Robert Lady sinh trưởng ở Honduras, sau đó sang Mỹ và trở thành sĩ quan cảnh sát tại thành phố New York vào những năm 70 của thế kỷ trước. Đầu những năm 80, Lady gia nhập CIA, hoạt động tại Trung Mỹ trước khi sang Milan vào năm 2001. Theo Báo Spiegel (Đức), sau 24 năm làm việc cho CIA, Lady, 53 tuổi, đã về nghỉ hưu tại Penango, Ý. Tuy nhiên, ông này hiện gần như là một tội phạm bị truy nã. Nhà của ông ở Ý đã bị tịch thu hồi tháng 1 theo lệnh tòa án. Lần cuối cùng người ta nhìn thấy Lady là tại Florida (Mỹ), nhưng sau đó có tin ông ta đã chuyển đi nơi khác. Nơi vị cựu điệp viên này cảm thấy thực sự an toàn là Mỹ vì hiện tòa án Ý đã ra trát bắt giữ Lady cùng 25 đồng sự Mỹ do tham gia vào vụ bắt cóc giáo sĩ người Ai Cập Hassan Mustafa Osama Nasr, còn gọi là Abu Omar, tại Milan vào tháng 2.2003.
Những nghi can trên có thể bị xử vắng mặt tại Milan vào tháng 6 năm nay. Nếu phiên tòa này diễn ra, đây sẽ là vụ xét xử đầu tiên trên thế giới khi các nhân viên CIA bị buộc tội bắt cóc. Theo hãng tin Reuters, trong số những người bị buộc tội, ngoài Lady còn có Jeff Castelli, cựu Giám đốc văn phòng CIA ở Rome, cựu Giám đốc Cơ quan tình báo quân sự Ý (SISMI) Nicolo Pollari và Marco Mancini, nhân vật số 2 của SISMI. Các công tố viên cho biết vào ngày 17.2.2003, một nhóm điệp viên CIA do Lady chỉ huy, với sự giúp đỡ của SISMI, đã tóm vị giáo sĩ Abu Omar trên một con đường ở Milan, nhét ông ta vào xe tải và chở đến một căn cứ quân sự ở miền bắc nước Ý. Các công tố viên cáo buộc CIA đã đưa Omar sang Đức rồi sang Ai Cập, nơi ông ta bị tra tấn bằng điện, bị đánh đập dã man. Theo giới quan sát, vụ việc trên là "ví dụ điển hình" về một chiến thuật mà Mỹ thực hiện bấy lâu: bắt cóc nghi can khủng bố ở nước ngoài rồi đưa sang nước khác để thẩm vấn.
Theo Báo Chicago Tribune của Mỹ, Lady, người chỉ huy vụ bắt cóc Abu Omar, cho biết đã nhận được lệnh của thượng cấp về việc bắt Abu Omar vào mùa thu năm 2002 (và CIA đã thông bááo kế hoạch này cho SISMI trước khi tiến hành). Theo kịch bản bắt cóc mà Lady cho là do Jeff Castelli soạn, Abu Omar sẽ tạm thời bị biệt giam và sau đó sẽ được đưa trở lại với vai trò là người cung cấp tin cho CIA. Qua đó, cộng sự của Abu Omar sẽ tin là ông này bị bắt cóc và được trả về nhà sau đó vài ngày mà không nghi ngờ gì việc ông ta đồng ý cộng tác với CIA. Vụ bắt cóc diễn ra sau đó nhưng Abu Omar đã không chấp nhận làm việc cho CIA nên bị tra tấn dã man.
Cuối năm 2003, tức sau vụ bắt cóc Omar, Lady về hưu và sống cùng vợ trong một biệt thự ở Ý. Sau đó 18 tháng, cảnh sát đến lục soát nhà Lady nhưng chỉ có vợ ông ta ở đó. Lady đã chạy trốn sang Honduras và từ đó chạy sang Mỹ. Trong số những ổ đĩa cứng và tài liệu mà cảnh sát thu thập được có hình ảnh Abu Omar được chụp đúng ở vị trí ông ta bị bắt cóc. Tháng 11.2005, một thẩm phán Ý đã bác bỏ yêu cầu được miễn trừ các thủ tục pháp lý của Lady vì rằng tội của ông này quá nghiêm trọng. Lệnh bắt giữ của tòa án Ý với hiệu lực trên toàn EU là lý do khiến Lady phải chạy sang Honduras, bắt đầu cuộc trốn chạy kéo dài cho đến nay.
Hiện chưa rõ mạng lưới tình báo Mỹ ở Milan đã được tổ chức lại ra sao nhưng có một điều chắc chắn là trát bắt của tòa án Ý đã làm suy yếu nghiêm trọng hoạt động của CIA tại quốc gia Nam u này. Đây cũng được coi là đòn trả đũa thành công của Rome sau vụ lính Mỹ tại Iraq "ngộ sát" nhân viên mật vụ Nicola Calipari của Ý vào năm 2005.
T.Q
Bình luận (0)