Công bằng cho ông Weigang

Đó không chỉ là vấn đề chuyên môn mà còn là sự hành xử của một số quan chức bóng đá VN với nhà cầm quân - HLV Weigang đã có nhiều đóng góp hữu hiệu đến từ Đức.

Vị HLV được yêu mến

Không người hâm mộ bóng đá VN nào có thể quên được công lao của HLV Weigang (đã qua đời vào năm 2017, thọ 81 tuổi) khi đưa đội tuyển VN đến ngôi vô địch Merdeka năm 1966 và giành HCB đầu tiên ở SEA Games năm 1995 - mở đầu giai đoạn hội nhập trở lại khu vực Đông Nam Á. Thời đó với phong cách làm việc cần mẫn, khoa học, giáo án rất chỉn chu, đầy kỷ luật nhưng cũng biết phát huy sự sáng tạo của cầu thủ, ông Weigang đã thổi vào đội tuyển một luồng gió mới.

Đặc biệt là tinh thần chỉ đạo rực lửa trên sân của ông khiến các cầu thủ gần như thay đổi hoàn toàn nhận thức, phải thi đấu với tất cả sức lực và liên tục cạnh tranh với nhau để giành chỗ đứng. Bởi ông Weigang không bao giờ có sự ưu ái cho người này hay người khác.

Ảnh: Ngọc Hải

Chính cách làm đó nâng tầm vai trò của ông không chỉ là một nhà cầm quân đúng nghĩa mà còn sâu sát, chu đáo mọi việc. Trong từng trận đấu, ông luôn ra sát đường biên hò hét chỉ đạo rất kịp thời và kích thích tinh thần cầu thủ bằng những động tác khơi dậy nhiệt huyết và khát vọng chiến thắng.

Nhờ khả năng đọc trận đấu nhanh, ông đã làm cho sự vận hành của đội tuyển luôn mạnh mẽ, các tuyển thủ phải tranh chấp liên tục, va chạm để xóa đi sự tự ti và tăng niềm tin chiến thắng. Chính ông móc nối đưa đội tuyển đi châu Âu tập huấn, thi đấu với các đội mạnh để rèn luyện bản lĩnh và tinh thần chiến đấu.

Ông còn thể hiện sự thương yêu cầu thủ khi đã tự tìm cách đưa Hồng Sơn và Minh Chiến đi Đức để chữa đầu gối. Chính năng lượng làm việc và tình cảm đó của ông đã được người hâm mộ khắp nơi quý mến.

ảnh: T.L

Cựu danh thủ Trần Minh Chiến, người ghi bàn thắng vàng vào lưới Myanmar ở bán kết SEA Games 18 năm 1995, nhớ lại: "Làm việc với thầy Weigang thì khỏi phải nói. Ông ấy có thể là mẫu HLV không dễ được yêu mến ngay vì tính cách của người Đức là lạnh lùng, nghiêm khắc, đôi lúc khó chịu, nhưng HLV Weigang luôn khiến mọi người nể phục bởi tác phong làm việc rất chuyên nghiệp, tính cách rất bộc trực, thái độ rõ ràng, cái nào ra cái đó và luôn đòi hỏi những người xung quanh phải đạt hiệu suất lao động cao nhất".

Nhiều cựu tuyển thủ khác thời đó cũng đều đánh giá rất cao ông Weigang khi cho rằng thầy không chỉ có phương pháp huấn luyện tiên tiến, kỷ luật làm việc chặt chẽ, thái độ công việc nghiêm túc mà còn có đầy đủ kiến thức giúp cầu thủ mở mang tầm nhìn. "Thầy đọc trận đấu quá giỏi, điều chỉnh rất kịp thời. Và quan trọng là thầy nắm tâm lý cầu thủ rất nhanh, giống như đọc được suy nghĩ trong đầu người đối diện chỉ cần qua ánh nhìn hoặc cái liếc mắt", cựu tuyển thủ Hồng Sơn hồi tưởng.

Thế nhưng, trớ trêu là ông Weigang lại không được lòng một số quan chức bóng đá VN trong những năm 1995 - 1996, vì vậy ông chỉ làm việc chưa đến 2 năm rưỡi thì buộc phải ra đi. Đỉnh điểm của sự va chạm dữ dội này là Tiger Cup 1996 tại Singapore khi một số quan chức Liên đoàn Bóng đá VN (VFF) và thành viên ban huấn luyện người Việt lúc đó đã tìm cách gây khó khăn hoặc không tạo điều kiện tốt nhất cho ông làm việc. 

Thậm chí có ý kiến còn chỉ trích ông chỉ là người làm thuê, không được có tiếng nói quyết định với đội tuyển và còn nhóm họp bỏ phiếu bất tín nhiệm ông. Bầu không khí của đội tuyển ở Tiger Cup khi đó khá nặng nề. Các cầu thủ rất tôn trọng và kính nể thầy Weigang nhưng nhiều lúc không thể không bị tác động bởi quan chức người Việt. Sự đối xử không công bằng đó thực sự đã gây bức xúc trong dư luận.

Loạt bài gây tiếng vang

Báo Thanh Niên khi đó đã có loạt bài về việc có hay không sự đối xử bất công với HLV Weigang với 8 kỳ, cộng với bài phỏng vấn Tổng thư ký VFF Trần Bảy gây tiếng vang lớn, góp phần lấy lại sự công bằng cho ông Weigang.

ảnh: T.L

Rất đông người hâm mộ đã đồng tình và thể hiện sự bức xúc với cách đối xử của VFF và một số trợ lý người Việt với ông thầy người Đức. Nhiều câu hỏi đặt ra khi đó, vì sao một người nước ngoài đã mang lại niềm vui và hạnh phúc ngất ngây cho hàng triệu người Việt, đã mang lại ánh sáng cho bóng đá VN thời kỳ mở cửa, xóa đi những năm dài bóng đá lạc hậu, nhưng lại nhận nhiều cái nhìn thiếu thiện cảm từ phía quan chức bóng đá Việt?

Rồi bắt đầu dư luận mới vỡ lẽ ra nhiều chuyện trái khoáy nhằm "tấn công" vào ông Weigang. Từ việc xuất hiện những cái nhỏ nhất như chuyện "chiếc đinh giày" đến những chuyện bỏ mặc đội tuyển trên sân tập, không hỗ trợ để cho ông loay hoay "tự bơi". Hay chuyện phát ngôn trước truyền thông chê bai việc chọn lối chơi trên mặt sân Jurong ở trận ra quân gặp Campuchia.

Nhưng đỉnh điểm chính là trận hòa Lào 1-1. Ông Weigang quan sát rất nhạy và bày tỏ sự nghi ngờ có một nhóm cầu thủ bán độ chơi không hết mình trong trận và đòi đuổi một số cầu thủ về nước. Ông còn nói thẳng không loại trừ có ai đó đã làm cái đầu của họ bị ảnh hưởng và làm cho đôi chân của một số người mất đi sự thanh thoát, khiến họ không còn là chính mình.

Chúng tôi còn nhớ đầu năm 1997 khi cùng đội tuyển bóng đá VN dự Dunhill Cup tại Malaysia, ông Weigang trong lúc trà dư tửu hậu đã nói rằng: "Tôi là một HLV chuyên nghiệp, đến VN bằng tất cả nhiệt huyết và cũng muốn được làm việc một cách tốt nhất. Có thể lời nói tôi bộc trực và có đụng chạm, nhưng thực sự tôi rất bất bình khi nhận được sự thiếu hợp tác hoặc có lúc bị tác động xấu dẫn đến những khúc mắc và bất hòa. Nếu được tôn trọng, tôi muốn gắn bó lâu dài với bóng đá VN vì tôi nhận thấy tiềm năng ở đây rất lớn, người VN hâm mộ cuồng nhiệt và đam mê bóng đá. Đó chính là nền tảng tốt để bóng đá VN sẽ liên tục đào tạo ra lứa tài năng và phát triển mạnh mẽ. Nhưng sau giải này tôi sẽ xin nghỉ vì tôi không thể chịu đựng nổi cách làm của những người quản lý bóng đá VN. Họ trì trệ và luôn cho mình là số 1, rất khó chịu khi nghe những ý kiến góp ý thẳng thắn. Vậy thì tôi phải tìm cho mình chọn lựa thôi".

Câu chuyện về ông Weigang đã đọng lại trong lòng người hâm mộ sự day dứt về cách hành xử của quan chức VFF thời đó. Là một tờ báo nhìn thấy những bất công, sự thiếu hợp tác của VFF vì lời thật mất lòng từ ông cũng như sự thiếu tôn trọng mà những nhà quản lý bóng đá khi đó dành cho ông thầy người Đức, chúng tôi lên tiếng đòi hỏi sự công bằng.

Để xảy ra chuyện đau lòng với ông Weigang, những người có trách nhiệm phải xem đó là bài học lớn để không mắc phải khi mời HLV ngoại dẫn dắt đội tuyển.

Loạt bài khi đó đã góp phần giúp công chúng nhìn nhận đúng tâm huyết của ông, một người thầy, người bạn lớn của bóng đá VN. Những gì ông Weigang đã làm cho bóng đá VN mãi mãi không bao giờ phai và cần được tôn trọng một cách xứng đáng nhất.