Sáng 21.8, Quốc hội thảo luận tại hội trường về định hướng chính sách sửa đổi luật Đất đai. Vấn đề nhận được nhiều quan tâm là công chứng, chứng thực đối với một số giao dịch bất động sản.
Theo quy định tại luật Đất đai hiện hành, hợp đồng chuyển nhượng, tặng cho, thế chấp, góp vốn bằng quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất phải được công chứng hoặc chứng thực, trừ một số trường hợp.
Còn tại dự thảo, nội dung trên không được đề cập. Dự thảo chủ yếu quy định điều kiện người sử dụng đất phải có giấy chứng nhận, đất không có tranh chấp hoặc tranh chấp đã được giải quyết, quyền sử dụng đất không bị kê biên…
Đại biểu Nguyễn Thị Hồng Hạnh, đoàn TP.HCM
ẢNH: QUỐC HỘI
Nêu ý kiến, đại biểu Nguyễn Thị Hồng Hạnh, Giám đốc Sở Tư pháp TP.HCM, đề nghị giữ nguyên quy định về công chứng, chứng thực như hiện hành.
Bà Hạnh nói, qua rà soát báo cáo đánh giá tác động chính, tờ trình của Chính phủ cũng như bản thuyết minh chính sách, đều đề cập đến công chứng trong lĩnh vực đất đai là một trong những giải pháp để kết nối chia sẻ dữ liệu được cơ quan đất đai với cơ quan thuế dân cư xây dựng công chứng.
Song, hồ sơ dự thảo luật chưa có đánh giá việc quy định công chứng như hiện hành có những bất cập, vướng mắc gì dẫn tới phải bỏ.
Bà Hạnh nhấn mạnh, nội dung trên cần được xem xét cẩn trọng, nhất là đánh giá tác động về xã hội và an toàn pháp lý trong giao dịch của người dân.
Theo bà, việc đẩy mạnh chuyển đổi số và xây dựng cơ sở dữ liệu tập trung, thống nhất là rất cần thiết, nhưng không có nghĩa là các cơ sở dữ liệu này có thể thay thế được hoạt động công chứng.
Bởi lẽ, công chứng đóng vai trò rất quan trọng trong việc xác thực thông tin, ý chí tự nguyện, năng lực hành vi của các chủ thể tham gia giao dịch. Nếu chỉ thông qua cơ sở dữ liệu thì không thể biết các bên có tự nguyện tham gia giao dịch hay không. "Chẳng hạn cha mẹ tự nguyện hay đang bị ép buộc tặng cho con cái tài sản", bà đặt vấn đề.
Giám đốc Sở Tư pháp TP.HCM cũng viện dẫn luật Công chứng quy định rằng, một giao dịch phải công chứng là giao dịch có tính chất quan trọng, đòi hỏi mức độ an toàn pháp lý cao và phải được quy định tại luật chuyên ngành, hoặc luật giao Chính phủ quy định.
Tuy nhiên, như đã nêu, việc dự thảo luật không quy định các giao dịch bất động sản phải không chứng sẽ dẫn tới cách hiểu không thống nhất, khó có cơ sở áp dụng.
Bộ trưởng NN-MT Trịnh Việt Hùng
ẢNH: QUỐC HỘI
Quyền lợi người sử dụng đất luôn được bảo đảm
Cùng mối quan tâm, đại biểu Lê Thị Thanh Lam, đoàn Cần Thơ, cũng cho rằng việc bãi bỏ công chứng có thể giúp giảm thời gian và chi phí thực hiện giao dịch, nhưng đó chỉ là lợi ích trước mắt của từng chủ thể. Nếu rủi ro giao dịch tăng, bao gồm tranh chấp giao dịch vô hiệu hoặc có sự gian lận, thì chi phí bỏ ra để giải quyết còn lớn hơn.
Theo nữ đại biểu, quyền sử dụng đất là loại tài sản đặc biệt, có giá trị lớn. Việc kiểm soát tính hợp pháp của giao dịch trước khi đăng ký quyền sử dụng đất không chỉ là nhu cầu của các bên mà còn là yêu cầu của quản lý nhà nước.
Trong bối cảnh các cơ sở dữ liệu quốc gia chưa đồng bộ, bà Lam đề nghị duy trì quy định công chứng bắt buộc với một số giao dịch bất động sản; đồng thời đẩy mạnh chuyển đổi số nhằm rút ngắn quy trình.
Giải trình ý kiến các đại biểu, Bộ trưởng NN-MT Trịnh Việt Hùng cho hay, công chứng, chứng thực chỉ là một thủ tục, không nhất thiết phải đưa vào luật, thay vào đó "trong dự thảo nghị định chúng tôi đã truyền tải rồi".
Bộ trưởng nhấn mạnh, dự thảo không làm mất đi quyền, nghĩa vụ hợp pháp của người dân trong quá trình giao dịch về đất đai. Bằng hình thức này hay hình thức khác, Nhà nước sẽ luôn đảm bảo quyền và lợi ích chính đáng của người sử dụng đất.
Tới đây, các cơ quan sẽ cân nhắc, nghiên cứu để quy định làm sao giữa luật Đất đai và luật Công chứng có sự thống nhất, hợp lý nhất về nội dung trên.
Bình luận (0)