hội và trách nhiệm nghề nghiệp. Mỗi xuất bản phẩm đều tác động trực tiếp đến nhận thức xã hội và có ảnh hưởng nhất định đến niềm tin của bạn đọc.
"Chỉ một chi tiết thiếu chính xác về lịch sử, một nhận định chưa chuẩn mực về chính trị hoặc một thông tin chưa được kiểm chứng đầy đủ cũng có thể bị lợi dụng để xuyên tạc, gây nhiễu loạn thông tin và ảnh hưởng đến nền tảng tư tưởng của Đảng. Vì vậy, giữ vững kỷ cương nội dung phải được xem là yêu cầu có tính nguyên tắc đối với mọi hoạt động xuất bản", ông Trần Thanh Lâm chia sẻ.
Từ những bài học rút ra, ông Trần Thanh Lâm yêu cầu toàn ngành xuất bản quán triệt sâu sắc một số nguyên tắc trong hoạt động chuyên môn. Theo đó, không để công nghệ đi trước kỷ luật nội dung; không để áp lực thị trường làm suy giảm trách nhiệm chính trị; không để hoạt động liên kết xuất bản trở thành "khoảng trống" trong quản lý; đồng thời tuyệt đối không đánh đổi chất lượng, uy tín và định hướng chính trị của ngành vì những lợi ích trước mắt. Ông nhấn mạnh, đây không chỉ là yêu cầu trước mắt mà cần trở thành nguyên tắc xuyên suốt trong quá trình phát triển của ngành xuất bản.
Bình luận (0)