Cuộc bầu cử ngày càng bất lợi cho đảng Cộng hòa

Trong lúc cuộc bầu cử giữa kỳ đang đến gần, Tổng thống Mỹ Donald Trump tiếp tục đẩy mạnh kế hoạch thu thập dữ liệu cử tri với hy vọng cải thiện điểm số cho phe Cộng hòa, theo Reuters hôm qua.

Ảnh: AFP

Các cuộc chiến pháp lý

Ngày 25.9 (giờ Mỹ), các luật sư đại diện Bộ Tư pháp kiến nghị thẩm phán liên bang Paula Xinis tại bang Maryland không chặn Bộ An ninh Nội địa lập danh sách công dân Mỹ đủ điều kiện bỏ phiếu. Đây là những danh sách được thành lập theo sắc lệnh hành pháp của ông Trump hồi tháng 3, và Bộ An ninh Nội địa được yêu cầu thi hành. Theo sắc lệnh, các quan chức bang có thể bị truy tố hình sự nếu để xảy ra tình trạng bỏ phiếu phi pháp tại địa bàn họ quản lý.

Trước đây, chính quyền liên bang chưa bao giờ tập hợp danh sách cử tri và Hiến pháp Mỹ trao quyền quản lý các cuộc bầu cử liên bang cho chính quyền cấp bang. Tuy nhiên, trong nhiệm kỳ Tổng thống Trump, Nhà Trắng đang nỗ lực làm điều này và thành lập cơ sở dữ liệu nhập cư liên bang có tên SAVE. Theo giới quan sát, đây là nỗ lực nhằm tước quyền bỏ phiếu của những cử tri có xu hướng ủng hộ đảng Dân chủ, từ đó tăng cơ hội thắng cử cho đảng Cộng hòa.

Trong một diễn biến mới nhất, Tòa Tối cao cho phép chính quyền liên bang sử dụng phiên bản cải tiến của hệ thống SAVE để kiểm tra tư cách cử tri. Dù vậy, phần lớn nỗ lực của chính quyền ông Trump nhằm thu thập dữ liệu cử tri đều chưa gặt hái được kết quả. Theo số liệu của Reuters, Bộ Tư pháp đến nay đã 25 lần thua kiện khi yêu cầu các bang phải giao nộp toàn bộ danh sách cử tri. Trong tháng 9, Tòa Tối cao Mỹ cũng từ chối cho phép chính quyền ông Trump thực hiện kế hoạch siết chặt hình thức bỏ phiếu qua thư.

Và hôm qua (giờ VN), Tòa Tối cao lần thứ ba chặn bang Missouri đưa vào sử dụng bản đồ vẽ lại khu vực bầu cử theo hướng có lợi cho đảng Cộng hòa.

Dự báo ảm đạm cho đảng Cộng hòa

Diễn biến tại các cấp tòa án diễn ra trong lúc đảng Cộng hòa đối mặt nguy cơ trải qua cuộc bầu cử giữa kỳ tồi tệ nhất của thế kỷ 21, theo phân tích của Đài CNN hôm 25.9. Trước đó, hai cuộc bầu cử giữa kỳ tồi tệ nhất của đảng trong thế kỷ này diễn ra vào các năm 2006 và 2018, lần lượt dưới thời Tổng thống George W. Bush và nhiệm kỳ đầu của Tổng thống Trump.

Theo cuộc thăm dò mới của CNN trên phạm vi toàn quốc, tỷ lệ người trưởng thành Mỹ không tán thành ông Trump cao hơn tỷ lệ tán thành đến 34 điểm phần trăm. Thậm chí nhà báo dữ liệu G. Elliott Morris ở Washington D.C còn lưu ý rằng ông Trump có thể nói là tổng thống không được lòng dân nhất trước cuộc bầu cử giữa kỳ trong lịch sử Mỹ hiện đại.

Năm nay cũng chứng kiến kinh tế trở thành vấn đề lớn hơn nhiều so với các cuộc bầu cử giữa kỳ trước đó. Trong cuộc thăm dò mới của CNN, tỷ lệ số người được hỏi ủng hộ cách Tổng thống Trump xử lý vấn đề kinh tế là 27%, trong khi con số không tán thành là 73%. Tình hình càng trở nên bất lợi cho đảng Cộng hòa khi có đến 68% số cử tri cho rằng kinh tế "vô cùng quan trọng" đối với quyết định bỏ phiếu của họ.

Trong khi kinh tế không phải là nguyên nhân chính khiến đảng Cộng hòa thất bại nặng nề trong năm 2006, mà đến từ cuộc chiến Iraq và một loạt bê bối trong nội bộ đảng. Năm nay, cuộc xung đột với Iran còn không được lòng dân Mỹ hơn cả chiến tranh với Iraq lúc đó.