Cứ 1 doanh nghiệp rút lui thì có 1,3 doanh nghiệp gia nhập thị trường

Chính phủ mới đây có báo cáo tiếp thu, giải trình về kinh tế - xã hội năm 2026, gửi tại kỳ họp 2 Quốc hội khóa XVI, trong đó thông tin chi tiết về tình hình doanh nghiệp gia nhập và rút lui khỏi thị trường.

ẢNH: T.N

Hơn 200 doanh nghiệp đăng ký vốn trên 1.000 tỉ

Báo cáo cho thấy, trong 9 tháng năm 2026, cả nước ghi nhận khoảng 149.670 doanh nghiệp thành lập mới, tăng 3,2% so với cùng kỳ năm 2025 và gần 74.200 doanh nghiệp quay trở lại hoạt động.

Chất lượng và quy mô doanh nghiệp thành lập tiếp tục gia tăng, khi nguồn vốn đăng ký bổ sung đạt hơn 5 triệu tỉ đồng, tăng 6,1% so với cùng kỳ năm 2025.

Số doanh nghiệp thành lập mới có vốn đăng ký từ 100 - 1.000 tỉ đồng đạt 1.500 doanh nghiệp, tăng 29,3% so với cùng kỳ; có hơn 200 doanh nghiệp đăng ký vốn trên 1.000 tỉ đồng; nhóm doanh nghiệp thành lập có vốn từ 50 - 100 tỉ đồng tăng 8,9%.

"Việc nhiều doanh nghiệp có quy mô vốn lớn gia nhập thị trường góp phần bổ sung lực lượng doanh nghiệp có tiềm năng tổ chức sản xuất quy mô lớn hơn bên cạnh số đông các doanh nghiệp nhỏ và vừa", báo cáo đánh giá.

Ở chiều ngược lại, 9 tháng năm 2026 ghi nhận khoảng 172.000 doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường, giảm 1,7% so với cùng kỳ năm 2025.

Trong đó, 89.780 doanh nghiệp tạm ngừng kinh doanh có thời hạn, chiếm 52,2%; 33.500 doanh nghiệp chờ làm thủ tục giải thể, chiếm 19,5%; 48.740 doanh nghiệp đã giải thể, chiếm 28,3%.

90,6% doanh nghiệp rút lui có quy mô vốn dưới 10 tỉ

Phân tích cho thấy số doanh nghiệp tạm ngừng kinh doanh có thời hạn chiếm hơn một nửa số doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường, tập trung chủ yếu là nhóm doanh nghiệp tạm thời "đóng băng" để hạn chế áp lực trong ngắn hạn, hoặc để tái cơ cấu, tìm kiếm cơ hội mới trước khi quyết định quay trở lại hoặc chuyển sang giải thể.

Thực tế trong 9 tháng năm 2026 đã có 74.260 doanh nghiệp từ trạng thái tạm ngừng quay trở lại hoạt động, phản ánh phần lớn doanh nghiệp vẫn chưa từ bỏ khát vọng kinh doanh.

ĐỒ HỌA: TUYẾN PHAN (SỬ DỤNG AI)

Xét về cơ cấu rút lui, có khoảng 75% doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực thương mại, dịch vụ (không phải sản xuất). Đây là nhóm ngành có đặc trưng gia nhập và rời thị trường khá linh hoạt "dễ ra, dễ vào", đồng thời chịu áp lực cạnh tranh ngày càng lớn từ thương mại điện tử và sự thay đổi hành vi tiêu dùng.

Đồng thời, 90,6% số doanh nghiệp rút lui có quy mô vốn đăng ký dưới 10 tỉ đồng và gần 55% có thời gian hoạt động dưới 5 năm. Các con số này chỉ ra nhóm doanh nghiệp quy mô nhỏ và mới hoạt động chiếm tỷ trọng lớn trong số rút lui. Đây là nhóm có thể gặp nhiều khó khăn trong giai đoạn đầu tổ chức sản xuất, kinh doanh, tìm kiếm thị trường và duy trì hoạt động.

"Việc rút lui khỏi thị trường chưa hẳn là chấm dứt hoạt động kinh doanh, doanh nghiệp có thể quay trở lại thị trường với mô hình kinh doanh mới khi có điều kiện thuận lợi hơn", báo cáo nêu.

Vẫn theo Chính phủ, đây còn là hiện tượng thường xuyên trong quá trình cạnh tranh và tái cơ cấu nền kinh tế, được ghi nhận tại các nền kinh tế phát triển.

Tỷ lệ giữa số doanh nghiệp gia nhập, tái gia nhập và số rút lui trong 9 tháng năm 2026 đạt khoảng 1,3, tức là cứ 1.000 doanh nghiệp rút lui thì có khoảng 1.300 doanh nghiệp gia nhập, tái gia nhập.