Cứ 4 chiếc xe được bán ra trên thế giới thì có 1 chiếc là xe điện

Bước nhảy vọt kỷ lục

Theo báo cáo "Triển vọng Xe điện Toàn cầu 2026" (Global EV Outlook 2026) do Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) công bố, thị trường xe điện đã thiết lập những cột mốc chưa từng có. Trong năm 2025, doanh số bán xe điện hóa trên toàn cầu đã vượt qua con số 17 triệu xe.

Nguồn: Báo cáo "Triển vọng Xe điện Toàn cầu 2026" (Global EV Outlook 2026)

Dựa trên dữ liệu phân tích sâu của Trung tâm Nghiên cứu Pew (Mỹ) xuất bản vào cuối tháng 5 vừa qua, tốc độ tăng trưởng này đại diện cho một bước nhảy vọt đáng kinh ngạc. 

Nếu như vào năm 2020, xe điện và xe plug-in hybrid chỉ chiếm vỏn vẹn 4% tổng doanh số bán ô tô mới trên toàn cầu, thì đến năm 2025, tỷ lệ này đã chạm mốc 25%. Điều này đồng nghĩa với việc cứ 4 chiếc xe mới được bán ra trên thế giới thì có 1 chiếc là xe điện. 

Pew Research Center nhấn mạnh rằng, tất cả các quốc gia có dữ liệu thu thập trong giai đoạn này đều ghi nhận tỷ trọng xe điện gia tăng vững chắc, cho thấy xu hướng này mang tính đồng loạt và không thể đảo ngược.

Đáng chú ý, bản đồ điện hóa thế giới đang phân hóa rõ rệt với những quốc gia ghi nhận tốc độ chuyển đổi thần tốc. Phân tích từ dữ liệu của IEA được Trung tâm Nghiên cứu Pew trích dẫn cho thấy, trong năm 2025 đã có 8 quốc gia ghi nhận tỷ lệ xe điện hóa chiếm hơn một nửa lượng xe mới bán ra (vượt mốc 50%), bao gồm: Na Uy, Đan Mạch, Nepal, Iceland, Thụy Điển, Hà Lan, Phần Lan và Trung Quốc.

Trong nhóm này, Na Uy tiếp tục giữ vững vị thế "vua xe điện" toàn cầu. Tỷ lệ xe điện hóa bán mới tại quốc gia Bắc Âu này đã tăng từ 75% (năm 2020) lên mức không tưởng là 97% trong năm 2025. Xếp ngay sau là Đan Mạch với 71%. Đáng chú ý, Nepal đã bất ngờ vươn lên vị trí thứ ba khi xe điện chiếm 68% lượng xe mới bán ra trong năm 2025 - tăng gấp 5 lần về mặt sản lượng so với năm 2022 nhờ việc nhập khẩu các dòng xe điện giá cả phải chăng.

Đối với các thị trường lớn, Trung Quốc tiếp tục khẳng định vai trò là công xưởng và là thị trường tiêu thụ xe điện lớn nhất hành tinh. Tỷ lệ xe điện hóa tại Trung Quốc đã nhảy vọt từ 6% năm 2020 lên 53% năm 2025. Xét về quy mô, quốc gia tỷ dân này chiếm tới 62% tổng doanh số xe điện và hybrid bán ra trên toàn cầu năm 2025. 

Thậm chí, hãng xe BYD của Trung Quốc đã chính thức vượt qua Tesla để trở thành nhà sản xuất có doanh số xe điện hóa lớn nhất thế giới. Đến tháng 4, các dữ liệu sơ bộ cho thấy lượng xe điện xuất khẩu của Trung Quốc lần đầu tiên trong lịch sử vượt qua lượng xe chạy xăng truyền thống.

Ngược lại với sự bùng nổ tại Trung Quốc và Bắc Âu, thị trường Mỹ lại đang tỏ ra hụt hơi. Theo Pew Research Center, thị trường Mỹ mới chỉ đạt tỷ lệ xe điện hóa chiếm 10% doanh số xe mới vào năm 2025, nằm dưới sâu so với mức trung bình 25% của thế giới. Các nhà phân tích của IEA giải thích rằng, việc chính phủ Mỹ chấm dứt hoặc siết chặt một số chính sách ưu đãi thuế vào cuối năm đã làm giảm bớt động lực mua xe điện của người tiêu dùng nước này.

ẢNH: PHẠM HÙNG

Cuộc bứt tốc ngoạn mục lên vị trí dẫn đầu của Việt Nam 

Một trong những phát hiện thú vị nhất trong báo cáo năm 2026 của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) chính là sự trỗi dậy mạnh mẽ của khu vực Đông Nam Á. Doanh số bán xe điện hàng năm tại Đông Nam Á đã tăng hơn gấp đôi, đẩy tỷ lệ thị phần xe điện toàn khu vực chạm mức gần 20%, dẫn đầu bởi Việt Nam, Indonesia và Thái Lan.

Đặc biệt, Việt Nam đang có sự bứt tốc ngoạn mục. Tỷ lệ xe điện hóa trong tổng doanh số xe mới tại Việt Nam đã tăng từ 0% năm 2020 lên 10% (năm 2023), 19% (năm 2024) và đạt tới con số ấn tượng 40% vào năm 2025. Với tốc độ này, Việt Nam vượt qua hàng loạt quốc gia trong khu vực như Thái Lan (23%) hay Indonesia (15%). 

IEA nhận định, Việt Nam hiện là thị trường xe điện lớn nhất khu vực Đông Nam Á và dự báo có thể đạt tỷ lệ thị phần xe điện lên tới hơn 80% vào năm 2035 - mức cao nhất trong toàn khối.

Theo phân tích sâu trong Mục Tóm tắt dự báo (Executive Summary) của IEA năm 2026, cuộc khủng hoảng năng lượng và căng thẳng địa chính trị leo thang tại Trung Đông khiến giá dầu duy trì ở mức cao đang trở thành "chất xúc tác" buộc người tiêu dùng phải chú ý đến lợi ích kinh tế của xe điện. 

Hiệu suất vận hành cao giúp chi phí nhiên liệu của xe điện rẻ hơn đáng kể so với xe động cơ đốt trong (ICE). Chẳng hạn, IEA tính toán rằng vào tháng 4, mức tiết kiệm chi phí nhiên liệu hàng năm khi lái một chiếc xe điện tại Liên minh Châu Âu (EU) đã tăng tới 35% so với năm 2025.

Bất chấp những thay đổi về chính sách trợ giá tại một số thị trường lớn gây sụt giảm nhẹ cục bộ trong quý 1/2026 (như tại Mỹ và Trung Quốc), xu hướng chung trên toàn cầu vẫn vô cùng mạnh mẽ. Ở các khu vực khác, tăng trưởng 3 tháng đầu năm qua so với cùng kỳ năm trước đạt mức thần tốc: Châu Âu tăng gần 30%, Châu Á - Thái Bình Dương (ngoại trừ Trung Quốc) tăng tới 80%, và Mỹ Latinh tăng 75%.

IEA dự báo doanh số xe điện toàn cầu sẽ đạt mốc 23 triệu xe trong năm 2026, nâng tỷ trọng dòng xe này lên chiếm 28% tổng lượng ô tô bán ra toàn thế giới. Trong đó, Châu Âu được kỳ vọng là thị trường tăng trưởng mạnh nhất với dự kiến 1/3 số xe bán ra trong năm 2026 sẽ là xe điện, được thúc đẩy bởi lộ trình cấm hoàn toàn xe xăng vào năm 2035 của EU (theo Pew Research Center).

Những dữ liệu mang tính toàn cầu của IEA và Pew Research Center đã khẳng định kỷ nguyên của phương tiện giao thông xanh không còn là câu chuyện của tương lai xa, mà đang diễn ra với tốc độ nhanh hơn bao giờ hết, định hình lại toàn bộ chuỗi cung ứng cùng thói quen dịch chuyển của nhân loại.